Aurillac

Biztanleria-piramidea 2022; Guztira: 12.083 gizon, 14.098 emakume
	Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta.

Aurillac
	Frantziako udalerria
	Irudi gehiago
Administrazioa
Estatu burujabe	Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboa	metropolitar Frantzia
Eskualdea	Auvernia-Rodano-Alpeak
Departamendua	Cantal
Barruti	Aurillaceko barrutia
Alkatea	Pierre Mathonier (en)
Izen ofiziala	Aurillac
Posta kodea	15000
Geografia
Koordenatuak	44°55′31″N 2°26′23″E / 44.9253°N 2.4397°E
Azalera	28,76 km²
Altitudea	622 m, 573 m, 867 m eta 666 m
Mugakideak	Arpajon-sur-Cère, Giou-de-Mamou, Naucelles, Saint-Simon eta Ytrac
Demografia
Biztanleria	26.214 (2023ko urtarrilaren 1a)
Dentsitatea	911 bizt/km²
Informazio gehigarria
Sorrera	898
Hiri senidetuak	Bocholt, Bassetlaw eta Bougouni (en)
	aurillac.fr

Aurillac (okzitanieraz Orlhac) Frantziako Cantal departamenduko hiriburua da. Azken erroldaren arabera 26.214 biztanle zituen 28,76 km²-ko azaleran.

Geografia

Erdialdeko Mendiguneko Cantal mendien ondoan kokatuta, Aurillacek lau mugakide ditu:

Udalerri mugakideak

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Arpajon-sur-Cère, Giou-de-Mamou, Naucelles, Saint-Simon eta Ytrac.

Mapa — Aurillac eta ondoko udalerrien arteko muga administratiboak.

Klima

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima erdikontinental eta mendi-ertzetako klima du^[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe^[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria mendiko klima du, eta Massif Centraleko mendebaldea eta ipar-mendebaldeako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: urteko prezipitazioa 900-1500 mm artekoa, gehiena udazkenean eta neguan)^[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H1c zonan dago^[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 10,2 °C-koa da, 5,9 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 1306 mm-koa da, urtarrilean 12,6 euri-egun eta uztailean 7,9 egun izanik^[1]. 1991-2020 aldirako, udalerrian bertan dagoen Météo-France estazioan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 10,5 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 1134,7 mm-koa delarik^[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 38,1 °C-koa da, 2019ko ekainaren 27an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -24,5 °C-koa da, 1985ko urtarrilaren 9an lortua^{[oh 1]}^[5].

Aurillactar ezagunak

Géraud Aurillacekoa (855-909) santua.
Silvestre II.a (938-1003) aita santua.
Paul Doumer (1857-1932), Frantziako presidentea.
Marie Marvingt (1875–1963), atleta, mendigoizale eta pilotua.

Hiri eta herri senidetuak

Demografia

Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Hazkunde begetatiboa

Urtea	2008	2009	2010	2011	2012	2013	2014	2015	2016	2017	2018	2019	2020	2021	2022	2023	2024	2025
Hazkunde begetatiboa	−83	−69	−83	−131	−137	−156	−148	−185	−204	−256	−181	−206	−227	−200	−266	−226	−260	−208
Jaiotzak	249	276	255	258	248	240	240	224	192	191	209	208	202	214	179	198	174	201
Heriotzak	332	345	338	389	385	396	388	409	396	447	390	414	429	414	445	424	434	409

Honakoa hazkunde begetatiboa erakusten duen grafiko bat da, hau da, urte batean jaiotakoei hildakoak kentzearen emaitza. Datuak INSEE erakundeak eskaintzen ditu^[7] eta Wikimedia Commonsen daude eskuragarri. Aldaketaren bat egin behar bada, bertan egin beharko da.

Familiak eta etxeguneak

2023 erroldaren arabera, Aurillac udalerrian 24.692 biztanle zeuden eta 14.476 elkarbizitza unitate^{[oh 2]}, hau da, 1,71 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena kide bakarreko elkarbizitza-unitateak ziren (% 55,3), Metropolitar Frantziako batez bestekoaren gainetik (% 39,2).^[8]

24.692biztanle

14.476elkarbizitza-unitate

1,71lagun elkarbizitza-unitateko

6.325familia

Udalerria

% 11

% 24

% 8

% 55

Metropolitar Frantzia

% 24

% 26

% 10

% 39

Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 6.325 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (3.512). Guraso bakarreko 1.200 familietatik 1.011etan ama zen guraso bakarra. 3.805 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 1.287k seme-alaba bakarra zuten etxean, 830k bi, eta 403k hiru edo gehiago. Seme-alabadun 1.613 bikoteetatik 186tan (% 11,5) seme-alabaren bat bikotekide baten aurreko harreman batekoa zen.^[8]

3.512

1.613

1.200

Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra

25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean3.805

Seme-alaba bat1.287

Bi seme-alaba830

Hiru seme-alaba282

Lau edo gehiago121

15 urte edo gehiago zituzten 23.116 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 35,1 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 42,7. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 55-64 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 57,8). 80 urte edo gehiagoko 2.501 biztanleetatik 1.909 baino ez ziren elkarbizitza-unitateetan bizi; gainerako 592 kolektibitateren batean.^[8]

