Edukira joan

Garganta de los Montes

Wikipedia, Entziklopedia askea
Garganta de los Montes
Espainiako udalerria
Irudi gehiago
Administrazioa
Estatu burujabe Espainia
Autonomia Madrilgo Erkidegoa
AlkateaRafael Pastor Martin (en) Itzuli
Izen ofizialaGarganta de los Montes
Posta kodea28749
INEk ezarritako kodea28062
HerriburuaGarganta de los Montes
Geografia
Koordenatuak40°55′18″N 3°41′12″W / 40.9217°N 3.6867°W / 40.9217; -3.6867
Mapa
Azalera39,66 km²
Altitudea1.135 m
MugakideakLozoyuela-Navas-Sieteiglesias, Valdemanco, Bustarviejo, Canencia, Gargantilla del Lozoya y Pinilla de Buitrago eta Buitrago del Lozoya
Demografia
Biztanleria441 (2025)
alt_left 203 (%45,9) (%54,1) 239 alt_right
Dentsitatea11 bizt/km²
MatrikulaM
gargantadelosmontes.es

Garganta de los Montes Madrilgo Erkidegoko udalerria da, Valle del Lozoya eskualdean dagoena.

Azken erroldaren arabera 441 biztanle zituen 39,7 km²-ko azaleran.

Geografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Lozoyuela-Navas-Sieteiglesias, Valdemanco, Bustarviejo, Canencia, Gargantilla del Lozoya y Pinilla de Buitrago eta Buitrago del Lozoya.

Mapa
Garganta de los Montes eta ondokoen arteko muga administratiboak.

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Biztanleriaren tamainaUrtea300320340360380400420440460200020052010201520202025Garganta de los MontesBiztanleriaren estatistikaOharra: grafiko hau Wikidatan jasotako datuetatik egin da, automatikoki. Daturen bat aldatu edo eguneratu behar izanez gero, egizu Wikidatan bertan.
Biztanleria-piramidea 2025
Guztira: 239 gizon, 203 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
100+
 
0.00
0.42
 
95-99
 
0.00
0.00
 
90-94
 
0.99
2.09
 
85-89
 
0.49
1.26
 
80-84
 
5.42
3.35
 
75-79
 
1.97
7.95
 
70-74
 
4.43
8.79
 
65-69
 
12.32
7.95
 
60-64
 
7.88
7.95
 
55-59
 
7.88
9.62
 
50-54
 
8.37
9.62
 
45-49
 
6.90
12.13
 
40-44
 
8.87
5.86
 
35-39
 
5.42
2.93
 
30-34
 
6.90
5.44
 
25-29
 
5.42
3.77
 
20-24
 
4.93
3.77
 
15-19
 
0.99
1.26
 
10-14
 
3.45
3.77
 
5-9
 
4.43
2.09
 
0-4
 
2.96
Iturria: Instituto Nacional de Estadística[1]

Jatorria

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Jaiolekuari dagokionez, 2025. urtean biztanleen % 23,8 udalerri berean jaioak ziren[2], probintziako batez bestekoaren (% 33,5) azpitik. Beste erkidego batzuetan jaiotakoak % 14 dira, eta espainiar estatutik kanpo jaiotakoak % 14,9 —probintzian % 24,9—.

Biztanleria jaiolekuaren arabera Madrilgo mapa
Udal
Prob
Best
Esta
Udalerri berean · % 23,8Probintzia berean · % 47,3Beste erkidegoa · % 14Estatutik kanpo · % 14,9
Jaiolekua bizilekuarekin alderatuta (2025). Iturria: INE.

Biztanleria atzerritarra

Espainiar estatutik kanpo jaiotako 66 biztanleren artean, gehienak Amerikan jaioak dira (% 48,5)[3]. Jaiotza herrialde nagusiak Kolonbia, Argentina, Errumania dira.

