Formaldehido

Formaldehido
IUPAC izena Methanal
Izen sistematikoa Methanal
Beste izen batzuk Methyl aldehyde Methylene glycol Methylene oxide Formalin Formol
Identifikadoreak
CAS zenbakia	50-00-0 Y
PubChem	712
ChemSpider	692 Y
UNII	1HG84L3525 Y
EC zenbakia	200-001-8
UN zenbakia	2209
DrugBank	DB03843
KEGG	D00017 Y
MeSH	Formaldehyde
ChEBI	CHEBI:16842 Y
ChEMBL	CHEMBL1255 Y
RTECS zbka.	LP8925000
ATCvet kodea	QP53AX19
Beilstein Erreferentzia	1209228
Gmelin Erreferentzia	445
3DMet	B00018
SMILES C=O
InChI InChI=1S/CH2O/c1-2/h1H2 Y Key: WSFSSNUMVMOOMR-UHFFFAOYSA-N Y InChI=1/CH2O/c1-2/h1H2 Key: WSFSSNUMVMOOMR-UHFFFAOYAT
Propietateak
Formula molekularra	CH2O
Masa molarra	30.03 g mol−1
Masa zehatza	30.010564686 g mol−1
Itxura	Koloregabeko gas
Dentsitatea	0.8153 g/cm³ (−20 °C)
Fusio puntua	-92 °C, 181 K, -134 °F
Irakite-puntua	-19 °C, 254 K, -2 °F ()
Disolbagarritasuna uretan	400 g dm−3
log P	0.350
Azidotasuna (pKa)	13.3
Basikotasuna (pKb)	0.7
Dipolo momentua	2.33 D
Egitura
Geometria molekularra	Trigonal planar
Arriskuak
MSDS	MSDS
EU Indizea	605-001-00-5
EB sailkapena	Toxiko (T) Korrosibo (C) Kartz. 1. maila
R-esaldiak	R23/24/25 R34 R43 R45
S-esaldiak	(S1/2) S26 S36/37/39 S45 Txantiloi:S51 Txantiloi:S53 Txantiloi:S60
NFPA 704	4 3 0
Flash puntua	Txantiloi:Convert
Autoignizio tenperatura	Txantiloi:Convert
Leherketa muga	7–73%
LD50	100 mg/kg (ahozko, arratoi)
Harremana duten konposatuak
Harremana duten aldehidoak	Azetaldehido Butiraldehido Dekanal Heptanal Hexanal Nonanal Oktodekanal Oktanal Pentanal Propionaldehido
Harremana duten konposatuak	metanol azido formiko
Kontrakoa esaten ez bada, emandako datuak baldintza normaletan (25 °C, 100 kPa) hartuak dira.
Erreferentziak

Formaldehidoa H-CHO formula kimikoa duen aldehido alifatikoa da. Aldehido formiko eta metanal izenez ere ezaguna da. Giro-tenperaturan gas-egoeran agertzen da (irakite-tenperatura: -21 Â°C). Naturan ez da aurkitzen; metanoa edo metanola oxidatuz lortzen da industrian. Uretan ongi urtzen denez, horrela saltzen da (formola). Gasak oso usain oka-eragilea du, eta toxikoa da oso. Oso erraz konbinatzen da beste konposatu kimiko batzuekin, polimeroak eratuz, eta horrela, adibidez, oso ezagunak dira fenolekin, urearekin eta aminekin eratzen dituen plastikoak (erretxina fenolikoak, ureikoak eta melaminikoak). Hori dela eta, asko erabiltzen da industrian. Hala ere, formaldehidoa eta haren deribatuak toxikoak dira, eta arreta berezia izan behar dute horiekin lan egiten dutenek.