Edukira joan

Fuentelsaz

Wikipedia, Entziklopedia askea
Fuentelsaz
Fuentelsaz
Espainiako udalerria
Irudi gehiago
Administrazioa
Estatu burujabe Espainia
Autonomia Gaztela-Mantxa
ProbintziaGuadalajarako probintzia
AlkateaIsmael Pardos Julián
Izen ofizialaFuentelsaz
Jatorrizko izenaFuentelsaz
Posta kodea19287
INEk ezarritako kodea19122
HerriburuaFuentelsaz
Geografia
Koordenatuak41°04′29″N 1°49′46″W / 41.074722222222°N 1.8294444444444°W / 41.074722222222; -1.8294444444444
Mapa
Azalera40 km²
Altitudea1.120 m
MugakideakTartanedo, Milmarcos, Campillo de Aragón, Cimballa eta Tortuera
Demografia
Biztanleria82 (2025)
alt_left 41 (%48,8) (%51,2) 43 alt_right
Dentsitatea2 bizt/km²
MatrikulaGU

Fuentelsaz Guadalajarako udalerria da, Señorío de Molina - Alto Tajo eskualdean dagoena.

Azken erroldaren arabera 82 biztanle zituen 40 km²-ko azaleran.

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Biztanleriaren tamainaUrtea8090100110120130200020052010201520202025FuentelsazBiztanleriaren estatistikaOharra: grafiko hau Wikidatan jasotako datuetatik egin da, automatikoki. Daturen bat aldatu edo eguneratu behar izanez gero, egizu Wikidatan bertan.
Biztanleria-piramidea 2025
Guztira: 43 gizon, 41 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
100+
 
2.44
2.33
 
95-99
 
0.00
0.00
 
90-94
 
4.88
0.00
 
85-89
 
9.76
4.65
 
80-84
 
4.88
18.60
 
75-79
 
7.32
6.98
 
70-74
 
9.76
6.98
 
65-69
 
4.88
9.30
 
60-64
 
14.63
9.30
 
55-59
 
4.88
9.30
 
50-54
 
2.44
13.95
 
45-49
 
14.63
4.65
 
40-44
 
4.88
4.65
 
35-39
 
2.44
0.00
 
30-34
 
2.44
0.00
 
25-29
 
0.00
0.00
 
20-24
 
0.00
2.33
 
15-19
 
7.32
6.98
 
10-14
 
2.44
0.00
 
5-9
 
0.00
0.00
 
0-4
 
0.00
Iturria: Instituto Nacional de Estadística[1]

Jatorria

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Jaiolekuari dagokionez, 2025. urtean biztanleen % 48,8 udalerri berean jaioak ziren[2], probintziako batez bestekoaren (% 27,8) gainetik. Beste erkidego batzuetan jaiotakoak % 29,8 dira, eta espainiar estatutik kanpo jaiotakoak % 11,9 —probintzian % 21,9—.

Biztanleria jaiolekuaren arabera Guadalajarako mapa
Udal
Prob
Best
Esta
Udalerri berean · % 48,8Probintzia berean · % 8,3Erkidegoan · % 1,2Beste erkidegoa · % 29,8Estatutik kanpo · % 11,9
Jaiolekua bizilekuarekin alderatuta (2025). Iturria: INE.

Biztanleria atzerritarra

Espainiar estatutik kanpo jaiotako 10 biztanleren artean, gehienak Amerikan jaioak dira (% 60)[3]. Jaiotza herrialde nagusiak Venezuela, Bulgaria, Errumania dira.

Atzerrian jaiotakoak, eskualdeka
Amer
Euro
Amerika · % 60Europa · % 40
Espainiar estatutik kanpo jaiotakoak, eskualdeka (2025). Iturria: INE.
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera
◄ gizonezkoakjaioterriaemakumezkoak ►
1
Venezuela
3
2
Bulgaria
0
2
Errumania
0
0
Kolonbia
2
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera (2025). Iturria: INE.