Atzerrian jaiotakoak, eskualdeka
Amer
Euro
Amerika · % 48,5Europa · % 43,9Afrika · % 7,6
Espainiar estatutik kanpo jaiotakoak, eskualdeka (2025). Iturria: INE.
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera
◄ gizonezkoakjaioterriaemakumezkoak ►
3
Kolonbia
8
5
Argentina
5
6
Errumania
2
5
Venezuela
2
2
Maroko
3
2
Bulgaria
1
2
Italia
1
1
Mexiko
2
0
Alemania
2
2
Belgika
0
2
Frantzia
0
1
Suitza
1
1
Ukraina
1
0
Danimarka
1
1
Errusia
0
0
Irlanda
1
1
Portugal
0
1
Txile
0
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera (2025). Iturria: INE.

Etxebizitza

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 535 etxebizitza zeuden: 197 (% 36,8) nagusiak eta 338 (% 63,2) ez-nagusiak.[4]

535etxebizitza
197etxegune

Etxebizitza multzoa Madrilgo mapa

197
338
Etxebizitza nagusia (197)Ez-nagusia (bigarrena edo hutsa) (338)

Guztira 197 etxegune zeuden, eta horietatik 82 (% 41,6) pertsona bakarrekoak ziren.[5]

Etxeguneak tamainaren arabera

Pertsona 182
2 pertsona55
3 pertsona29
4 pertsona23
5 edo gehiago8

Hezkuntza-maila

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 15 urte edo gehiagoko 384 biztanle zeuden. Lortutako ikasketa-mailarik altuenari dagokionez, goi-mailako ikasketak zituztenak % 42,4 ziren; bigarren hezkuntzako bigarren etapa (batxilergoa edo erdi-mailako lanbide-heziketa) zutenak % 22,7; bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH edo antzekoa) zutenak % 25,5; eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 9,4.[6] Goi-mailako ikasketak zituztenen proportzioa % 36,5 zen 2021ean eta % 42,4 2024an; beraz, 6,0 puntu igo zen 3 urtean. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenena, berriz, % 13,1 izatetik % 9,4 izatera pasatu zen. Sexuaren arabera, goi-mailako ikasketak zituztenak emakumeen artean % 43,4 ziren, eta gizonen artean % 41,7; 1,6 puntuko aldea, emakumeen alde. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak, berriz, emakumeen % 12,1 eta gizonen % 7,1 ziren. Azken alde hori, neurri handi batean, adin-egituraren isla izan ohi da: adineko biztanleen artean emakumeak gehiago dira, eta belaunaldi horietan ohikoagoa zen ikasketak goiz uztea.

384biztanle 15 urte edo +, 2024
% 42,4goi-mailako ikasketak+6,0 puntu 2021etik mapa
% 9,4lehen hezkuntza edo gutxiago−3,8 puntu 2021etik mapa
% 9,4
% 25,5
% 22,7
% 42,4
Lehen hezkuntza edo gutxiago · % 9,4Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH) · % 25,5Bigarren hezkuntzako bigarren etapa · % 22,7Goi-mailako ikasketak · % 42,4
Lortutako ikasketa-mailarik altuena, 15 urte edo gehiagoko biztanleen artean (2024). Madrilgo mapa
Sexuaren araberako banaketa
15 urte edo gehiagoko biztanleria ikasketa-mailaren eta sexuaren arabera, Garganta de los Montes, 2024
Ikasketa-mailaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Goi-mailako ikasketak163% 42,488% 41,775% 43,4
Bigarren hezkuntzako bigarren etapa87% 22,747% 22,340% 23,1
Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH)98% 25,561% 28,937% 21,4
Lehen hezkuntza edo gutxiago36% 9,415% 7,121% 12,1
Guztira384% 100,0211% 100,0173% 100,0
Urtez urteko bilakaera
Ikasketa-mailaren bilakaera (%), Garganta de los Montes, 2021–2024
UrteaGoi-mailakoakBatx. / erdi LHDBHLehen H. edo gutx.15 urte edo +
2021% 36,5% 22,5% 27,9% 13,1373
2022% 36,4% 22,5% 28,9% 12,2360
2023% 39,8% 22,4% 27,7% 10,0379
2024% 42,4% 22,7% 25,5% 9,4384
500 biztanletik beherako udalerrietan, INEk ikasketa-maila lau multzo nagusitan baino ez du argitaratzen, eta ez du jaiolekuaren araberako daturik ez ikasten ari direnei buruzkorik ematen.

