Edukira joan

Cangues d'Onís

Wikipedia, Entziklopedia askea
Cangues d'Onís
Asturiasko kontzejua
Administrazioa
Estatu burujabe Espainia
AutonomiaAsturiasko Printzerria
ProbintziaAsturiasko probintzia
AlkateaJosé Manuel González Castro
Izen ofizialaCangas de Onís
INEk ezarritako kodea33012
HerriburuaCangues d'Onís
Geografia
Koordenatuak43°21′02″N 5°07′50″W / 43.35042°N 5.1305°W / 43.35042; -5.1305
Mapa
Azalera212,75 km²
Altitudea87 m
MugakideakAmieva, Parres, Ribadesella, Llanes, Onís eta Valdión
Demografia
Biztanleria6.344 (2025)
alt_left 3.290 (%51,7) (%48,3) 3.076 alt_right
Dentsitatea30 bizt/km²
Etxebizitzak2.709
Informazio gehigarria
Hiri senidetuakLeón eta Auch
MatrikulaO
cangasdeonis.es
Cangues d'Onís Erdi Aroko zubia

Cangues d'Onís[1] (gaztelaniaz: Cangas de Onís) Asturiasko ekialdean dagoen udalerria da, Orienteko eskualdean kokatutakoa. Azken erroldaren arabera 6.344 biztanle zituen 212,8 km²-ko azaleran.

Herriburuan "zubi erromatarra" dago kokaturik, nahiz eta benetan Erdi Aroan eraikia izan zen.

Bere armarrian dagoen lema Minima Urbium Máxima Sedium da.

Historia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Asturiasko erresumaren hiriburua izan zen 774. urte arte. Bertan finkatu zen Don Pelayo erregea eta bertatik musulmanen aurkako erresistentzia burutu zuen. Udalerri honetako mugen barruan gertatu zen Cuadongako bataila famatua, zeinetan tropa asturiarrek musulmanak garaitu zituzten 722an, Asturiasko erreinu kristauaren sorrera bultzatuz.

Inguru naturala

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerriko 7.000 hektareak baino gehiagok Europako Mendietako Parke Nazionalaren barruan daude. Parkearen barruan dago kokaturik Cuadongako multzo monumentala. Bertatik 12 kilometrotara daude kokatuta Cuadongako aintzirak (hiru dira: Enol, Ercina eta Bricial), txirrindularitzan garrantzia dutenak.

Cangues d'Oníseko herria, Sella eta Gueña ibaien artean dago kokaturik, azken hau Sellara isurtzen delarik.

Parrokiak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. Abamia
  2. Cangues d'Onís
  3. Cuadonga
  4. La Riera
  5. Llabra
  6. Margolles
  7. Mestas de Con
  8. Samartín de Grazanes
  9. Triongu
  10. Villanueva
  11. Zardón

Geografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Iparraldean Parres eta Ribeseya ditu mugakide, ekialdean Onís eta Llanes, mendebaldean Amieva eta Parres eta hegoaldean Leongo probintziarekin egiten du muga.

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Amieva, Parres, Ribadesella, Llanes, Onís eta Valdión.

Mapa
Cangues d'Onís eta ondokoen arteko muga administratiboak.

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Biztanleriaren tamainaUrtea61006200630064006500660067006800200020052010201520202025Cangues d'OnísBiztanleriaren estatistikaOharra: grafiko hau Wikidatan jasotako datuetatik egin da, automatikoki. Daturen bat aldatu edo eguneratu behar izanez gero, egizu Wikidatan bertan.
Biztanleria-piramidea 2025
Guztira: 3.076 gizon, 3.290 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
100+
 
0.09
0.33
 
95-99
 
0.79
0.94
 
90-94
 
1.85
2.24
 
85-89
 
3.50
3.15
 
80-84
 
5.11
4.68
 
75-79
 
5.08
6.01
 
70-74
 
5.56
6.92
 
65-69
 
5.96
8.19
 
60-64
 
8.18
8.91
 
55-59
 
8.69
8.06
 
50-54
 
8.12
8.06
 
45-49
 
7.75
7.12
 
40-44
 
6.78
5.72
 
35-39
 
5.74
4.55
 
30-34
 
4.68
4.06
 
25-29
 
3.95
4.49
 
20-24
 
4.26
5.10
 
15-19
 
3.92
4.45
 
10-14
 
3.59
3.71
 
5-9
 
3.95
3.28
 
0-4
 
2.46
Iturria: Instituto Nacional de Estadística[2]

Jatorria

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Jaiolekuari dagokionez, 2022. urtean biztanleen % 49,4 udalerri berean jaioak ziren[3], probintziako batez bestekoaren (% 48,7) parean. Beste erkidego batzuetan jaiotakoak (Nafarroa barne) % 10,7 dira, eta espainiar estatutik kanpo jaiotakoak % 12,3 —probintzian % 8,4—.

Udal
Prob
Best
Esta
Udalerri berean · % 49,4Probintzia berean · % 27,7Beste erkidegoa · % 10,7Estatutik kanpo · % 12,3
Biztanleria jaiolekuaren eta bizilekuaren arabera (2022). Iturria: INE.

