Edukira joan

«Malakias Armaghekoa»: berrikuspenen arteko aldeak

barne lotura zuzenketa
No edit summary
(barne lotura zuzenketa)
[[Fitxategi:St. Malachy.jpg|thumb|190px|San Malakias Armaghekoaren estatua [[Sterling Heights]]en, [[Michigan]] ([[Ameriketako Estatu Batuak|AEB]]).]]
 
'''San Malakias Armaghekoa''' edo '''Irlandakoa''', Maelmhaedhoc O'Morgair izenez jaioa ([[1094]]-[[1148]]ko [[azaroaren 2|azaroak 2]]), [[Armagheko konterriakonderria|Armagheko]] artzapezpiku katolikoa eta Lector Armaghekoaren semea izan zen.
 
Batez ere, [[Erroma]]ra, [[1140]]an eginiko [[erromesaldi]] baten ondoren, ustez iragarri zitzaizkion bi [[profezia]] jokogatik gogoratzen da. Bere jaia, azaroak 3an ospatzen da.
[[San Zelso]]k, apaiz ordenatu zuen [[1119]]an, eta, [[1123]]an, [[Bangor (Ipar Irlanda)|Bangorreko]] [[apaiz|abade]] izendatu zuten. Urte bete beranduago, Bangorreko [[apezpiku|gotzain]] izendatu zuten, eta, [[1124]]an, Armagheko [[primatu]]a. [[1127]]an, [[Cormac MacCarthy]] printzea eta [[Desmond Guinness]]en aitorle bihurtu zen, eta, Connorren arpilaketaren ondoren, han, orain errege zen Cormacen zaintzapean elkarte monastiko bat ezarri zuen. San Zelso hil ondoren, Armagheko artzapezpiku izendatu zuten [[1132]]an, azpijoko ugariren erdian, [[Jesus Nazaretekoa|Jesusen]] [[artzain makila]] usurpatzaile bati erosi behar izateraino iritsi zirenak.
 
Gizon biziki erlijiotsua, bere laguna zen [[Bernardo Clairvauxkoa|Bernardo Claravalgoa]]k, Malakiasek, [[Irlanda]]ko elizan diziplina berrezarri zuela gogorarazten du, jentiltza jazarri eta moral katolikoa berrezarri zuela, honen ondoren, bere egoitza, Dawn eta Connorren banatu zuelarik, lehenengoa beretzat hartuz, non [[priore]]rri bat ezarri zuen. [[1139]] hasieran, [[Erroma]]rantz bidaiatu zuen, [[Eskozia]], [[Ingalaterra]] eta [[Frantzia]]tik igaroz, non San Bernardo bisitatu zuen. Bere asma, [[Inozentzio II.a]] aita santuari, Armagh eta Casheleko diozesietarako [[palio]]ak eskatzea zen.
 
Malakiasek, Erroman, aurrez aurre, egoera izugarri bat topatzen du, erabat uzteldua eta aitasantutza, italiar jauntxoen mende. Dirudienez, une hauetan izan zituen bere begiztapen profetikoak, aita santuari moral handia sorrarazi ziotenak, Mendebaldeko Eliza katolikoa, oraindik bere azkenetan ez zegoela sentiarazi ziotenak. Bere jaioterrira itzuli zen bi palioekin eta Irlandako primatu izendaturik. [[1142]]an [[Mellifonteko abadia]] handia ezarri zuen. [[1148]]an, Erromara itzuli nahi izan zuen, baina, [[Clairvaux]]en zegoelarik, gaixotu eta San Bernardoren besoetan hil zen. [[Mirari]] ugari ematen zaizkio. [[Klemente III.a]] aita santuak kanonizatu zuen [[1199]]ko [[uztailaren 6|uztailak 6an]]. Bere [[erlikia]] ugarien zerrenda, [[Jacques-Paul Migne]]k idatzitako ''Patrologiae cursus completus'' lanaren CLXXXVn liburuan zenbatua agertzen da.