Xenofanes

Wikipedia, Entziklopedia askea
Xenofanes
Xenophanes in Thomas Stanley History of Philosophy.jpg
Xenofanes filosofoa irudikatzen duen XVII. mendeko grabatua.
Bizitza
JaiotzaKolofon, K.a. 570
Talde etnikoagreziarra
HeriotzaK.a. 475 (94/95 urte)
Hezkuntza
Hizkuntzakantzinako greziera
Ikaslea(k)Parmenides
Jarduerak
Jarduerakfilosofoa, poeta, epigrammatist (en) Itzuli eta elegist (en) Itzuli
MugimenduaFilosofo presokratikoak
ancient philosophy (en) Itzuli
Sinesmenak eta ideologia
Erlijioadeismoa

Xenofanes edo Xenofanes Kolofonekoa antzinako grezieraz: Ξενοφάνης ὁ Κολοφώνιος, Xenofánes ó Kolofónios, ksenopʰánɛːs ho kolopʰɔ̌ːnios ahoskatua; c. K.a. 570 – c. K.a. 475) filosofo, poeta, gizarte kritiko eta erlijioso greziarra izan zen.

Kulturaren historiako lehen teologoa izan zen, Jainkoa ren arazoa jorratu zuen lehena. Greziar mitologiako jainkoak kritikatu zituen gizakien neurrira eginda zeudelako, zeinaren antza gehiegi zuten. Xenofanes kultura dohain jainkotiar bat zenaren sinistearen aurka altxa zen: "Gizonak bere ahalegin inkisidoreegatik dena lortu du". Balio tradizionalen aurka ere egin zuen, zeinak indarra goraipatzen zuen; berak jakinduria indarra, edertasuna edota trebezia baino baliotsuagoa zela esan zuen.

Bere kosmobisioaren buruzko ezaguera bere poesiaren bidez ailegatu zaigu, ondorengo idazle greziar askok erreferentzia gisa erabili zituztenak. Bere olerkiek ideia asko kritikatu eta satirizatzen ditu, giza itxurako jainkoetatik hasi eta greziarren Joko Olinpikoei gurtza barne.

Kanpo estekak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Xenofanes Aldatu lotura Wikidatan