Ekonomia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Diru-sarrerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023. urtean, biztanle bakoitzeko batez besteko errenta garbia 17.957 euro-koa zen[7], eta etxegune bakoitzeko 35.472 euro-koa. Balio hori probintziako batez bestekoaren (18.142 euro) parean dago, eta Espainiako batez bestekoaren (15.036 euro) gainetik. Kontsumo-unitateko errentaren mediana (etxeguneen tamaina eta osaera kontuan hartzen dituen neurria) 22.750 euro zen. Errenta gordina 21.981 euro-koa izan zen pertsonako.

Diru-sarreren iturri nagusia soldata da, guztizkoaren % 62,6[8]. Gainerako iturriak: pentsioak (% 19,7), beste diru-sarrerak (% 11,7), langabezia-prestazioak (% 2,4), beste prestazioak (% 3,5).

63%
20%
12%
Soldata · % 62,6Pentsioak · % 19,7Langabezia · % 2,4Beste prestazioak · % 3,5Beste sarrerak · % 11,7
Diru-sarreren banaketa iturriaren arabera.

Desberdintasuna

Errentaren banaketaren desberdintasuna neurtzeko Gini indizea erabiltzen da[9][oh 1]. Udalerrian indizea 28,5 da, probintziakoaren (35,1; Madrilgo mapa) azpitik eta Espainiakoaren (32,1) azpitik. P80/P20 zatidurak, hau da errenta-banaketaren 80. eta 20. pertzentilen arteko zatidura, 2,4 da, probintziakoaren (3; Madrilgo mapa) azpitik eta Espainiakoaren (2,8) azpitik.

Jarduera ekonomikoa

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, Garganta de los Montes udalerrian biztanleria aktiboa (okupatuak eta langabeak) 240 pertsona ziren, hau da, 16 urte edo gehiagoko biztanleriaren % 62,8; gainerako % 37,2 inaktibo zeuden.[10] Aktiboen artean, langabezia-tasa % 7,9 zen. Sexuaren arabera, gizonezkoen jarduera-tasa % 60,3 zen eta emakumezkoena % 65,9; langabezia-tasa, aldiz, % 7,1 eta % 8,8 zen, hurrenez hurren.[10]

Okupatuen kopurua 213 zen 2023ean, 2021eko 205etik gora.[11] Emakumeek okupatuen % 48,4 osatzen dute, eta gizonek % 51,6.

213okupatu, 2023+% 3,9 2021etik
% 48,4emakumeak okupatuen artean
% 62,8jarduera-tasa, 2024 mapa
% 7,9langabezia-tasa, 2024 mapa
16 urte edo gehiagoko biztanleria jarduerarekiko loturaren arabera (2024) Madrilgo mapa
% 57,9
% 37,2
Okupatuak · % 57,9Langabeak · % 5,0Inaktiboak · % 37,2
16 urte edo gehiagoko biztanleria jardueraren eta sexuaren arabera, Garganta de los Montes, 2024
EgoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Okupatuak221% 57,9117% 56,0104% 60,1
Langabeak19% 5,09% 4,310% 5,8
Inaktiboak142% 37,283% 39,759% 34,1
Guztira382% 100,0209% 100,0173% 100,0

Jarduera-sektoreak

Jarduera-sektoreei dagokienez, okupatuak honela banatzen dira: zerbitzuak (% 77,5), eraikuntza (% 9,4), industria (% 6,6) eta nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza (% 6,6).[11]

Okupatuak jarduera-sektorearen arabera (2023) Madrilgo mapa
% 9,4
% 77,5
Nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza · % 6,6Industria · % 6,6Eraikuntza · % 9,4Zerbitzuak · % 77,5

Okupazioa eta lan-egoera

Okupazio-mailari dagokionez, langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak dira talderik ugariena, okupatuen % 50,7; ondoren, zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak daude (% 36,6), eta oinarrizko okupazioak % 8,9.[12] Bi sexuetan langile kualifikatuak dira nagusi (gizonen % 50,0 eta emakumeen % 51,5).

