Edukira joan

Romanones

Wikipedia, Entziklopedia askea
Romanones
Espainiako udalerria
Irudi gehiago
Administrazioa
Estatu burujabe Espainia
Autonomia Gaztela-Mantxa
ProbintziaGuadalajarako probintzia
AlkateaJosé Antonio Ponce del Campo
Izen ofizialaRomanones
Posta kodea19...
INEk ezarritako kodea19242
HerriburuaRomanones
Geografia
Koordenatuak40°34′14″N 2°59′34″W / 40.570555555556°N 2.9927777777778°W / 40.570555555556; -2.9927777777778
Mapa
Azalera29 km²
Altitudea755 m
MugakideakValfermoso de Tajuña, Irueste, Peñalver, Tendilla, Armuña de Tajuña, Horche eta Lupiana
Demografia
Biztanleria127 (2025)
alt_left 53 (%41,4) (%58,6) 75 alt_right
Dentsitatea4 bizt/km²
MatrikulaGU

Romanones Guadalajarako udalerria da, La Alcarria eskualdean dagoena.

Azken erroldaren arabera 127 biztanle zituen 29 km²-ko azaleran.

Geografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Valfermoso de Tajuña, Irueste, Peñalver, Tendilla, Armuña de Tajuña, Horche eta Lupiana.

Mapa
Romanones eta ondokoen arteko muga administratiboak.

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Biztanleriaren tamainaUrtea90100110120130140150200020052010201520202025RomanonesBiztanleriaren estatistikaOharra: grafiko hau Wikidatan jasotako datuetatik egin da, automatikoki. Daturen bat aldatu edo eguneratu behar izanez gero, egizu Wikidatan bertan.
Biztanleria-piramidea 2025
Guztira: 75 gizon, 53 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
100+
 
0.00
0.00
 
95-99
 
0.00
0.00
 
90-94
 
3.77
2.67
 
85-89
 
0.00
2.67
 
80-84
 
7.55
4.00
 
75-79
 
5.66
8.00
 
70-74
 
7.55
6.67
 
65-69
 
9.43
10.67
 
60-64
 
3.77
10.67
 
55-59
 
5.66
10.67
 
50-54
 
11.32
6.67
 
45-49
 
9.43
4.00
 
40-44
 
7.55
6.67
 
35-39
 
5.66
4.00
 
30-34
 
1.89
1.33
 
25-29
 
3.77
4.00
 
20-24
 
3.77
6.67
 
15-19
 
1.89
1.33
 
10-14
 
9.43
5.33
 
5-9
 
1.89
4.00
 
0-4
 
0.00
Iturria: Instituto Nacional de Estadística[1]

Jatorria

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Jaiolekuari dagokionez, 2025. urtean biztanleen % 33,6 udalerri berean jaioak ziren[2], probintziako batez bestekoaren (% 27,8) gainetik. Beste erkidego batzuetan jaiotakoak % 18,8 dira, eta espainiar estatutik kanpo jaiotakoak % 13,3 —probintzian % 21,9—.

Biztanleria jaiolekuaren arabera Guadalajarako mapa
Udal
Prob
Best
Esta
Udalerri berean · % 33,6Probintzia berean · % 33,6Erkidegoan · % 0,8Beste erkidegoa · % 18,8Estatutik kanpo · % 13,3
Jaiolekua bizilekuarekin alderatuta (2025). Iturria: INE.

Biztanleria atzerritarra

Espainiar estatutik kanpo jaiotako 17 biztanleren artean, gehienak Amerikan jaioak dira (% 35,3)[3]. Jaiotza herrialde nagusiak Maroko, Ekuador, Errumania dira.

Atzerrian jaiotakoak, eskualdeka
Amer
Euro
Afri
Amerika · % 35,3Europa · % 29,4Afrika · % 35,3
Espainiar estatutik kanpo jaiotakoak, eskualdeka (2025). Iturria: INE.
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera
◄ gizonezkoakjaioterriaemakumezkoak ►
4
Maroko
2
2
Ekuador
2
3
Errumania
0
1
Suitza
1
0
Kolonbia
1
1
Venezuela
0
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera (2025). Iturria: INE.