Bakarrik bizi da

15-24% 35

25-39% 32

40-54% 31

55-64% 33

65-79% 37

80 +% 43

Bikotean bizi da

15-24% 16

25-39% 51

40-54% 54

55-64% 58

65-79% 57

80 +% 34

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 32,3 ezkonduta zegoen, eta beste % 15,3 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 11,1 izatezko bikotean eta % 4,2 PACS bidez lotuta). % 34,3 ezkongabeak ziren, % 10,0 alargunak eta % 8,1 dibortziatuak.^[8]

Ezkongabea% 34,3

Ezkonduta% 32,3

Izatezko bikotean% 11,1

Alarguna% 10,0

Dibortziatuta% 8,1

PACS bidez lotuta% 4,2

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 33,8), enplegatuak (% 16,6), erdi-mailako lanbideak (% 15,2), bestelakoak (% 11,6). Talde nagusia (erretiratuak, % 33,8) Cantal departamenduko batez bestekoaren (% 39,0) azpitik dago. 27 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 0,2).^[8]

Udalerria

% 8

% 15

% 17

% 11

% 34

% 12

Cantal

% 12

% 15

% 13

% 39

Metropolitar Frantzia

% 13

% 16

% 15

% 14

% 30

NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

Taula osoa: elkarbizitza-unitateak eta familiak, 2023

	Kopurua	%
Elkarbizitza-unitateak
Seme-alabekin bizi ziren bikoteak	1.613	% 11,1
Etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak	3.501	% 24,2
Guraso bakarrekoak	1.181	% 8,2
Kide bakarrekoak	8.012	% 55,3
Bestelakoak	169	% 1,2
Familiak
Seme-alabarik gabeko bikoteak	3.512	% 55,5
Seme-alabadun bikoteak	1.613	% 25,5
Guraso bakarrekoak	1.200	% 19,0
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean	3.805	% 60,2
Seme-alaba bat	1.287	% 20,3
Bi seme-alaba	830	% 13,1
Hiru seme-alaba	282	% 4,5
Lau seme-alaba edo gehiago	121	% 1,9
Egoera zibila (15 urte edo gehiago)
Ezkonduta	7.455	% 32,3
Izatezko bikotean	2.569	% 11,1
PACS bidez lotuta	969	% 4,2
Ezkongabea	7.925	% 34,3
Alarguna	2.323	% 10,0
Dibortziatuta	1.876	% 8,1
Erreferentziazko pertsonaren lanbidea
Nekazariak	27	% 0,2
Artisau, merkatari eta enpresa-buruak	452	% 3,1
Goi-mailako langileak	1.159	% 8,0
Erdi-mailako lanbideak	2.197	% 15,2
Enplegatuak	2.410	% 16,6
Eskulangileak	1.651	% 11,4
Erretiratuak	4.897	% 33,8
Bestelakoak	1.683	% 11,6
Iturria: INSEE, RP2023.

Etxebizitza

2023 erroldaren arabera, udalerrian 17.648 etxebizitza zeuden. Horietatik 14.468 egoitza nagusi ziren, 820 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 2.360 hutsik zeuden. Apartamentuak ziren nagusi (12.553), etxeak baino gehiago (5.041). Egoitza nagusietatik 7.059 beren jabearen bizilekuak ziren, 7.134 alokairuan zeuden, 2.638 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 276 doan lagata.^[9]

17.648etxebizitza

14.468egoitza nagusi

5.041etxe

12.553apartamentu

Etxebizitza multzoa

14.468

2.360

Egoitza nagusia (14.468)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (820)Hutsik (2.360)

Etxe mota

5.041

12.553

Etxea (5.041)Apartamentua (12.553)

Jabetza egoera

7.059

7.134

2.638

Jabeak (7.059)Alokairuan (7.134)HLM (2.638)Doan lagata (276)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1946-1970 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (5.037).^[9]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik1.305

1919-1945863

1946-19705.037

1971-19904.945

1991-20051.314

2006-2020933

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (3.798). Gas sarea zen berogailu mota nagusia (7.832 etxebizitzatan). 9.433 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 8.325 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 3.080tan bi edo gehiago.^[9]

Gela kopurua

1 gela1.152

2 gela2.172

3 gela3.644

4 gela3.703

5 gela edo gehiago3.798

Berogailu mota

7.832

4.114

1.687

Gas sarea (7.832)Fuel-olioa (768)Elektrizitatea (4.114)Gas botila (66)Bestelakoak (1.687)

