Bateria (musika)

Wikipedia, Entziklopedia askea
Bateria
Bateria baten osagaiak
1) dunbala 2) tom 3) kaxa
4) tom "1" eta "2" 5) hi hat 6) ride eta crash txintak.
Bateriajoleak atabalak erabiltzen ditu dunbal eta txintak jotzeko.

Bateria perkusiozko musika-tresna multzo bat da, oro har pertsona bakar batek jotzen duena. Rock, pop eta jazz estiloetan oso erabilia da XX. mendeko azken hamarkadez geroztik.

Bateria hainbat musika estilotan erabili ohi den perkusiozko musika-tresna multzoa da.

Bateria perkusiozko musika-tresna multzoa izan arren, pertsona bakarrak jotzen du. Bateria- jotzailea bateria jotzen duen pertsona da.

Historia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Perkusiozko instrumentuak, haize eta harmonikoekin batera, instrumentu zaharrenak kontsideratzen dira. Bateriaren jatorria Estatu Batuetan dago; hain zuzen ere, XIX.mendearen amaieran. 1890. urtean banaka jotzen ziren batzuk musika-tresnen lotura egin zen Jazz giroko kaleetan: kaxa, dunbala eta txindatak, Europako musikak ospetsu bihurtuak, baina jatorri Turkiar eta Txinatarrekoa.

XIX. mendean gero eta bateria handiagoak erabiltzen hasi ziren erromantizismo garaiko musikariak eta instrumentu hauek, XX. mendean cakewalk eta jazz-eko hainbat perkusio-jotzaileek erabili zituzten.

Lehen Mundu Gerraren ostean, galera ekonomiko eta sozial handiak izan ziren eta goi burgesia gogor jo zuen. Burgesiak, orkestra pribatuen jabe zenez, kalte nabarmenak jasan zituen. Hala, hainbat musikari kaleratu behar izan zituzten eta ondorioz, perkusio-jotzaileek hainbat instrumentu batera jotzen ikasi zuten. Beraz, aurretik, hainbat pertsonen artean jotzen zena (hiruzpalau lagunen artean), une hartatik aurrera bakoitza perkusiozko musika-tresna baten arduraduna zen.

Wilborm F. Ludwig-ek 1910ean dunbal pedala asmatu zuenean (lehenik egurrezkoa eta ondoren altzairuzkoa) ia perkusio instrumentu guztiak pertsona bakar batek jo zitzakeen.

Bateriaren osaketa[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Bateria, normalean egurrezkoak diren danbor multzo batez osatuta dago, plastikotik eratorritako material batez egindako bi adabakiz estalita daudenak, eta, danborraren arabera, petatxu mota bat edo beste bat erabiltzen da. Oso adabaki oinarrizkoetatik hasi eta adabaki konplexuenetaraino, oinarrizko plastiko baten geruza batez, soinua gorde eta erreberberazio bat sortzen duen olioarekin eta latexetik eratorritako material batez egindako kolpekatze-sekzioarekin osatuta dago. Danbor bat bi adabakiz osatuta dago, bata kolpezkoa (goialdean) eta bestea durundiagarria (behealdean). Danbor horiek diametroa alda dezakete, tonuari eta sakontasunari eraginez, horrela, erresonantzia-adabakiaren gaineko sentikortasuna aldatuz.

Gainera, bateriarekin batera, ezinbesteko platertxoak, nahiko ohikoak diren beste osagarri batzuk (zintzarria, panderetak, egurrezko blokeak, besteak beste) eta, noizean behin, nolabaiteko musika eta bateriaren gustua duen soinu bat sortzen duen edozein objektu ere egon ohi da. Bateria, afinazio-giltza batekin eta adabakia tenkatzen duten afinazio-bernoen sistemarekin afinatu daiteke. Adabakia zenbat eta gehiago tenkatu, soinua orduan eta zorrotzagoa da.

Bateriaren atalak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  • Dunbala: Oro har, oinarekin maneiatzen da, mataza bat duen pedal baten bidez. Pedal bikoitz batekin ere maneiatu daiteke, bi oinak erabiliz. Normalean, bigarren mailua aktibatzen duen sistema kardaniko baten bidez konektatzen dira eta, sistema ezberdinak daude: hala nola, orpoarekin zein oin puntarekin aktiba daitezkeenak. Sistema mekaniko honek, bi ardatz ez koaxial lotzeko aukera ematen du. Dunbalak multzo osoko ahotsik larriena eta indartsuena du, eta, horregatik, oinarrizko zimendu-funtzioa betetzen du interpretazioan.
  • Kaxa: Beste danbor batzuek ez bezala, kutxak alanbre multzo bat du, erresonantzia adabakiarekin kontaktuan jarrita, sinpatiaz bere bibrazioa eta kutxaren burrunbako soinu bereizgarria sortzen dituena. Bere funtzioa konpasak markatzea da, baina horrek ez du eragozten libreki erabiltzea, martxa edota gorabeherak aldatuz.
  • Txindatak: Txindatak sor ditzaketen efektuen arabera izen desberdinak hartzen dituzte. Crash, Ride eta Splash dira ohikoenak.
    • Crash: Musika pasarteetan enfasia emateko eta erritmo batzuetarako erabiltzen da.
    • Ride: Askotan erritmoa eramateko erabiltzen dira beste txindata batzuen ordez.
    • Splash: Efektu berezietarako erabiltzen dira, normalean soinu-intentsitate gutxiko pasarteetan.
  • Baketak: Bateria jotzeko bi baketa erabiltzen ditu bateria-jotzaileak. Baketaren ezaugarrien arabera soinu-efektu desberdinak lortzen dira. Materialari dagokionez, zurezkoak, zuntzezkoak zein aluminiozkoak izan ohi dira. Baketaren lodiera, luzeraren arabera mota desberdinak daude eta, puntaren forma (intxaur formakoa, obalatua,...) zein materiala ere (zura edo nailona) kontuan hartu behar dira. Azkenik, pisua ere aldagai garrantzitsua da; lortu nahi den intentsitatea, zehaztasuna edo tonuan eragina duelako. Baketez gain, perkusio klasikoko mazoak ere erabiltzen dira, nahiz eta ez diren ohikoenak.
  • Pedalak: Pedalak oinekin bateriaren hainbat elementu kontrolatzeko erabiltzen dira, hala nola, bateriaren dunbala.

Kanpo estekak[aldatu | aldatu iturburu kodea]