% 36,6
% 50,7
% 8,9
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak · % 36,6Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak · % 50,7Oinarrizko okupazioak · % 8,9Ez dago jasota · % 3,8
Okupatuak okupazioaren eta sexuaren arabera, Garganta de los Montes, 2023
OkupazioaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak78% 36,641% 37,337% 35,9
Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak108% 50,755% 50,053% 51,5
Oinarrizko okupazioak19% 8,910% 9,19% 8,7
Ez dago jasota8% 3,84% 3,64% 3,9
Guztira213% 100,0110% 100,0103% 100,0

Okupatuen % 80,8 besteren konturako langileak dira, eta % 19,2 norberaren konturakoak.[13]

% 19,2
% 80,8
Norberaren kontura · % 19,2Besteren kontura eta beste egoera bat · % 80,8
Okupatuak lan-egoeraren eta sexuaren arabera, Garganta de los Montes, 2023
Lan-egoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Norberaren kontura41% 19,228% 25,513% 12,6
Besteren kontura172% 80,882% 74,590% 87,4
Guztira213% 100,0110% 100,0103% 100,0

Lehen sektorea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Nekazaritza

2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerrian 23 nekazaritza-ustiategi zeuden, eta guztira 1.815 hektarea nekazaritzako azalera erabilgarri (NAE) lantzen zuten[14][oh 2]. Udalerriaren azalera 39,7 km² denez, NAE lurraldearen % 45,8 da[15]. Lur-erabileraren arabera, NAEren % 99,8 larre iraunkorrak (1.812 ha, 23 ustiategitan), % 0,1 lur goldagarria (2,7 ha, 4 ustiategitan) eta norberaren kontsumorako baratzeak (0,11 ha, 3 ustiategitan)[oh 3].

Nekazaritzako azalera erabilgarria (NAE)
NAE udalerriaren azaleran
46%
54%
NAE · 1.815 ha (% 45,8)Gainerako azalera · 2.151 ha (% 54,2)
NAE, lur-erabileraren arabera
100%
Lur goldagarria · 2,7 ha (% 0,1)Larre iraunkorrak · 1.812 ha (% 99,8)Baratzeak · 0,11 ha (< % 0,1)
Iturria: INE, Nekazaritza Errolda 2020; udalerriaren azalera: Wikidata.

Abeltzaintza

2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerriko abeltzaintza-ustiategietan 1.405 behi eta 63 ardi eta ahuntz zeuden[16][oh 4].

Ibilgailu-parkea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Trafikoko Zuzendaritza Nagusiaren (DGT) 2025eko datuen arabera, udalerrian 251 gidari zeuden erroldatuta: 143 gizon (% 57) eta 108 emakume (% 43)[17]. Biztanleen % 56,8 gidatzeko gai zen.

Ibilgailu-parkea 437 ibilgailuk osatzen zuten: 272 turismo, 48 furgoneta, 44 kamioi, 39 motozikleta eta 5 ziklomotor[17]. Motorizazio-tasa 1.000 biztanleko 615 turismokoa zen, probintziako batez bestekoaren (579) gainetik.

Turismoen batez besteko adina 12,4 urtekoa zen; turismoen % 9,9k 4 urte baino gutxiago zituen, eta % 11,8k 25 urte baino gehiago[17]. Erregaiari dagokionez, ibilgailuen % 59,1 diesel zen eta % 38,1 gasolinazko; 8 ibilgailu elektrifikatu zeuden (% 1,9; probintzian % 2,9). Ingurumen-bereizgarriari dagokionez, ibilgailuen % 7,9k zuen 0 edo ECO etiketa, eta % 33,2k ez zuen etiketarik[oh 5].