Etxebizitza

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 280 etxebizitza zeuden: 49 (% 17,5) nagusiak eta 231 (% 82,5) ez-nagusiak.[4]

280etxebizitza
49etxegune

Etxebizitza multzoa Guadalajarako mapa

49
231
Etxebizitza nagusia (49)Ez-nagusia (bigarrena edo hutsa) (231)

Guztira 49 etxegune zeuden, eta horietatik 19 (% 38,8) pertsona bakarrekoak ziren.[5]

Etxeguneak tamainaren arabera

Pertsona 119
2 pertsona14
3 pertsona9
4 pertsona6
5 edo gehiago1

Hezkuntza-maila

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 15 urte edo gehiagoko 107 biztanle zeuden. Lortutako ikasketa-mailarik altuenari dagokionez, goi-mailako ikasketak zituztenak % 19,6 ziren; bigarren hezkuntzako bigarren etapa (batxilergoa edo erdi-mailako lanbide-heziketa) zutenak % 19,6; bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH edo antzekoa) zutenak % 43,0; eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 17,8.[6] Goi-mailako ikasketak zituztenen proportzioa % 15,7 zen 2021ean eta % 19,6 2024an; beraz, 3,9 puntu igo zen 3 urtean. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenena, berriz, % 25,8 izatetik % 17,8 izatera pasatu zen. Sexuaren arabera, goi-mailako ikasketak zituztenak emakumeen artean % 21,7 ziren, eta gizonen artean % 18,0; 3,7 puntuko aldea, emakumeen alde. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak, berriz, emakumeen % 23,9 eta gizonen % 13,1 ziren. Azken alde hori, neurri handi batean, adin-egituraren isla izan ohi da: adineko biztanleen artean emakumeak gehiago dira, eta belaunaldi horietan ohikoagoa zen ikasketak goiz uztea.

107biztanle 15 urte edo +, 2024
% 19,6goi-mailako ikasketak+3,9 puntu 2021etik mapa
% 17,8lehen hezkuntza edo gutxiago−8,1 puntu 2021etik mapa
% 17,8
% 43,0
% 19,6
% 19,6
Lehen hezkuntza edo gutxiago · % 17,8Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH) · % 43,0Bigarren hezkuntzako bigarren etapa · % 19,6Goi-mailako ikasketak · % 19,6
Lortutako ikasketa-mailarik altuena, 15 urte edo gehiagoko biztanleen artean (2024). Guadalajarako mapa
Sexuaren araberako banaketa
15 urte edo gehiagoko biztanleria ikasketa-mailaren eta sexuaren arabera, Romanones, 2024
Ikasketa-mailaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Goi-mailako ikasketak21% 19,611% 18,010% 21,7
Bigarren hezkuntzako bigarren etapa21% 19,612% 19,79% 19,6
Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH)46% 43,030% 49,216% 34,8
Lehen hezkuntza edo gutxiago19% 17,88% 13,111% 23,9
Guztira107% 100,061% 100,046% 100,0
Urtez urteko bilakaera
Ikasketa-mailaren bilakaera (%), Romanones, 2021–2024
UrteaGoi-mailakoakBatx. / erdi LHDBHLehen H. edo gutx.15 urte edo +
2021% 15,7% 15,7% 42,7% 25,889
2022% 20,0% 18,9% 40,0% 21,195
2023% 24,3% 17,5% 39,8% 18,4103
2024% 19,6% 19,6% 43,0% 17,8107
500 biztanletik beherako udalerrietan, INEk ikasketa-maila lau multzo nagusitan baino ez du argitaratzen, eta ez du jaiolekuaren araberako daturik ez ikasten ari direnei buruzkorik ematen.

Ekonomia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Diru-sarrerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023. urtean, biztanle bakoitzeko batez besteko errenta garbia 13.873 euro-koa zen[7], eta etxegune bakoitzeko 28.477 euro-koa. Balio hori probintziako batez bestekoaren (14.689 euro) azpitik dago, eta Espainiako batez bestekoaren (15.036 euro) azpitik. Kontsumo-unitateko errentaren mediana (etxeguneen tamaina eta osaera kontuan hartzen dituen neurria) 17.150 euro zen. Errenta gordina 15.934 euro-koa izan zen pertsonako.

Diru-sarreren iturri nagusia soldata da, guztizkoaren % 52,9[8]. Gainerako iturriak: pentsioak (% 28,2), beste diru-sarrerak (% 13,9), langabezia-prestazioak (% 3,6), beste prestazioak (% 1,4).

53%
28%
14%
Soldata · % 52,9Pentsioak · % 28,2Langabezia · % 3,6Beste prestazioak · % 1,4Beste sarrerak · % 13,9
Diru-sarreren banaketa iturriaren arabera.

Desberdintasuna

Errentaren banaketaren desberdintasuna neurtzeko Gini indizea erabiltzen da[9][oh 1]. Udalerrian indizea 31,5 da, probintziakoaren (28,9; Guadalajarako mapa) gainetik eta Espainiakoaren (32,1) parean. P80/P20 zatidurak, hau da errenta-banaketaren 80. eta 20. pertzentilen arteko zatidura, 2,9 da, probintziakoaren (2,4; Guadalajarako mapa) gainetik eta Espainiakoaren (2,8) gainetik.

