Smog

Wikipedia(e)tik
Hona jo: nabigazioa, Bilatu
Smoga Londresen.

Smoga airearen kutsadura mota bat da. Presio altuetan (antizikloiak) airea gai kutsagarriekin nahasten denean sortzen da; izan ere, presio altuak airea geldiarazten du, eta horregatik kutsadura atmosferaren beheko geruzetan geratzen da, duen dentsitatearengatik. Bi smog mota daude: sufrezkoa eta fotokimikoa.

Sufrezko smoga[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Sufrezko smoga edo euri azidoa ohikoa da hiri handietan, sufre oxidoaren eraginez. CO2 isurtzean, gai horiek atmosferako urarekin erreakzionatzen dute, eta azido sulfurosoa sortzen. Kutsaduraz beteriko lanbroa eratzen da, oso kaltegarria gizakiontzat.

Smog fotokimikoa[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Sakontzeko, irakurri: «Kutsadura fotokimiko»

Lehen aldiz Los Angelesen ikusi zen, 1943an. Fenomeno hau gertatu zen nitrogeno oxidoa eta COV nahasi zirenean, katalizatzen dira eguzkiaren erradiazioarekin ozonoa eta peroxiazilo nitratoa lortzeko. Hau gertatzerakoan atmosfera ilundu zen bere beheko geruzak gorriz margotzen eta kargatu ziren kutsaduraz oso kaltegarriak zirenak izaki bizidun guztientzat. Smog fotokimikoa ikusmena murrizten du begiak eta arnas aparatua mintzen. Populazio handiko hiriak hilkortasun tasa handiagoa dute smoga agertzen denean eta larriagoak dira kostan dauden hirietan.

Osasuneko efektuak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Smoga arazo larria da, zeren hiri asko kaltetzen ditu. Sufre dioxidoa, nitrogeno dioxidoa eta karbono monoxidoa oso kaltegarriak dira osasunerako bereiziki zaharretan, umeetan eta osasun arazoak dituztenentzako adb: bihotzeko arazoak edo birikien arazoak. Smogak eztarria urratzen du eta birikien arnasketa lana galarazten ditu.

Erabateko neurriak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Neurri gehienak kotxeen trafikoa murriztean datza.

  • Garraio publikoak gehiago erabiltzen.
  • Garraioentzako bidesaria inposatzen.

Gero beste neurri batzuk daude kutsadura murrizteko

  • Leku berdeak eta lorategi gehiago jartzen.
  • Asfalto berezi bat jartzen zein kutsadura xurgatzen duena.

Ikus, gainera[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Smog Aldatu lotura Wikidatan


Informazio gehiago[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  • Smog www.zientzia.net gunean