Etxebizitza

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 232 etxebizitza zeuden: 47 (% 20,3) nagusiak eta 185 (% 79,7) ez-nagusiak.[4]

232etxebizitza
47etxegune

Etxebizitza multzoa Guadalajarako mapa

47
185
Etxebizitza nagusia (47)Ez-nagusia (bigarrena edo hutsa) (185)

Guztira 47 etxegune zeuden, eta horietatik 26 (% 55,3) pertsona bakarrekoak ziren.[5]

Etxeguneak tamainaren arabera

Pertsona 126
2 pertsona9
3 pertsona7
4 pertsona5
5 edo gehiago0

Hezkuntza-maila

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 15 urte edo gehiagoko 83 biztanle zeuden. Lortutako ikasketa-mailarik altuenari dagokionez, goi-mailako ikasketak zituztenak % 12,0 ziren; bigarren hezkuntzako bigarren etapa (batxilergoa edo erdi-mailako lanbide-heziketa) zutenak % 30,1; bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH edo antzekoa) zutenak % 37,3; eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 20,5.[6] Goi-mailako ikasketak zituztenen proportzioa % 14,6 zen 2021ean eta % 12,0 2024an; beraz, 2,6 puntu jaitsi zen 3 urtean. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenena, berriz, % 23,2 izatetik % 20,5 izatera pasatu zen. Sexuaren arabera, goi-mailako ikasketak zituztenak emakumeen artean % 18,6 ziren, eta gizonen artean % 5,0; 13,6 puntuko aldea, emakumeen alde. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak, berriz, emakumeen % 23,3 eta gizonen % 17,5 ziren. Azken alde hori, neurri handi batean, adin-egituraren isla izan ohi da: adineko biztanleen artean emakumeak gehiago dira, eta belaunaldi horietan ohikoagoa zen ikasketak goiz uztea.

83biztanle 15 urte edo +, 2024
% 12,0goi-mailako ikasketak−2,6 puntu 2021etik mapa
% 20,5lehen hezkuntza edo gutxiago−2,7 puntu 2021etik mapa
% 20,5
% 37,3
% 30,1
% 12,0
Lehen hezkuntza edo gutxiago · % 20,5Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH) · % 37,3Bigarren hezkuntzako bigarren etapa · % 30,1Goi-mailako ikasketak · % 12,0
Lortutako ikasketa-mailarik altuena, 15 urte edo gehiagoko biztanleen artean (2024). Guadalajarako mapa
Sexuaren araberako banaketa
15 urte edo gehiagoko biztanleria ikasketa-mailaren eta sexuaren arabera, Fuentelsaz, 2024
Ikasketa-mailaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Goi-mailako ikasketak10% 12,02% 5,08% 18,6
Bigarren hezkuntzako bigarren etapa25% 30,113% 32,512% 27,9
Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH)31% 37,318% 45,013% 30,2
Lehen hezkuntza edo gutxiago17% 20,57% 17,510% 23,3
Guztira83% 100,040% 100,043% 100,0
Urtez urteko bilakaera
Ikasketa-mailaren bilakaera (%), Fuentelsaz, 2021–2024
UrteaGoi-mailakoakBatx. / erdi LHDBHLehen H. edo gutx.15 urte edo +
2021% 14,6% 24,4% 37,8% 23,282
2022% 14,5% 28,9% 36,1% 20,583
2023% 13,6% 28,4% 36,4% 21,688
2024% 12,0% 30,1% 37,3% 20,583
500 biztanletik beherako udalerrietan, INEk ikasketa-maila lau multzo nagusitan baino ez du argitaratzen, eta ez du jaiolekuaren araberako daturik ez ikasten ari direnei buruzkorik ematen.

