Dipnoi

Dipnoi
	Devoniar-gaur egun PreЄ Є O S D C P T J K Pg N ;
	Irudi gehiago
Sailkapen zientifikoa
Erreinua	Animalia
Filuma	Chordata
Superordena	Dipnoi; J. P. Müller, 1844
Azpibanaketa
	Ceratodontiformes; Lepidosireniformes;

Dipnoi^[1] edo birikadun arrainak gorputz luzea, ertz biribileko ezkatak, burua ia hezurtu gabea eta arnas aparatua zakatzez eta birikaz osatua duten arrain hezurdunen subklaseko animaliez esaten da. Ezagunak dira euren arnas sistema berritzaileagatik (airea arnasteko aukera ematen die) eta sarkopterigioen barruan dituzten egitura deribatuengatik (adibidez, barne-eskeletoa ondo garatuta duten hegats lobulatuak). Birikadun arrainak dira tetrapodoen (anfibioak, narrastiak, hegaztiak eta ugaztun biziak barne) ahaiderik hurbilenak. Ahoak hortz-plakak izaten ditu, oskol gogorreko organismoak birrintzeko erabiltzen dituztenak.

Gaur egun, Dipnoren sei espezie baino ez dira ezagutzen, Afrikan, Hego Amerikan eta Australian bizi direnak, nahiz eta antzina mundu osoan banatzen ziren. Taldearen erregistro fosila Devoniar goiztiarrean hasi zen, duela 410 milioi urte baino gehiago. Taldeko lehen kide ezagunak itsastarrak ziren, Karboniferoko ondorengo ia ordezkari guztiak ur gezako giroetan bizi diren bitartean^[2].

Erreferentziak

↑ «ITIS - Report: Dipnoi» www.itis.gov (kontsulta data: 2025-12-17).
↑ Kemp, Anne; Cavin, Lionel; Guinot, Guillaume. (2017-04-01). «Evolutionary history of lungfishes with a new phylogeny of post-Devonian genera» Palaeogeography, Palaeoclimatology, Palaeoecology 471: 209–219. doi:10.1016/j.palaeo.2016.12.051. ISSN 0031-0182. (kontsulta data: 2025-12-17).

Kanpo estekak

Datuak: Q168422
Multimedia: Dipnoi / Q168422
Espezieak: Dipnoi

[1] «ITIS - Report: Dipnoi» www.itis.gov (kontsulta data: 2025-12-17).

[2] Kemp, Anne; Cavin, Lionel; Guinot, Guillaume. (2017-04-01). «Evolutionary history of lungfishes with a new phylogeny of post-Devonian genera» Palaeogeography, Palaeoclimatology, Palaeoecology 471: 209–219. doi:10.1016/j.palaeo.2016.12.051. ISSN 0031-0182. (kontsulta data: 2025-12-17).

[1]

[2]