Asparagina

Asparagina
Formula kimikoa	C4H8N2O3
SMILES kanonikoa	2D eredua
MolView	3D eredua
Konposizioa	Nitrogeno eta karbono
Eponimoa	Asparagus
Mota	aminoazido eta carboxamides (en)
Masa molekularra	132,053 Da
Arriskuak
NFPA 704	0 1 0
Identifikatzaileak
InChlKey	DCXYFEDJOCDNAF-UHFFFAOYSA-N
CAS zenbakia	3130-87-8
ChemSpider	231
PubChem	236 eta 5247114
Reaxys	1723525
Gmelin	22653
ChEBI	3334
EC zenbakia	221-521-1
ECHA	100.019.565
MeSH	D001216
Human Metabolome Database	HMDB0251512
KEGG	C16438

Asparagina (Asp) konposatu organikoa da, C₄H₈N₂O₃ formula duena, aminoazidoen klasekoa eta amida talde bat duena. Asparaginak kirialitatea agertzen du eta bi enantiomero ditu: L-asparagina eta D-asparagina. L-Asparagina aminoazido proteinogeno ez esentziala da eta proteinen sintesian parte hartzeaz gain nerbio- eta garun-ehunetako zelula-funtzioen kontrol metabolikoa egiten du. D-Asparaginak ez du funtzio metaboliko berezirik. Asparagina solido kristalinoa da. Ia disolbaezina uretan eta ohiko disolbatzaile organikoetan^[1]^[2]^[3].

Asparagina zainzurietan aurkitu zen lehen aldiz eta horri zor dio izena; latinez asparagus.

L-Asparagina AAU eta AAC kodoien bidez adierazten da.



L-aspragina	D-asparagina

Sintesia

L-Asparaginak hainbat erabilera ditu industrian, bereziki dieta-osagarri, kosmetiko eta aromatizatzaile moduan. Akrilamida sintetizatzeko ere baliatzen da^[5].

↑ Asparagina. Zientzia eta teknologia hiztegi entziklopodikoa. Elhuyar fundazioa.
↑ (Ingelesez) PubChem. «(-)-Asparagine» pubchem.ncbi.nlm.nih.gov (kontsulta data: 2025-12-22).
↑ (Ingelesez) PubChem. «D-Asparagine» pubchem.ncbi.nlm.nih.gov (kontsulta data: 2025-12-22).
↑ Gerhartz, W. (exec ed.).. (1985). Ullmann's Encyclopedia of Industrial Chemistry. 5th ed.Vol A1. VCH Publishers.
↑ «Asparagine - Hazardous Agents | Haz-Map» haz-map.com (kontsulta data: 2025-12-22).