Edukira joan

El Cardoso de la Sierra

Wikipedia, Entziklopedia askea
El Cardoso de la Sierra
Espainiako udalerria
Irudi gehiago
Administrazioa
Estatu burujabe Espainia
Autonomia Gaztela-Mantxa
ProbintziaGuadalajarako probintzia
AlkateaRafael Heras Arribas
Izen ofizialaCardoso de la Sierra, El
Posta kodea28190
INEk ezarritako kodea19067
HerriburuaEl Cardoso de la Sierra
Geografia
Koordenatuak41°05′33″N 3°27′49″W / 41.0925°N 3.4636111111111°W / 41.0925; -3.4636111111111
Mapa
Azalera187 km²
Altitudea1,268 m
MugakideakCerezo de Arriba, Riofrío de Riaza, Cantalojas, Majaelrayo, Campillo de Ranas, Puebla de la Sierra, La Hiruela, Montejo de la Sierra, Somosierra eta Santo Tomé del Puerto
Demografia
Biztanleria49 (2025)
alt_left 16 (%32,7) (%67,3) 33 alt_right
Dentsitatea0 bizt/km²
MatrikulaGU

El Cardoso de la Sierra Guadalajarako udalerria da, Sierra norte eskualdean dagoena.

Azken erroldaren arabera 49 biztanle zituen 187 km²-ko azaleran.

Geografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Cerezo de Arriba, Riofrío de Riaza, Cantalojas, Majaelrayo, Campillo de Ranas, Puebla de la Sierra, La Hiruela, Montejo de la Sierra, Somosierra eta Santo Tomé del Puerto.

Mapa
El Cardoso de la Sierra eta ondokoen arteko muga administratiboak.

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Biztanleriaren tamainaUrtea405060708090100200020052010201520202025El Cardoso de la SierraBiztanleriaren estatistikaOharra: grafiko hau Wikidatan jasotako datuetatik egin da, automatikoki. Daturen bat aldatu edo eguneratu behar izanez gero, egizu Wikidatan bertan.
Biztanleria-piramidea 2025
Guztira: 33 gizon, 16 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
100+
 
0.00
0.00
 
95-99
 
6.25
0.00
 
90-94
 
18.75
0.00
 
85-89
 
6.25
0.00
 
80-84
 
0.00
0.00
 
75-79
 
0.00
15.15
 
70-74
 
6.25
18.18
 
65-69
 
0.00
12.12
 
60-64
 
12.50
15.15
 
55-59
 
25.00
12.12
 
50-54
 
6.25
3.03
 
45-49
 
6.25
0.00
 
40-44
 
0.00
6.06
 
35-39
 
0.00
6.06
 
30-34
 
0.00
3.03
 
25-29
 
0.00
6.06
 
20-24
 
6.25
3.03
 
15-19
 
6.25
0.00
 
10-14
 
0.00
0.00
 
5-9
 
0.00
0.00
 
0-4
 
0.00
Iturria: Instituto Nacional de Estadística[1]

Jatorria

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Jaiolekuari dagokionez, 2025. urtean biztanleen % 53,1 udalerri berean jaioak ziren[2], probintziako batez bestekoaren (% 27,8) gainetik. Beste erkidego batzuetan jaiotakoak % 42,9 dira, eta espainiar estatutik kanpo jaiotakoak % 2 —probintzian % 21,9—.

Biztanleria jaiolekuaren arabera Guadalajarako mapa
Udal
Best
Udalerri berean · % 53,1Probintzia berean · % 2Beste erkidegoa · % 42,9Estatutik kanpo · % 2
Jaiolekua bizilekuarekin alderatuta (2025). Iturria: INE.

Biztanleria atzerritarra

Espainiar estatutik kanpo jaiotako 1 biztanleren artean, gehienak Afrikan jaioak dira (% 100)[3]. Jaiotza herrialde nagusiak Maroko dira.

Atzerrian jaiotakoak, eskualdeka
Afri
Afrika · % 100
Espainiar estatutik kanpo jaiotakoak, eskualdeka (2025). Iturria: INE.
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera
◄ gizonezkoakjaioterriaemakumezkoak ►
1
Maroko
0
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera (2025). Iturria: INE.

