Dioula

Wikipedia(e)tik
Hona jo: nabigazioa, Bilatu
Dioula
Jula
Non mintzatzen den: Mali, Burkina Faso, Boli Kosta 
Eskualdea: Afrikako mendebaldea
Hiztunak: 1,2 milioi
Hizkuntza familia: Niger-Kongo
 Mande hizkuntzak
  Mendebaldeko Mande
   Mandingera
    Bambara–Dyula
     Dioula
Hizkuntza kodeak
ISO 639-1: ez du
ISO 639-2: dyu
ISO 639-3: dyu

 

Dioula (Jula) Mande taldeko hizkuntza bat da. Mandinga hizkuntzak elkar ulertzen diren manden hizkuntzek osatzen duten multzoa da. Manden hizkuntzak Afrikako mendebaldeko herrialde askotan hitz egiten dira. Mandinga hizkuntza garrantzitsuenak hauek dira: Bambara (Malin gehien hitz egiten den hizkuntza), Mandinga (Gambian gehien hitz egiten den hizkuntza eta Ginea-Bissaun), Maninka edo Malinke (Ginean asko erabiltzen den hizkuntza), Kasonka (Senegaleko hegoaldean], Mende (Sierra Leonan erabiltzen dana), Jula (Boli Kosta eta Burkina Fason) , Mandingo eta Yakuba Liberian eta azkenez Ligby Ghanan. Honez gain, dialekto asko daude herrialde bakoitzean. Hizkuntza guzti hauetan mintzatzen direnak elkar ulertzeko gai dira.

Jula hitzak, merkataria esan nahi du. Hizkuntza honen zabaltasunen ondorioz, Afrikako mendebaldeko merkataritzarako beharrezko hizkuntza bihurtu da, Hau dela eta, Boli Kostan, Mandinga hizkuntzetan hitz egiten zutenei, Jula deitzen zioten, eta Jula hitza gelditu da, alde honetako Mandinga hizkuntza honi deitzeko.

Jula eta bambararen arteko ezberdintasunak oso txikiak dira, adibidez julaz plurala egiteko "lu" atzizkia erabiltzen da, bambaran "u", horrela gizonak esateko julaz "txe lu" esaten da , eta bambaraz "txe u". Zenbait ezberdintasun badaude ere, aditzen laguntzaileekin eta eguneroko hitz batzuekin ere bai.

Jula, Maliko hego ekialdean, Burkina Fasoko mendebaldean eta Boli Kostan, ia lurralde guztian erabiltzen da.

Julaz abesten duten Boli Kostako abeslari ezagunak badaude ere, Tiken Jah Fakoly, eta Alpha Blondy aipagarrienak direla.

Ikus, gainera[aldatu | aldatu iturburu kodea]