Ekonomia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Diru-sarrerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023. urtean, biztanle bakoitzeko batez besteko errenta garbia 15.867 euro-koa zen[7], eta etxegune bakoitzeko 27.531 euro-koa. Balio hori probintziako batez bestekoaren (14.689 euro) gainetik dago, eta Espainiako batez bestekoaren (15.036 euro) gainetik. Kontsumo-unitateko errentaren mediana (etxeguneen tamaina eta osaera kontuan hartzen dituen neurria) 12.950 euro zen. Errenta gordina 18.848 euro-koa izan zen pertsonako.

Diru-sarreren iturri nagusia soldata da, guztizkoaren % 36,9[8]. Gainerako iturriak: pentsioak (% 37,4), beste diru-sarrerak (% 22,1), langabezia-prestazioak (% 1,6), beste prestazioak (% 2).

37%
37%
22%
Soldata · % 36,9Pentsioak · % 37,4Langabezia · % 1,6Beste prestazioak · % 2Beste sarrerak · % 22,1
Diru-sarreren banaketa iturriaren arabera.

Desberdintasuna

Errentaren banaketaren desberdintasuna neurtzeko Gini indizea erabiltzen da[9][oh 1]. Udalerrian indizea 26,7 da, probintziakoaren (32,7; Guadalajarako mapa) azpitik. P80/P20 zatidurak, hau da errenta-banaketaren 80. eta 20. pertzentilen arteko zatidura, 2,1 da, probintziakoaren (2,9; Guadalajarako mapa) azpitik.

Jarduera ekonomikoa

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, Fuentelsaz udalerrian biztanleria aktiboa (okupatuak eta langabeak) 35 pertsona ziren, hau da, 16 urte edo gehiagoko biztanleriaren % 42,7; gainerako % 57,3 inaktibo zeuden.[10] Aktiboen artean, langabezia-tasa % 0,0 zen. Sexuaren arabera, gizonezkoen jarduera-tasa % 45,0 zen eta emakumezkoena % 40,5; langabezia-tasa, aldiz, % 0,0 eta % 0,0 zen, hurrenez hurren.[10]

Okupatuen kopurua 34 zen 2023ean, 2021eko 34etik gora.[11] Emakumeek okupatuen % 41,2 osatzen dute, eta gizonek % 58,8.

34okupatu, 2023+% 0,0 2021etik
% 41,2emakumeak okupatuen artean
% 42,7jarduera-tasa, 2024
% 0,0langabezia-tasa, 2024
16 urte edo gehiagoko biztanleria jarduerarekiko loturaren arabera (2024)
% 42,7
% 57,3
Okupatuak · % 42,7Langabeak · % 0,0Inaktiboak · % 57,3
16 urte edo gehiagoko biztanleria jardueraren eta sexuaren arabera, Fuentelsaz, 2024
EgoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Okupatuak35% 42,718% 45,017% 40,5
Langabeak0% 0,00% 0,00% 0,0
Inaktiboak47% 57,322% 55,025% 59,5
Guztira82% 100,040% 100,042% 100,0

Jarduera-sektoreak

Jarduera-sektoreei dagokienez, okupatuak honela banatzen dira: zerbitzuak (% 61,8), industria (% 20,6), eraikuntza (% 14,7) eta nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza (% 2,9).[11]

Okupatuak jarduera-sektorearen arabera (2023) Guadalajarako mapa
% 20,6
% 14,7
% 61,8
Nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza · % 2,9Industria · % 20,6Eraikuntza · % 14,7Zerbitzuak · % 61,8

Okupazioa eta lan-egoera

Okupazio-mailari dagokionez, langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak dira talderik ugariena, okupatuen % 55,9; ondoren, oinarrizko okupazioak daude (% 20,6), eta zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak % 20,6.[12] Bi sexuetan langile kualifikatuak dira nagusi (gizonen % 60,0 eta emakumeen % 50,0).