Etxebizitza

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 430 etxebizitza zeuden: 36 (% 8,4) nagusiak eta 394 (% 91,6) ez-nagusiak.[4] INEren estatistika esperimentalaren arabera, 2026ko maiatzean 1 etxebizitza turistiko zeuden udalerrian, guztira 16 plazarekin (16 plaza etxebizitzako).[5]

430etxebizitza
36etxegune
1etxebizitza turistiko (2026) Guadalajarako mapa

Etxebizitza multzoa Guadalajarako mapa

36
394
Etxebizitza nagusia (36)Ez-nagusia (bigarrena edo hutsa) (394)

Guztira 36 etxegune zeuden, eta horietatik 20 (% 55,6) pertsona bakarrekoak ziren.[6]

Etxeguneak tamainaren arabera

Pertsona 120
2 pertsona12
3 pertsona3
4 pertsona1
5 edo gehiago0

Hezkuntza-maila

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 15 urte edo gehiagoko 51 biztanle zeuden. Lortutako ikasketa-mailarik altuenari dagokionez, goi-mailako ikasketak zituztenak % 7,8 ziren; bigarren hezkuntzako bigarren etapa (batxilergoa edo erdi-mailako lanbide-heziketa) zutenak % 23,5; bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH edo antzekoa) zutenak % 47,1; eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 21,6.[7] Goi-mailako ikasketak zituztenen proportzioa % 5,4 zen 2021ean eta % 7,8 2024an; beraz, 2,5 puntu igo zen 3 urtean. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenena, berriz, % 35,7 izatetik % 21,6 izatera pasatu zen. Sexuaren arabera, goi-mailako ikasketak zituztenak emakumeen artean % 11,8 ziren, eta gizonen artean % 5,9; 5,9 puntuko aldea, emakumeen alde. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak, berriz, emakumeen % 29,4 eta gizonen % 17,6 ziren. Azken alde hori, neurri handi batean, adin-egituraren isla izan ohi da: adineko biztanleen artean emakumeak gehiago dira, eta belaunaldi horietan ohikoagoa zen ikasketak goiz uztea.

51biztanle 15 urte edo +, 2024
% 7,8goi-mailako ikasketak+2,5 puntu 2021etik mapa
% 21,6lehen hezkuntza edo gutxiago−14,1 puntu 2021etik mapa
% 21,6
% 47,1
% 23,5
Lehen hezkuntza edo gutxiago · % 21,6Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH) · % 47,1Bigarren hezkuntzako bigarren etapa · % 23,5Goi-mailako ikasketak · % 7,8
Lortutako ikasketa-mailarik altuena, 15 urte edo gehiagoko biztanleen artean (2024). Guadalajarako mapa
Sexuaren araberako banaketa
15 urte edo gehiagoko biztanleria ikasketa-mailaren eta sexuaren arabera, Cardoso de la Sierra, El, 2024
Ikasketa-mailaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Goi-mailako ikasketak4% 7,82% 5,92% 11,8
Bigarren hezkuntzako bigarren etapa12% 23,59% 26,53% 17,6
Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH)24% 47,117% 50,07% 41,2
Lehen hezkuntza edo gutxiago11% 21,66% 17,65% 29,4
Guztira51% 100,034% 100,017% 100,0
Urtez urteko bilakaera
Ikasketa-mailaren bilakaera (%), Cardoso de la Sierra, El, 2021–2024
UrteaGoi-mailakoakBatx. / erdi LHDBHLehen H. edo gutx.15 urte edo +
2021% 5,4% 17,9% 41,1% 35,756
2022% 4,1% 22,4% 44,9% 28,649
2023% 9,1% 23,6% 45,5% 21,855
2024% 7,8% 23,5% 47,1% 21,651
500 biztanletik beherako udalerrietan, INEk ikasketa-maila lau multzo nagusitan baino ez du argitaratzen, eta ez du jaiolekuaren araberako daturik ez ikasten ari direnei buruzkorik ematen.

Ekonomia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Diru-sarrerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023. urtean, biztanle bakoitzeko batez besteko errenta garbia 15.959 euro-koa zen[8], eta etxegune bakoitzeko 27.081 euro-koa. Balio hori probintziako batez bestekoaren (14.689 euro) gainetik dago, eta Espainiako batez bestekoaren (15.036 euro) gainetik. Kontsumo-unitateko errentaren mediana (etxeguneen tamaina eta osaera kontuan hartzen dituen neurria) — zen. Errenta gordina 18.939 euro-koa izan zen pertsonako.

Desberdintasuna

Errentaren banaketaren desberdintasuna neurtzeko Gini indizea erabiltzen da[9][oh 1].

Jarduera ekonomikoa

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, Cardoso de la Sierra, El udalerrian biztanleria aktiboa (okupatuak eta langabeak) 32 pertsona ziren, hau da, 16 urte edo gehiagoko biztanleriaren % 64,0; gainerako % 36,0 inaktibo zeuden.[10] Aktiboen artean, langabezia-tasa % 3,1 zen. Sexuaren arabera, gizonezkoen jarduera-tasa % 69,7 zen eta emakumezkoena % 52,9; langabezia-tasa, aldiz, % 4,3 eta % 0,0 zen, hurrenez hurren.[10]

Okupatuen kopurua 32 zen 2023ean, 2021eko 26etik gora.[11] Emakumeek okupatuen % 34,4 osatzen dute, eta gizonek % 65,6.