Jarduera ekonomikoa

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, Romanones udalerrian biztanleria aktiboa (okupatuak eta langabeak) 56 pertsona ziren, hau da, 16 urte edo gehiagoko biztanleriaren % 53,8; gainerako % 46,2 inaktibo zeuden.[10] Aktiboen artean, langabezia-tasa % 14,3 zen. Sexuaren arabera, gizonezkoen jarduera-tasa % 55,9 zen eta emakumezkoena % 51,1; langabezia-tasa, aldiz, % 15,2 eta % 13,0 zen, hurrenez hurren.[10]

Okupatuen kopurua 45 zen 2023ean, 2021eko 39etik gora.[11] Emakumeek okupatuen % 44,4 osatzen dute, eta gizonek % 55,6.

45okupatu, 2023+% 15,4 2021etik
% 44,4emakumeak okupatuen artean
% 53,8jarduera-tasa, 2024 mapa
% 14,3langabezia-tasa, 2024 mapa
16 urte edo gehiagoko biztanleria jarduerarekiko loturaren arabera (2024) Guadalajarako mapa
% 46,2
% 46,2
Okupatuak · % 46,2Langabeak · % 7,7Inaktiboak · % 46,2
16 urte edo gehiagoko biztanleria jardueraren eta sexuaren arabera, Romanones, 2024
EgoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Okupatuak48% 46,228% 47,520% 44,4
Langabeak8% 7,75% 8,53% 6,7
Inaktiboak48% 46,226% 44,122% 48,9
Guztira104% 100,059% 100,045% 100,0

Jarduera-sektoreak

Jarduera-sektoreei dagokienez, okupatuak honela banatzen dira: zerbitzuak (% 77,8), nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza (% 11,1), eraikuntza (% 6,7) eta industria (% 4,4).[11]

Okupatuak jarduera-sektorearen arabera (2023) Guadalajarako mapa
% 11,1
% 77,8
Nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza · % 11,1Industria · % 4,4Eraikuntza · % 6,7Zerbitzuak · % 77,8

Okupazioa eta lan-egoera

Okupazio-mailari dagokionez, langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak dira talderik ugariena, okupatuen % 60,0; ondoren, zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak daude (% 17,8), eta oinarrizko okupazioak % 15,6.[12] Bi sexuetan langile kualifikatuak dira nagusi (gizonen % 64,0 eta emakumeen % 55,0).

% 17,8
% 60,0
% 15,6
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak · % 17,8Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak · % 60,0Oinarrizko okupazioak · % 15,6Ez dago jasota · % 6,7
Okupatuak okupazioaren eta sexuaren arabera, Romanones, 2023
OkupazioaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak8% 17,84% 16,04% 20,0
Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak27% 60,016% 64,011% 55,0
Oinarrizko okupazioak7% 15,64% 16,03% 15,0
Ez dago jasota3% 6,71% 4,02% 10,0
Guztira45% 100,025% 100,020% 100,0

Okupatuen % 73,3 besteren konturako langileak dira, eta % 26,7 norberaren konturakoak.[13]

% 26,7
% 73,3
Norberaren kontura · % 26,7Besteren kontura eta beste egoera bat · % 73,3
Okupatuak lan-egoeraren eta sexuaren arabera, Romanones, 2023
Lan-egoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Norberaren kontura12% 26,76% 24,06% 30,0
Besteren kontura33% 73,319% 76,014% 70,0
Guztira45% 100,025% 100,020% 100,0

Lehen sektorea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Nekazaritza

2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerrian 11 nekazaritza-ustiategi zeuden, eta guztira 753 hektarea nekazaritzako azalera erabilgarri (NAE) lantzen zuten[14][oh 2]. Udalerriaren azalera 29 km² denez, NAE lurraldearen % 26 da[15]. Lur-erabileraren arabera, NAEren % 96,6 lur goldagarria (728 ha, 10 ustiategitan) eta % 3,4 arbolak (25,3 ha, 6 ustiategitan)[oh 3].

Nekazaritzako azalera erabilgarria (NAE)
NAE udalerriaren azaleran
26%
74%
NAE · 753 ha (% 26)Gainerako azalera · 2.147 ha (% 74)
NAE, lur-erabileraren arabera
97%
Lur goldagarria · 728 ha (% 96,6)Arbolak · 25,3 ha (% 3,4)
Iturria: INE, Nekazaritza Errolda 2020; udalerriaren azalera: Wikidata.

