Artrosi

Wikipedia(e)tik
Hona jo: nabigazioa, Bilatu
Wikipedia:Taxotaula bat irakurtzeko eraTaxotaula bat irakurtzeko era
Artrosi
Belauneko artikulazioaren desgastea
Belauneko artikulazioaren desgastea


Sailkapen zientifikoa
Erreinua: Gaixotasuna
Filuma: Artrosi
Klasea: Kartilago
Familia: Os
G. Fischer de Waldheim, 1817
Generoa

Gaixotasuna
Kartilagoa
Belauna
Bizkarra
Desgastea

Ohar medikoa
Oharra: Wikipediak ez du mediku aholkurik ematen. Tratamendua behar duzula uste baduzu, jo ezazu sendagilearengana.

Artrosia kartilagoaren (hezurren muturrak babestu eta desgaste batek sortutako artikulazio mugimendua errezten duen ehuna)desgasteak sortutako gaixotasuna da. Gaixotasun reumatiko ugariena da, bereziki edade altuko pertsonetan. Pertsona helduen ehuneko 70ak gaitz hau edukiteko probabilitate handia dute, baina sintomak bakarrik erdiek daukate. Adibidez, Espainian 20 urte baino gehiagoko ehuneko 16 pertsonek daukate, eta hauetatik hiru laurden emakumeak dira. Gaixotasun hau dutenek mina eta narriadura funtzionala dute.

Epidemiologia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Arrisku faktoreak: Adina. Sexua: berdina da bientzako baina emakumeetan lehenago ematen da.(45 urte inguru)

  • Emakumeak: belaunetan eta eskuetan.
  • Gizonak:mokorrean.

Herentzia. Loditasuna:lau aldiz handiagoa da IMC tasa.

Okupazioa.

Etiologia eta deskribapena[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Oraindik ez dakigu ziurtasunez zein den gaitzaren jatorria. Artrosian, kartilagoaren azalera apurtu eta higatu egiten da, hezurrak bata bestearen kontra mugiaraziz, mina,marruskadura, hantura eta artikulazioen mugimenduaren galera sortuz. Denbora pasa ahala, artikulazioak bere forma normala galtzen du, eta Con el tiempo, la articulación llega a perder su forma normal. Gainera, hezurren zatiak eta kartilago zatiak apurtu daitezke eta artikulazioan mugitu min gehiago sortuz.

Artrosiak gorputzako edozein artikulaziori kalte egin diezaioke. Baina, gehienak bizkarrean, lepoan eta lunbareetan gertatzen dira. Mokor esku eta oinetako artrosiak 50 urte baino gehiagoko pertsonetan azaltzen da.

Síntomak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Normalean artrosia poliki-poliki hasten da.Agian artikulazioen minarekin hasten da, kirola edo ahalegin handi bat egin ostean. Artrosiak edozein artikulaziori eragin diezaioke, baina gehienetan bizkarrezurrean, eskuetan, mokorrean edo belaunetan eragiten du.

Hatzetako artrosia zenbait familietan gertatzen dela ematen du, horregatik heredatu datekeela pentsatzen da. Ikusi da emakumeetan gehiago ematen dela gizonetan baino, batez ere menopausiaren ostean. Hezurretako nodulu txiki batzuk ager daitezke hatzetako artikulazioetan. Herberden noduloak ekuetan, edo Bouchard noduluak. hatzak handitu daitezke, gogrtu eta okertu daitezke. Hatz lodiek ere horrelakosintomak izan ditzateke.

Belaunak ahal dira gorputzaren pisu gehiena hartzen duten artikulazio bakarrak? Ez da horrela gertatzen (orkatilek pisu gehiago hartzen dute), baina belaunak baino gutxiago mugitzen dira, horregatik belaunetako artrosia ugariagoa da. Gogortu daitezke, handituta eta minduta jarri daitezke, ibiltzeko,eskailerak igotzeko, esertzeko eta aulkitik altzatzeko, eta bainuak hartzeko eragozpenak jarriz. Tratamendua jarraitzen ez bada, artrosia ezintasun batean bihurtu daiteke.

Artrosia mokorrean bada, mina sor dezake, gogortasun eta ezintasun larriak ekar ditzake. Gaitz hau duten pertsonek mokorreko,izterreko edota belauneko mina sentitu dezakete. Artrosia mokorrean mugimendua asko mugatu dezake, baita makurtzeko ahalmena ere. Arropa janztea esota oinak zaintzea oso lan gogrra bihutu daiteke.

Lepoan edo bzkarreko beheko aldean gogortasuna eta mina sentitzea bizkarrezurreko artrosiaren gauza izan daiteke. Besoetako edo hanketako ahultasuna ere ekar dezake.

Sintomen tratamendua[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Tradizionalki beti erabili den artorsiaren aurkako tratamendua sintomen aurkako abakarrik izan da. Gaixotasuna sendatzeko edo gelditzeko gaitasuna nulua zenez, tratamenduen helburua minaedo beste gaitz batzuk kentzeko erabili da, antiinfalmatzaileen bidez.

Tratamendu ohikoena kanaberak eta belaunetakoak erabiltzea da.

Orokorrean, erreumatologoek paracetamol moduko analgesikoak errezetazten dituzte ( eguneroko dosietan gehienez 4 gramotakoak) artrosiaren tratamendurako. Antiinflamatzaileak ere errezetatu daitezke, baina kontuan hartu behar dira gaixoaren balditzak.

Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Artrosi Aldatu lotura Wikidatan