Aparkalekua eta ibilgailuak

9.433aparkalekua

8.325ibilgailu 1

3.080ibilgailu 2+

Taula osoa: etxebizitzak, 2023

	Kopurua	%
Etxebizitza multzoa
Egoitza nagusia	14.468	% 82,0
Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa	820	% 4,6
Hutsik	2.360	% 13,4
Etxe mota
Etxeak	5.041	% 28,6
Apartamentuak	12.553	% 71,1
Gela kopurua (egoitza nagusiak)
1 gela	1.152	% 8,0
2 gela	2.172	% 15,0
3 gela	3.644	% 25,2
4 gela	3.703	% 25,6
5 gela edo gehiago	3.798	% 26,3
Eraikuntza garaia (egoitza nagusiak)
1919 aurretik	1.305	% 9,0
1919-1945	863	% 6,0
1946-1970	5.037	% 34,8
1971-1990	4.945	% 34,2
1991-2005	1.314	% 9,1
2006-2020	933	% 6,4
Jabetza egoera (egoitza nagusiak)
Jabeak	7.059	% 48,8
Alokairuan	7.134	% 49,3
HLM	2.638	% 18,2
Doan lagata	276	% 1,9
Berogailu mota (egoitza nagusiak)
Gas sarea	7.832	% 54,1
Fuel-olioa	768	% 5,3
Elektrizitatea	4.114	% 28,4
Gas botila	66	% 0,5
Bestelakoak	1.687	% 11,7
Aparkalekua eta ibilgailuak (egoitza nagusiak)
Aparkalekua	9.433	% 65,2
Ibilgailu bat	8.325	% 57,5
Bi ibilgailu edo gehiago	3.080	% 21,3
Iturria: INSEE, RP2023.

Ekonomia

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 15.789 biztanleetatik 11.387 aktibo ziren (% 72,1), horietako 10.189 lanean (% 64,5) eta 1.199 langabezian (aktiboen % 10,5).

15.78915-64 urteko biztanle

% 72,1aktibo

% 64,5lanean

% 10,5langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 46,1

25-54 urte% 89,0

55-64 urte% 58,2

Gizonak% 73,7

Emakumeak% 70,7

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 19,2

BEPC, brebeta% 20,6

CAP-BEP% 14,7

Batxilergoa% 10,3

Goi-mailako +2% 7,3

Goi-mailako +3/4% 3,5

Goi-mailako +5% 4,8

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 10,5). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

4.401 ez-aktibotik 1.808 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 41,1), 1.111 erretiraturik zeuden (% 25,2) eta 1.483 bestelako ez-aktibo ziren (% 33,7).

Ez-aktiboak

% 41

% 25

% 34

Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria^{[oh 3]}

% 15

% 29

% 31

% 19

NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 22.061 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 10.189 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.^{[oh 4]}

22.061enplegu udalerrian

% 90,4soldatapeko

% 9,6ez-soldatapeko

NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 24.630 eurokoa zen, eta biztanleen % 18 pobrezian bizi zen (bizimoduaren medianaren % 60tik behera).

24.630 €diru-sarreren mediana▼ Dep.: 24.820 €

% 18,0pobrezia-tasa▲ Dep.: % 13,7

Departamenduarekiko konparaketa xehea

Pobrezia-tasa adinaren arabera (departamendua)

18 urtez azpiko% 17,9

18-29 urte% 17,0

30-39 urte% 13,0

40-49 urte% 14,0

50-64 urte% 13,0

65-74 urte% 10,5

75 urte eta gehiago% 12,0

Pobrezia-tasa etxebizitza-erregimenaren arabera (departamendua)

Jabeak% 7,9

Errentariak% 27,7

Eskuragarri dagoen errentaren osaera (departamendua)

INSEEk «eskuragarri dagoen errenta» horrela eraikitzen du: jarduera-errenta + pentsioak + ondarea + gizarte-prestazioak (batuz % 100 baino gehiago ematen dute) ken zuzeneko zergak (batez ere errentaren gaineko zerga).

Jarduera-errenta% 60,0

Pentsio/erretiroak% 35,1

Ondarea, bestelakoak% 13,8

Gizarte-prestazioak% 4,5

Zuzeneko zergak−% 13,4

Jarduera-errenta zatitzen bada: soldatak % 50,7, ez-soldatapekoen errenta % 7,7, langabezia-sariak % 1,5.

Galeria

Antzerki erakusketa
Saint Geraud auzoa
Lorategia

Oharrak

↑ Estazioko erregistroak 1945ko abuztuaren 1an eta 2025ko urriaren 2an artekoak dira.
↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501 doi:10.4000/cybergeo.23155..
↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116 doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Aurillac », fiche climatologique. .
↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: Txantiloi:Gaurko data).
1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).

Kanpo estekak

(Frantsesez) Webgune ofiziala

Datuak: Q174234
Multimedia: Aurillac / Q174234

[6] Estazioko erregistroak 1945ko abuztuaren 1an eta 2025ko urriaren 2an artekoak dira.

[9] INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.

[12] Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.

[13] Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

[Joly-1] 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501 doi:10.4000/cybergeo.23155..

[Dubreuil2022-2] (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116 doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..

[MFTipologia-3] (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .

[RE2020-4] (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.

[FICHECLIM15014004-5] 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Aurillac », fiche climatologique. .

[7] «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).

[8] (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: Txantiloi:Gaurko data).

[menages-10] 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).

[etxebizitzak-11] 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[oh 1]

[6]

[7]

[oh 2]

[8]

[9]

[oh 3]

[oh 4]