32okupatu, 2023+% 23,1 2021etik
% 34,4emakumeak okupatuen artean
% 64,0jarduera-tasa, 2024
% 3,1langabezia-tasa, 2024
16 urte edo gehiagoko biztanleria jarduerarekiko loturaren arabera (2024)
% 62,0
% 36,0
Okupatuak · % 62,0Langabeak · % 2,0Inaktiboak · % 36,0
16 urte edo gehiagoko biztanleria jardueraren eta sexuaren arabera, Cardoso de la Sierra, El, 2024
EgoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Okupatuak31% 62,022% 66,79% 52,9
Langabeak1% 2,01% 3,00% 0,0
Inaktiboak18% 36,010% 30,38% 47,1
Guztira50% 100,033% 100,017% 100,0

Jarduera-sektoreak

Jarduera-sektoreei dagokienez, okupatuak honela banatzen dira: zerbitzuak (% 46,9), nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza (% 40,6) eta eraikuntza (% 12,5).[11]

Okupatuak jarduera-sektorearen arabera (2023) Guadalajarako mapa
% 40,6
% 12,5
% 46,9
Nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza · % 40,6Industria · % 0,0Eraikuntza · % 12,5Zerbitzuak · % 46,9

Okupazioa eta lan-egoera

Okupazio-mailari dagokionez, langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak dira talderik ugariena, okupatuen % 78,1; ondoren, oinarrizko okupazioak daude (% 6,3), eta zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak % 6,3.[12] Bi sexuetan langile kualifikatuak dira nagusi (gizonen % 95,2 eta emakumeen % 45,5).

% 78,1
% 9,4
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak · % 6,3Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak · % 78,1Oinarrizko okupazioak · % 6,3Ez dago jasota · % 9,4
Okupatuak okupazioaren eta sexuaren arabera, Cardoso de la Sierra, El, 2023
OkupazioaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak2% 6,31% 4,81% 9,1
Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak25% 78,120% 95,25% 45,5
Oinarrizko okupazioak2% 6,30% 0,02% 18,2
Ez dago jasota3% 9,40% 0,03% 27,3
Guztira32% 100,021% 100,011% 100,0

Okupatuen % 43,8 besteren konturako langileak dira, eta % 56,3 norberaren konturakoak.[13]

% 56,3
% 43,8
Norberaren kontura · % 56,3Besteren kontura eta beste egoera bat · % 43,8
Okupatuak lan-egoeraren eta sexuaren arabera, Cardoso de la Sierra, El, 2023
Lan-egoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Norberaren kontura18% 56,312% 57,16% 54,5
Besteren kontura14% 43,89% 42,95% 45,5
Guztira32% 100,021% 100,011% 100,0

Lehen sektorea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Nekazaritza

2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerrian 19 nekazaritza-ustiategi zeuden, eta guztira 4.050 hektarea nekazaritzako azalera erabilgarri (NAE) lantzen zuten[14][oh 2]. Udalerriaren azalera 187 km² denez, NAE lurraldearen % 21,7 da[15]. Lur-erabileraren arabera, NAEren % 100 larre iraunkorrak (4.050 ha, 19 ustiategitan) eta norberaren kontsumorako baratzeak (0,14 ha, 5 ustiategitan)[oh 3].

Nekazaritzako azalera erabilgarria (NAE)
NAE udalerriaren azaleran
22%
78%
NAE · 4.050 ha (% 21,7)Gainerako azalera · 14.650 ha (% 78,3)
NAE, lur-erabileraren arabera
100%
Larre iraunkorrak · 4.050 ha (% 100)Baratzeak · 0,14 ha (< % 0,1)
Iturria: INE, Nekazaritza Errolda 2020; udalerriaren azalera: Wikidata.

Abeltzaintza

2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerriko abeltzaintza-ustiategietan 1.800 behi (probintziako kopururik handiena) eta 729 ardi eta ahuntz zeuden[16].

Ibilgailu-parkea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Trafikoko Zuzendaritza Nagusiaren (DGT) 2025eko datuen arabera, udalerrian 40 gidari zeuden erroldatuta: 26 gizon (% 65) eta 14 emakume (% 35)[17]. Biztanleen % 81,6 gidatzeko gai zen.

Ibilgailu-parkea 133 ibilgailuk osatzen zuten: 51 turismo, 36 kamioi, 20 furgoneta eta 8 motozikleta[17]. Motorizazio-tasa 1.000 biztanleko 1.041 turismokoa zen, probintziako batez bestekoaren (582) gainetik.

