Canopus

Wikipedia, Entziklopedia askea
Jump to navigation Jump to search
Canopus
Canopus.jpg
Behaketa
Distantzia Lurretik 310 ly
Itxurazko magnitudea (V) -0,74, -0,49, -0,59, -0,96, -1,13, -1,15, -1,25 eta -1,35
Magnitude absolutua -5,71
Mota espektrala A9II
Metaltasuna -0,06
Konstelazioa Carina
Abiadura erradiala 20,3 km/s
Ezaugarri fisikoak
Argitasuna 13.300 L☉
Izendapenak

Canopus Carina konstelazioko izarrik distiratsuena da. Eguzkitik 310 argi-urtera dago. -0,74ko itxurazko magnitudearekin, gaueko zeruko bigarren izarrik distiratsuena da, Siriusen ondoren. Bere izen propioa, Kanopus pertsonaia mitologotik eratortzen da, Espartako erregea izan zen Menelaoren marinel bat izan zena. Canopusek α Carinae Bayer izendapena du, Alpha Carinae latinizatua eta Alpha Car edo α Car bezala laburtua.

Canopus, A9 edo F0 espektro motako erraldoi distiratsu zahar bat da, eta, beraz, funtsean zuria da begi hutsez ikusten denean. Canopus bere nukleoan helioa erretzen ari da eta gaur egun bere eboluzioaren begizta urdina deritzonaren fasean dago, bere nukleoan hidrogenoa agortu ondoren jada adar gorri-erraldoitik pasa delarik. Canopus gure eguzkiaren masa baino zortzi aldiz handiagoa du, eta gure eguzkiaren erradioa baino 71 aldiz handiagoa da. Bere argitasuna gure eguzkiarena baino 10.000 aldiz handiagoa da. Bere fotosfera zabalduak 7.400 K inguruko tenperatura efektiboa du. Canopus X izpien iturri bat da, ziuraski bere koroatik igortzen ari dena.

Canopusen distiraren ondorioz, antzinako herri askoren tradizio mitologikoaren objektua bada. Horizontetik altxatzen den lehen aldian Egiptoko Ptolemaiako jaialdiaren data aukeratzen zen. Hinduismoan, Agastya, Vedako jakintsu gurtuaren omenez izendatua izan zen. Astronomo txinatarrentzat, Hego Poloko Zaharraren errepresentazioa zen.

Kanpo estekak[aldatu | aldatu iturburu kodea]