Ibilgailu-parkea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Trafikoko Zuzendaritza Nagusiaren (DGT) 2025eko datuen arabera, udalerrian 67 gidari zeuden erroldatuta: 45 gizon (% 67,2) eta 22 emakume (% 32,8)[16]. Biztanleen % 52,3 gidatzeko gai zen.

Ibilgailu-parkea 126 ibilgailuk osatzen zuten: 87 turismo, 15 furgoneta, 10 motozikleta, 9 kamioi eta 4 ziklomotor[16]. Motorizazio-tasa 1.000 biztanleko 680 turismokoa zen, probintziako batez bestekoaren (582) gainetik.

Turismoen batez besteko adina 15,5 urtekoa zen; turismoen % 6,9k 4 urte baino gutxiago zituen, eta % 17,2k 25 urte baino gehiago[16]. Erregaiari dagokionez, ibilgailuen % 67,5 diesel zen eta % 31 gasolinazko. Ingurumen-bereizgarriari dagokionez, ibilgailuen % 2,4k zuen 0 edo ECO etiketa, eta % 42,9k ez zuen etiketarik[oh 4].

Ibilgailu-parkea (2025)
Ingurumen-etiketa
19%
36%
43%
ECO · 3 (% 2,4)C etiketa · 24 (% 19)B etiketa · 45 (% 35,7)Etiketarik gabe · 54 (% 42,9)
Turismoak, adinaren arabera
18%
51%
17%
< 4 urte · 6 (% 6,9)4–8 urte · 6 (% 6,9)8–15 urte · 16 (% 18,4)15–25 urte · 44 (% 50,6)≥ 25 urte · 15 (% 17,2)
Iturria: DGT, «Datos municipales general» (2025).

Oharrak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ 0 balioak berdintasun osoa adierazten du eta 100 balioak desberdintasun handiena; zenbat eta baxuagoa, orduan eta banaketa berdinagoa.
  2. ↑ INEk ustiategi baten lur guztiak ustiategia kokatuta dagoen udalerriari egozten dizkio, nahiz eta lur horietako batzuk beste udalerri batzuetan egon. Horregatik, udalerri batzuetan NAE udalerriaren azalera baino handiagoa izan daiteke.
  3. ↑ Ustiategi batek lur-erabilera bat baino gehiago izan ditzake; horregatik, erabilera bakoitzeko ustiategi-kopuruen batura ustiategi guztien kopurua baino handiagoa izan daiteke.
  4. ↑ DGTren ingurumen-etiketak ibilgailuen isurien araberakoak dira: 0 (elektrikoak eta autonomia handiko entxufagarriak), ECO (hibridoak eta gasezkoak), C (Euro 4tik aurrerako gasolina-ibilgailuak eta Euro 6ko dieselak), B (Euro 3ko gasolina-ibilgailuak eta Euro 4-5eko dieselak); zaharrenek ez dute etiketarik.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ (Gaztelaniaz) «Población por sexo, edad (grupos quinquenales) y nacionalidad (española/extranjera)(68535)» INE (kontsulta data: 2026-07-31).
  2. ↑ INE, «Población por relación entre lugar de nacimiento y de residencia» (Padroia), Jatorria Guadalajara.tab.
  3. ↑ INE, «Población por país de nacimiento» (Padroia), Jaioterria Guadalajara.tab.
  4. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitzak udalerrika eta motaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  5. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxeguneak udalerrika eta tamainaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  6. ↑ (Gaztelaniaz) «Población de 15 y más años por sexo y nivel de estudios (agregado) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  7. ↑ INE, «Indicadores de renta media y mediana» (ADRH), ADRH errenta Guadalajara.tab.
  8. ↑ INE, «Distribución por fuente de ingresos» (ADRH), ADRH fuente Guadalajara.tab.
  9. ↑ INE, «Índice de Gini y distribución de la renta P80/P20» (ADRH), ADRH gini erreferentziak.tab.
  10. 1 2 (Gaztelaniaz) «Población de 16 y más años por sexo y relación con la actividad (agrupado) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  11. 1 2 (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y rama de actividad (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  12. ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y ocupación (agregada) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  13. ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y situación profesional (agregada) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  14. ↑ INE, «Explotaciones por tipo de cultivo», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE nekazaritza-azalera Guadalajara.tab (Wikimedia Commons).
  15. ↑ Udalerriaren azalera: Wikidata, Q1913812.
  16. 1 2 3 DGT, «Datos municipales general» (2025). Datuak: DGT ibilgailuak Guadalajara.tab (Wikimedia Commons).

Ikus, gainera

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Geografia
Gaztela-Mantxa
 Artikulu hau Gaztela-Mantxako geografiari buruzko zirriborroa da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz.
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Romanones&oldid=11797364"(e)tik eskuratuta