Turismoen batez besteko adina 13,6 urtekoa zen; turismoen % 5,9k 4 urte baino gutxiago zituen, eta % 11,8k 25 urte baino gehiago[17]. Erregaiari dagokionez, ibilgailuen % 70,6 diesel zen eta % 28,6 gasolinazko; 1 ibilgailu elektrifikatu zeuden (% 0,8; probintzian % 1,1). Ingurumen-bereizgarriari dagokionez, ibilgailuen % 4,8k zuen 0 edo ECO etiketa, eta % 45,2k ez zuen etiketarik[oh 4].

Ibilgailu-parkea (2025)
Ingurumen-etiketa
25%
25%
45%
0 etiketa · 3 (% 2,4)ECO · 3 (% 2,4)C etiketa · 31 (% 24,6)B etiketa · 32 (% 25,4)Etiketarik gabe · 57 (% 45,2)
Turismoak, adinaren arabera
20%
18%
45%
12%
< 4 urte · 3 (% 5,9)4–8 urte · 10 (% 19,6)8–15 urte · 9 (% 17,6)15–25 urte · 23 (% 45,1)≥ 25 urte · 6 (% 11,8)
Iturria: DGT, «Datos municipales general» (2025).

Oharrak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ 0 balioak berdintasun osoa adierazten du eta 100 balioak desberdintasun handiena; zenbat eta baxuagoa, orduan eta banaketa berdinagoa.
  2. ↑ INEk ustiategi baten lur guztiak ustiategia kokatuta dagoen udalerriari egozten dizkio, nahiz eta lur horietako batzuk beste udalerri batzuetan egon. Horregatik, udalerri batzuetan NAE udalerriaren azalera baino handiagoa izan daiteke.
  3. ↑ Ustiategi batek lur-erabilera bat baino gehiago izan ditzake; horregatik, erabilera bakoitzeko ustiategi-kopuruen batura ustiategi guztien kopurua baino handiagoa izan daiteke.
  4. ↑ DGTren ingurumen-etiketak ibilgailuen isurien araberakoak dira: 0 (elektrikoak eta autonomia handiko entxufagarriak), ECO (hibridoak eta gasezkoak), C (Euro 4tik aurrerako gasolina-ibilgailuak eta Euro 6ko dieselak), B (Euro 3ko gasolina-ibilgailuak eta Euro 4-5eko dieselak); zaharrenek ez dute etiketarik.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ (Gaztelaniaz) «Población por sexo, edad (grupos quinquenales) y nacionalidad (española/extranjera)(68535)» INE (kontsulta data: 2026-07-31).
  2. ↑ INE, «Población por relación entre lugar de nacimiento y de residencia» (Padroia), Jatorria Guadalajara.tab.
  3. ↑ INE, «Población por país de nacimiento» (Padroia), Jaioterria Guadalajara.tab.
  4. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitzak udalerrika eta motaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  5. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitza turistikoak, plazak eta plazak etxebizitza turistiko bakoitzeko. Udalerriak» Etxebizitza turistikoen kopuruaren neurketa (estatistika esperimentala) (Espainiako Estatistika Institutua).
  6. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxeguneak udalerrika eta tamainaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  7. ↑ (Gaztelaniaz) «Población de 15 y más años por sexo y nivel de estudios (agregado) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  8. ↑ INE, «Indicadores de renta media y mediana» (ADRH), ADRH errenta Guadalajara.tab.
  9. ↑ INE, «Índice de Gini y distribución de la renta P80/P20» (ADRH), ADRH gini erreferentziak.tab.
  10. 1 2 (Gaztelaniaz) «Población de 16 y más años por sexo y relación con la actividad (agrupado) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  11. 1 2 (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y rama de actividad (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  12. ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y ocupación (agregada) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  13. ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y situación profesional (agregada) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  14. ↑ INE, «Explotaciones por tipo de cultivo», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE nekazaritza-azalera Guadalajara.tab (Wikimedia Commons).
  15. ↑ Udalerriaren azalera: Wikidata, Q1654705.
  16. ↑ INE, «Explotaciones ganaderas por tipo de ganado», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE abeltzaintza Guadalajara.tab (Wikimedia Commons).
  17. 1 2 3 DGT, «Datos municipales general» (2025). Datuak: DGT ibilgailuak Guadalajara.tab (Wikimedia Commons).

Ikus, gainera

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Geografia
Gaztela-Mantxa
 Artikulu hau Gaztela-Mantxako geografiari buruzko zirriborroa da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz.
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=El_Cardoso_de_la_Sierra&oldid=11797086"(e)tik eskuratuta