Biztanleria atzerritarra

Espainiar estatutik kanpo jaiotako 966 biztanleren artean, gehienak Amerikan jaioak dira (% 59,8)[4]. Jaiolekuko herrialde nagusiak Venezuela, Errumania, Kolonbia dira.

Amer
Euro
Amerika · % 59,8Europa · % 35,9Afrika · % 2Asia · % 2Ozeania · % 0,3
Espainiar estatutik kanpo jaiotakoak, eskualdeka (2025). Iturria: INE.
Venezuela219 · % 22,7
Errumania127 · % 13,1
Kolonbia48 · % 5
Dominikar Errepublika47 · % 4,9
Erresuma Batua33 · % 3,4
Argentina26 · % 2,7
Kuba22 · % 2,3
Frantzia17 · % 1,8
Jaiolekuko herrialde nagusiak. Iturria: INE.

Etxebizitza

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 5.259 etxebizitza zeuden: 2.704 (% 51,4) nagusiak eta 2.555 (% 48,6) ez-nagusiak.[5] Kontsumo elektrikoaren arabera, 777 (% 14,8) noizbehinkako erabilerakoak ziren eta 939 (% 17,9) hutsik zeuden.[6]

5.259etxebizitza
2.704etxegune
939hutsik (% 17,9)

Etxebizitza multzoa

2.704
2.555
Etxebizitza nagusia (2.704)Ez-nagusia (bigarrena edo hutsa) (2.555)

Erabilera-intentsitatea (kontsumo elektrikoa)

3.543
777
939
Okupatuak (3.543)Noizbehinkakoak (777)Hutsik (939)

Guztira 2.704 etxegune zeuden, eta horietatik 942 (% 34,8) pertsona bakarrekoak ziren.[7]

Etxeguneak tamainaren arabera

Pertsona 1942
2 pertsona732
3 pertsona576
4 pertsona317
5 edo gehiago137

Ekonomia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Diru-sarrerak

2023. urtean, biztanle bakoitzeko batez besteko errenta garbia 13.217 euro-koa zen[8], eta etxegune bakoitzeko 30.284 euro-koa. Balio hori probintziako batez bestekoaren (15.784 euro) azpitik dago, eta Espainiako batez bestekoaren (15.036 euro) azpitik. Kontsumo-unitateko errentaren mediana (etxeguneen tamaina eta osaera kontuan hartzen dituen neurria) 17.150 euro zen. Errenta gordina 15.476 euro-koa izan zen pertsonako.

Diru-sarreren iturri nagusia soldata da, guztizkoaren % 47,1[9]. Gainerako iturriak: pentsioak (% 26,8), beste diru-sarrerak (% 18,8), langabezia-prestazioak (% 2,5), beste prestazioak (% 4,8).

47%
27%
19%
Soldata · % 47,1Pentsioak · % 26,8Langabezia · % 2,5Beste prestazioak · % 4,8Beste sarrerak · % 18,8
Diru-sarreren banaketa iturriaren arabera.

Desberdintasuna

Errentaren banaketaren desberdintasuna neurtzeko Gini indizea erabiltzen da[10][oh 1]Udalerrian indizea 29,7 da, probintziakoaren (29,4) parean eta Espainiakoaren (32,1) azpitik. P80/P20 zatidurak, hau da errenta-banaketaren 80. eta 20. pertzentilen arteko zatidura, 2,4 da, probintziakoaren (2,5) azpitik eta Espainiakoaren (2,8) azpitik.

Argazkiak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Ikus, gainera

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Oharrak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ 0 balioak berdintasun osoa adierazten du eta 100 balioak desberdintasun handiena; zenbat eta baxuagoa, orduan eta banaketa berdinagoa.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ Cangues d'Onís udalerriko izen ofizialak onartzen dituen dekretua, Asturiasko Printzerriko Aldizkari Ofizialean argitaratua.
  2. ↑ (Gaztelaniaz) «Población por sexo, edad (grupos quinquenales) y nacionalidad (española/extranjera)(68535)» INE (kontsulta data: 2026-07-31).
  3. ↑ INE, «Población por relación entre lugar de nacimiento y de residencia» (Padroia), Jatorria Asturias.tab.
  4. ↑ INE, «Población por país de nacimiento» (Padroia), Jaioterria Asturias.tab.
  5. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitzak udalerrika eta motaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  6. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitzak erabilera-intentsitatearen arabera (kontsumo elektrikoa)» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  7. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxeguneak udalerrika eta tamainaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  8. ↑ INE, «Indicadores de renta media y mediana» (ADRH), ADHR errenta Asturias.tab.
  9. ↑ INE, «Distribución por fuente de ingresos» (ADRH), ADHR fuente Asturias.tab.
  10. ↑ INE, «Índice de Gini y distribución de la renta P80/P20» (ADRH), ADHR gini erreferentziak.tab.

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Cangues_d%27Onís&oldid=11400780"(e)tik eskuratuta