Zika birus
| Zika birus | |
|---|---|
| Sailkapen zientifikoa | |
| Erreinua | Orthornavirae |
| Filuma | Kitrinoviricota |
| Klasea | Flasuviricetes |
| Ordena | Amarillovirales |
| Familia | Flaviviridae |
| Generoa | Flavivirus |
| Espeziea | Zika virus [[|]], 1971 |
| Datu orokorrak | |
| Gaixotasuna | Zika virus infection (en) |
Zika birusa[1] (ZIKV) gizakia eta primate batzuk infektatzen dituen birusa da. Flavivirus generoan sailkatutakoa, zika sukarra eragiten du. Birusa 1947an deskribatu zen estreinakoz, Ugandako tximino batean (Zika eskualdean).
Ezaugarriak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Flavibirusak RNA birusak dira: bere material genetikoa polaritate positiboko RNA kate bakarrez osatuta dago. Horren gainetik kapside ikosaedrikoa dute.
Zika birusak senidetasuna konpartitzen du denge eta sukar horiaren birusekin. Hirurak eltxo beraren ziztadaren bitartez (Aedes generoko eltxoaren bitartez) transmititzen dira.
Epidemiologia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Ugandako makako batean aurkitu zuten lehenbizikoz zientzialariek zika birusa, 1947an. 1952an Ugandan eta Tanzanian birus horren lehenengo gizaki infektatuak agertu ziren. Birusak Afrika tropikalean urte luzeetan iraun zuen, harik eta 2007an Mikronesian agertu arte. 2015ean, aldiz, lehenengo kasuak agertu ziren Amerikan ere (Brasilen), eta kontinente horretan hedatzen ari da orain, Erdialdeko eta Hego Amerikan zehar.
Flaviviridae familiako birus guztiak Aedes eltxoaren ziztadaren bidez transmititzen dira. Aedes aegypti da gaitzaren ohiko bektorea. Zika sukarraren prebentzioa eltxo bektorearen kontrolean eta intsektizida eta uxagarrien erabileran datza. Epidemiologoen ustez, baina, eltxo bektorearen erabateko suntsipena oso korapilatsua da, ia ezinezkoa, Aedesek aparteko moldagarritasuna baitu.
Patogenia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Zika sukarra, orokorrean, gaixotasun arina da, egun gutxitan berez sendatzen dena. Infektatuen artean hiru laurdenek ez dute inongo sintomarik garatzen, eta infekzioak ez die gaixotasunik eragiten.
Beste laurdenak, aldiz, sintoma arinak ditu: sukar txikia, larruazaleko erupzioa, artralgiak, buruko mina eta konjuntibitisa. Hainbat kasutan digestio-aparatua ere kaltetuta suertatzen da, gorakoak eta beherakoak agertuz.
Eskuarki arrisku maila txikikoa izan arren, zika birusaren infekzioak –kasu gutxi batzuetan– ondorio gaiztoak ekar ditzake: Guillain-Barré sindromea piztu, adibidez [2]. Bestalde, Brasilgo 2015eko izurritean bertako osasun-agintariek birus horren infekzioa haur jaioberrien mikrozefaliarekin lotu zuten. Antza, haurdun dauden emakumeengan birusak karena zeharka lezake eta kalte neurologiko larriak sor umekiarengan [3].
Oraingoz ez dago tratamendurik, ezta txertorik ere, gaitzari aurre egiteko.
Erreferentziak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- ↑ Euskalterm: [Kontsulta-fitxak] [2016]
- ↑ Zika virus infection complicated by Guillain-Barré Syndrome, Eurosurveillance
- ↑ El virus Zika, La Vanguardia-Sanidad