USB

Wikipedia(e)tik
Hona jo: nabigazioa, Bilatu
A motako USB larako arra
B motako USB konektorea
USB ikonoa

USB ingelesezko Universal Serial Bus izenaren siglak dira, eta industria estandar bat da, 1990eko hamarkadan garatua. Gailu digitalak ordenagailuri konektatzeko aukera ematen duen bus serie interfaze bat da.

USBaren garapenaren ideia Intel enpresatik jaio zen, Intelek sortu baitzuen implementers Forum USB delakoa. Hala, 1996. urtean kaleratu zen lehenengo zehaztapena (USB 1.0 bertsioa), famatua izan ez zena, harik eta 1998. urtean USB 1.1 kaleratu zuten arte.

Abiadura erdi eta handiko komunikazioak hornitzeko helburuarekin, elektronika munduko enpresa multzo batek (Philips, Compaq, Nec, Microsoft, HP, Intel... ), sortutako estandarra dugu. OSI ereduko 1. mailan kokatzen dena. Gailu digital hau, periferikoen konexioa araupetzeko diseinatua izan zen eta arrakasta handia izan du, beste gailu asko ordezkatu baititu. Bere eremua gaur egun, gailu elektroniko askotara zabaltzen da: automobiletatik Blu- ray Disk bezalako erreproduzitzaileetaraino. Halaber, aldaketa ugari gertatu dira gailu hauetan militar eta industrialki erabili ahal izateko. Baina eragin gehien izan duen ataletan mugikor inteligenteetan izan da, denek mikro usb kargadore bat dutelako, adibidez, tabletak,PDA-ak eta bideokontsolak. 2004 geroztik , 6 mila milioi gailu inguru aurkitzen dira merkatu globalean eta 2 mila milioi inguru saltzen dira urtero.

Gailu batzuek, potentzia minimo bat behar dute, horregatik elikagai – iturriaren beharra ez dute. Horretarako USB hubs izeneko kontzentradore batzuk daude gailuak behar duen energia guztia ematen diena. Hala ere, dispositibo batzuek bere elikagai iturri propioa behar dute, kontsumo energia altuengatik.

Disko gogorren kasuan gutxi batzuek daukate USB interfazea

USB 1.1-ren ezaugarriak:

  • Plug & play (PnP), konexioa “beroan”
  • Abiadura hobea: 12 Mb/s-ko gehienezko abiadura
  • 4 pineko konektoreak
  • Hedapen hobea: aldi berean 128 gailu gehienez konekta daitezke
  • IRQ bat hartzen du
  • 5 voltako elikadura ematen du (5 metro baino gutxiagoko distantzietan)

USB konektorearen deskribapen funtzionala:

PIN Izena Deskribapena
1 VCC +5 v.
2 D- Datuen sarrera
3 D+ Datuen irteera
4 masa Lurrerako babesa

USB gailuak lau motetan sailkatzen dira, beraien abiadura eta datuen transferentziaren arabera:

1.0 estandarra : transferentzia tasa 1,5 Mbit (188 kB).Gehienetan gizatiar interfazeko gailuetan erabilia, teklatuak, saguak, web kamera... bezala.

1.1 estandarra: Transferentzia tasa 12 Mbit (1,5 MB).Gaur egun fabrikatutako gailu gehienek abiadura honekin lan egiten dute.

USB 2.0 estandarra

Estandar hau 2004ean merkaturatu zen. Arestian aipatutako ezaugarri guztiak betetzen ditu, baina USB 1.1 baino abiadura handiagoa du, 480 Mb/s-ko abiadurara (60 MB/s) hel daitekeelarik. Baina errealitatezko transferentzia tasa 280 Mbit-ekoa (35 MB/s).USB 2.0 kableak lau linea ditu, bi datuentzako eta beste bi elikagairarako.

USB 3.0 estandarra

2010eko ekainean merkaturatu dira estandar honekin funtzionatzen duten lehenengo oinarriko plakak. Abiaduraren aldetik 4,8 Gb/s-ko transmisiora irits daiteke, hau da segundoko 600 MB; aurreko estandarra baino hamar aldiz azkarragoa gutxi gora behera.

Bost linea ditu: bi bidaltzeko, bi jasotzeko eta bosgarrena elikadurarako. Bi norabideko transmisioak egiten ahal ditu (full duplex).

Konektore honek entxufatu eta denbora batera erabiltzen ez bada kontsumo baxuko egoerara pasatzeko gaitasuna du.

Konektoreak bateragarriak dira USB 2.0 bertsiokoekin.

GNU/Linux sistema eragilearen bertsio guztiak prest daude estandar hau erabiltzeko kernelaren 2.6.31 bertsiotik aitzina.Consumer Electronics Show (CES) azokan, Las Vegas-en egin zena (Estatu Batuak), gailu batzuk aurkeztu ziren konektore berriarekin zetozenak. Aldi berean, Western Digital eta Seagate kaleratu zituzten kanpoko diskoak USB 3.0 rekin zijoaztenak. Halaber, Asus, Fujitsu eta HP empresek esan zuten portatil moduan izango dituztela USB konektore hau.

Ikus, gainera[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo loturak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: USB Aldatu lotura Wikidatan