% 20,6
% 55,9
% 20,6
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak · % 20,6Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak · % 55,9Oinarrizko okupazioak · % 20,6Ez dago jasota · % 2,9
Okupatuak okupazioaren eta sexuaren arabera, Fuentelsaz, 2023
OkupazioaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak7% 20,63% 15,04% 28,6
Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak19% 55,912% 60,07% 50,0
Oinarrizko okupazioak7% 20,64% 20,03% 21,4
Ez dago jasota1% 2,91% 5,00% 0,0
Guztira34% 100,020% 100,014% 100,0

Okupatuen % 61,8 besteren konturako langileak dira, eta % 38,2 norberaren konturakoak.[13]

% 38,2
% 61,8
Norberaren kontura · % 38,2Besteren kontura eta beste egoera bat · % 61,8
Okupatuak lan-egoeraren eta sexuaren arabera, Fuentelsaz, 2023
Lan-egoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Norberaren kontura13% 38,28% 40,05% 35,7
Besteren kontura21% 61,812% 60,09% 64,3
Guztira34% 100,020% 100,014% 100,0

Lehen sektorea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Nekazaritza

2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerrian 8 nekazaritza-ustiategi zeuden, eta guztira 1.934 hektarea nekazaritzako azalera erabilgarri (NAE) lantzen zuten[14][oh 2]. Udalerriaren azalera 40 km² denez, NAE lurraldearen % 48,3 da[15]. Lur-erabileraren arabera, NAEren % 62,3 lur goldagarria (1.205 ha, 8 ustiategitan) eta % 37,7 larre iraunkorrak (729 ha, 2 ustiategitan)[oh 3].

Nekazaritzako azalera erabilgarria (NAE)
NAE udalerriaren azaleran
48%
52%
NAE · 1.934 ha (% 48,3)Gainerako azalera · 2.066 ha (% 51,7)
NAE, lur-erabileraren arabera
62%
38%
Lur goldagarria · 1.205 ha (% 62,3)Larre iraunkorrak · 729 ha (% 37,7)
Iturria: INE, Nekazaritza Errolda 2020; udalerriaren azalera: Wikidata.

Ibilgailu-parkea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Trafikoko Zuzendaritza Nagusiaren (DGT) 2025eko datuen arabera, udalerrian 50 gidari zeuden erroldatuta: 29 gizon (% 58) eta 21 emakume (% 42)[16]. Biztanleen % 59,5 gidatzeko gai zen.

Ibilgailu-parkea 176 ibilgailuk osatzen zuten: 73 turismo, 43 motozikleta, 31 furgoneta, 9 ziklomotor eta 8 kamioi[16]. Motorizazio-tasa 1.000 biztanleko 869 turismokoa zen, probintziako batez bestekoaren (582) gainetik.

Turismoen batez besteko adina 15,1 urtekoa zen; turismoen % 1,4k 4 urte baino gutxiago zituen, eta % 32,9k 25 urte baino gehiago[16]. Erregaiari dagokionez, ibilgailuen % 54,5 gasolinazko zen eta % 45,5 diesel. Ingurumen-bereizgarriari dagokionez, ibilgailuen % 1,7k zuen 0 edo ECO etiketa, eta % 64,2k ez zuen etiketarik[oh 4].

Ibilgailu-parkea (2025)
Ingurumen-etiketa
14%
20%
64%
ECO · 3 (% 1,7)C etiketa · 24 (% 13,6)B etiketa · 36 (% 20,5)Etiketarik gabe · 113 (% 64,2)
Turismoak, adinaren arabera
11%
19%
36%
33%
< 4 urte · 1 (% 1,4)4–8 urte · 8 (% 11)8–15 urte · 14 (% 19,2)15–25 urte · 26 (% 35,6)≥ 25 urte · 24 (% 32,9)
Iturria: DGT, «Datos municipales general» (2025).

Geografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Geologia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Aaleniarreko GSSP marka Fuentelsazen dago, eta 2000. urtean ezarri zuten. Aaleniarrareen oinarria Leioceras opalinum ammonitarraren lehen agerpenaren arabera definitzen da[17].

= Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

=

Biztanleriaren tamainaUrtea8090100110120130200020052010201520202025FuentelsazBiztanleriaren estatistikaOharra: grafiko hau Wikidatan jasotako datuetatik egin da, automatikoki. Daturen bat aldatu edo eguneratu behar izanez gero, egizu Wikidatan bertan.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Tartanedo, Milmarcos, Campillo de Aragón, Cimballa eta Tortuera.

Mapa
Fuentelsaz eta ondokoen arteko muga administratiboak.

Oharrak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ 0 balioak berdintasun osoa adierazten du eta 100 balioak desberdintasun handiena; zenbat eta baxuagoa, orduan eta banaketa berdinagoa.
  2. ↑ INEk ustiategi baten lur guztiak ustiategia kokatuta dagoen udalerriari egozten dizkio, nahiz eta lur horietako batzuk beste udalerri batzuetan egon. Horregatik, udalerri batzuetan NAE udalerriaren azalera baino handiagoa izan daiteke.
  3. ↑ Ustiategi batek lur-erabilera bat baino gehiago izan ditzake; horregatik, erabilera bakoitzeko ustiategi-kopuruen batura ustiategi guztien kopurua baino handiagoa izan daiteke.
  4. ↑ DGTren ingurumen-etiketak ibilgailuen isurien araberakoak dira: 0 (elektrikoak eta autonomia handiko entxufagarriak), ECO (hibridoak eta gasezkoak), C (Euro 4tik aurrerako gasolina-ibilgailuak eta Euro 6ko dieselak), B (Euro 3ko gasolina-ibilgailuak eta Euro 4-5eko dieselak); zaharrenek ez dute etiketarik.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ (Gaztelaniaz) «Población por sexo, edad (grupos quinquenales) y nacionalidad (española/extranjera)(68535)» INE (kontsulta data: 2026-07-31).
  2. ↑ INE, «Población por relación entre lugar de nacimiento y de residencia» (Padroia), Jatorria Guadalajara.tab.
  3. ↑ INE, «Población por país de nacimiento» (Padroia), Jaioterria Guadalajara.tab.
  4. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitzak udalerrika eta motaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  5. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxeguneak udalerrika eta tamainaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  6. ↑ (Gaztelaniaz) «Población de 15 y más años por sexo y nivel de estudios (agregado) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  7. ↑ INE, «Indicadores de renta media y mediana» (ADRH), ADRH errenta Guadalajara.tab.
  8. ↑ INE, «Distribución por fuente de ingresos» (ADRH), ADRH fuente Guadalajara.tab.
  9. ↑ INE, «Índice de Gini y distribución de la renta P80/P20» (ADRH), ADRH gini erreferentziak.tab.
  10. 1 2 (Gaztelaniaz) «Población de 16 y más años por sexo y relación con la actividad (agrupado) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  11. 1 2 (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y rama de actividad (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  12. ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y ocupación (agregada) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  13. ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y situación profesional (agregada) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  14. ↑ INE, «Explotaciones por tipo de cultivo», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE nekazaritza-azalera Guadalajara.tab (Wikimedia Commons).
  15. ↑ Udalerriaren azalera: Wikidata, Q986555.
  16. 1 2 3 DGT, «Datos municipales general» (2025). Datuak: DGT ibilgailuak Guadalajara.tab (Wikimedia Commons).
  17. ↑ (Ingelesez) Barrón, Eduardo; Ureta, Soledad; Goy, Antonio; Lassaletta, Luis. (2010-08-01). «Palynology of the Toarcian–Aalenian Global Boundary Stratotype Section and Point (GSSP) at Fuentelsaz (Lower–Middle Jurassic, Iberian Range, Spain)» Review of Palaeobotany and Palynology 162 (1): 11–28.  doi:10.1016/j.revpalbo.2010.04.003. ISSN 0034-6667. (kontsulta data: 2021-12-07).

Ikus, gainera

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Geografia
Gaztela-Mantxa
 Artikulu hau Gaztela-Mantxako geografiari buruzko zirriborroa da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz.
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Fuentelsaz&oldid=11797152"(e)tik eskuratuta