Aljeria-Espainia harremanak

Wikipedia, Entziklopedia askea
Aljeria-Espainia harremanak
Irudia
Algeria Spain Locator.svg
Flag of Algeria.svg
Aljeria
Flag of Spain.svg
Espainia
Misio diplomatikoa
Nork ordezkatua
   

Motaaldebiko harreman

Aljeria eta Espainia Mediterraneoko Batasuneko eskubide osoko kideak dira.

Espainiak eta Marokok ez bezala, aljeriarren eta espainiarren arteko harremanak ez daude lurralde-gatazka zuzenaren pean; hala ere, desadostasunak egon dira Mendebaldeko Saharako gatazkaren ikuspegiari buruz.[1]

Historia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Aurrekariak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Gaur egungo Espainiako eta Aljeriako lurralde gehienak Erromatar Inperioa edo Arabiar Kalifatoak bezalako unitate politikoen parte izan ziren.

XVI. mendean, Monarkia Hispanoak eta Otomandar Inperioak hegemonia aldarrikatu zuten Afrikako iparraldean, egungo Aljeria barne. Lehenengoak 1510ean Aljerko haitza konkistatu zuen eta denbora laburrean eutsi zion 1529an Hayreddin Barbarossak bota aurretik. Zayyanid erresumak Karlos V.aren babesa jaso zuen parien truke, eta bertako gobernaria boterean egon zen 1555ean Otomandarrek konkistatu arte.[2]

Espainiako monarkiak Oranen (1509–1708; 1732–1792) eta aldameneko Mers El Kébir portuaren kontrola izan zuen garai modernoaren zati handi batean.

Harreman modernoen historia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Diktadura frankistak Aljeria estatu subirano gisa onartu zuen ofizialki 1962an, eta enbaxadore bat izendatu zuen. [3] Espainiaren eta Aljeriako Errepublikaren arteko aldebiko harremanak ez ziren onak izan frankismoan, geroago krisia izango zuten 1977tik 1978ra bitartean, Aljeria —Mendebaldeko Saharako administrazioaren transferentziari buruzko 1975eko Madrilgo hiru alderdiko Akordioen ondorioz— laguntza instrumentala ematera iritsi zenean Kanariar Uharteetako Independentzia Mugimenduari, baita nazionalismo sahararrari ere.[4] Beranduago, Espainiak eta Euskadi Ta Askatasunak elkarrizketak egin zituzten Aljerren.

Bi herrialdeek 2002ko urriaren 8an sinatu zuten adiskidetasun, auzotasun eta lankidetza hitzarmen bat Madrilen. Bi estatuak elkarlanean ari dira terrorismoaren aurkako gaietan.[5][6] Aljeria, Maroko eta Espainiaren arteko oreka triangeluarrak eragina du Espainiak Mendebaldeko Sahararen gatazkan duen posizioan; Aljeria konprometituta dago autodeterminazioari buruzko erreferendum batekin, eta, aldi berean, Espainiaren konpromiso sendoagoa eskatzen du, azken horren "erantzukizun historikoa" oinarri hartuta. [5]

Bi herrialdeek beren loturak indartu zituzten 2013an.[7] Aljeria eta Espainia bazkide garrantzitsu bihurtu ziren 2015. urtean, eta "harreman sendoekin" lotuta egon ziren 2017tik aurrera.[8][9]

Misio diplomatiko egoiliarrak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  • Aljeriaren enbaxada bat dago Madrilen eta kontsulta orokorra Alacanten eta Bartzelonan.
  • Espainiak enbaxada bat du Arjelen eta kontsulatu orokor bat Oranen.

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Bibliografia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo estekak[aldatu | aldatu iturburu kodea]