Basagain

Wikipedia, Entziklopedia askea
Jump to navigation Jump to search
Basagain
Basagain 01, Anoeta, Euskal Herria.jpg
Datu orokorrak
Garaiera 295 m
Geografia
Koordenatuak 43° 10′ 16″ N, 2° 04′ 40″ W / 43.171213°N,2.0777893°W / 43.171213; -2.0777893Koordenatuak: 43° 10′ 16″ N, 2° 04′ 40″ W / 43.171213°N,2.0777893°W / 43.171213; -2.0777893
Herrialdea Euskal Herria
Mendikatea Hernioko mendilerroa
Herrialdea Espainia
Lurraldea Gipuzkoa eta Anoeta

Basagain Anoetan dagoen mendia da. Bertan dagoen izen bereko Burdin Aroko herrixka gotortua, Oria ibarraren gaineko ikuspegi zabala duena, iparraldean Donostialde eta Tolosaldearen arteko mugatik hasi eta hegoaldean Tolosaldea eta Goierri arteko mugaraino. Herrixka honen irudikapena Anoetako armarri berrian ageri da[1].

Berez, Oria ibar guztian mendi kaxkoetan kokatutako Burdin Aroko herrixka multzoetako bat da, Buruntza, Intxur eta Murumendiren antzera.

Basagaingo Herrixka Gotortuaren Gune Arkeologikoa, 2010ko otsailaren 2an, Eusko Jaurlaritzak monumentu-multzo izendatu zuen, Sailkatutako Kultura Ondasuna.

2018ko uztailean, Gipuzkoako Foru Aldundiak Basagainen ustezko historiaurreko lehenbiziko euskal hiri planoa topatu zela iragarri zuen[2].

Herrixka Gotortua[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Basagaingo aztarnategian aurkitutako ebakidurak dituen harlauza.
Ebakidurak dituen Basagaingo harlauza. Ikertzaileek uste dute hiri-plano bat irudikatzen duela.

Burdin Aroko herrixka gotortua mendiaren gailurrean dago, 295 metroko garaieran. Malda handiak ditu alde guztietara, eta horrek zaildu egiten du bertaraino iristea. Herrixkaren mugak erraz antzematen dira, haren perimetroan eraikitako harresi exentuaren arrastoak ikus daitezkeelako. Harresitik barnera igarotzeko, ateren batek behar zuen ekialdeko hegalean.

Harresiaren egitura, oro har, erraz igartzen da denboraren poderioz beraren gainean amildutako materialak sortzen duen goititzeari erreparatuta. Gaur egun egitura zuzenean ikus daiteke ekialdeko bi tokitan egin diren indusketa arkeologikoei esker. Paramentu bikoitzeko lana da, barnea material betegarriz osatua. Paramentu biak lehorrean hartutako kareharrizko harlauzaz eginak daude, baina barrualdekoak kanpokoak baino handiagoak dira. Horma barruko betegarria irregularragoa da.

Herrixkaren hormaz barrualdeko gunean garoa eta belarra hazten dira gehien bat (salbu eta erdialdean iparralderanzko lur-zerrenda txiki batean, non bertako espezieak hazten baitira), inolako basogintza-ustiapenik gabe alegia. Horrenbestez, basoa bera da (pinuak, pagoak, haritzak...) argi eta garbi harresiaren kanpoaldeko lerroa markatzen duena. Herrixkaz kanpoaldera dagoen ia lur guztia, hesitik bertatik hasita, basogintzarako erabiltzen da.

Gailurreraino pista baten bitartez irits liteke, ekialdetik. Behin tontorrera helduta, erdibitu egiten da, eta hainbat bide sortzen dira herrixkan zehar ibiltzeko, baita gunea inguratuz ere.

Hemen egindako indusketa sistematikoetan aurkitu diren lurpeko aztarnek erakusten dite nola moldatzen ziren orduko gizaki haiek beren etxeak egiteko, nolako ekoizpen-moduaz baliatzen ziren eta nolakoa zen haien bizimodua. Horma barruko aldearen zati bat, gaur egun, indusketa fasean dago; beraz, sektore bat irekita dagoenez, lanak jarraitzeko zain, egiturak plastiko batez estalita daude, babestu ahal izateko.

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo estekak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Basagain Aldatu lotura Wikidatan