Ibilgailu-parkea (2025)
Ingurumen-etiketa
31%
28%
33%
0 etiketa · 9 (% 2,1)ECO · 25 (% 5,8)C etiketa · 134 (% 31,3)B etiketa · 118 (% 27,6)Etiketarik gabe · 142 (% 33,2)
Turismoak, adinaren arabera
10%
19%
23%
36%
12%
< 4 urte · 27 (% 9,9)4–8 urte · 53 (% 19,5)8–15 urte · 63 (% 23,2)15–25 urte · 97 (% 35,7)≥ 25 urte · 32 (% 11,8)
Iturria: DGT, «Datos municipales general» (2025).

Oharrak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ 0 balioak berdintasun osoa adierazten du eta 100 balioak desberdintasun handiena; zenbat eta baxuagoa, orduan eta banaketa berdinagoa.
  2. ↑ INEk ustiategi baten lur guztiak ustiategia kokatuta dagoen udalerriari egozten dizkio, nahiz eta lur horietako batzuk beste udalerri batzuetan egon. Horregatik, udalerri batzuetan NAE udalerriaren azalera baino handiagoa izan daiteke.
  3. ↑ Ustiategi batek lur-erabilera bat baino gehiago izan ditzake; horregatik, erabilera bakoitzeko ustiategi-kopuruen batura ustiategi guztien kopurua baino handiagoa izan daiteke.
  4. ↑ Beste abere mota batzuen datuak ez dira argitaratu, sekretu estatistikoa dela eta (ustiategi gutxi dagoenean, INEk ez ditu datuak zabaltzen, ustiategiak identifika ez daitezen).
  5. ↑ DGTren ingurumen-etiketak ibilgailuen isurien araberakoak dira: 0 (elektrikoak eta autonomia handiko entxufagarriak), ECO (hibridoak eta gasezkoak), C (Euro 4tik aurrerako gasolina-ibilgailuak eta Euro 6ko dieselak), B (Euro 3ko gasolina-ibilgailuak eta Euro 4-5eko dieselak); zaharrenek ez dute etiketarik.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ (Gaztelaniaz) «Población por sexo, edad (grupos quinquenales) y nacionalidad (española/extranjera)(68535)» INE (kontsulta data: 2026-07-31).
  2. ↑ INE, «Población por relación entre lugar de nacimiento y de residencia» (Padroia), Jatorria Madrid.tab.
  3. ↑ INE, «Población por país de nacimiento» (Padroia), Jaioterria Madrid.tab.
  4. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitzak udalerrika eta motaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  5. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxeguneak udalerrika eta tamainaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  6. ↑ (Gaztelaniaz) «Población de 15 y más años por sexo y nivel de estudios (agregado) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  7. ↑ INE, «Indicadores de renta media y mediana» (ADRH), ADRH errenta Madrid.tab.
  8. ↑ INE, «Distribución por fuente de ingresos» (ADRH), ADRH fuente Madrid.tab.
  9. ↑ INE, «Índice de Gini y distribución de la renta P80/P20» (ADRH), ADRH gini erreferentziak.tab.
  10. 1 2 (Gaztelaniaz) «Población de 16 y más años por sexo y relación con la actividad (agrupado) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  11. 1 2 (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y rama de actividad (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  12. ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y ocupación (agregada) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  13. ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y situación profesional (agregada) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  14. ↑ INE, «Explotaciones por tipo de cultivo», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE nekazaritza-azalera Madrid.tab (Wikimedia Commons).
  15. ↑ Udalerriaren azalera: Wikidata, Q1752777.
  16. ↑ INE, «Explotaciones ganaderas por tipo de ganado», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE abeltzaintza Madrid.tab (Wikimedia Commons).
  17. 1 2 3 DGT, «Datos municipales general» (2025). Datuak: DGT ibilgailuak Madrid.tab (Wikimedia Commons).

Ikus, gainera

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Geografia
Madrilgo Erkidegoa
 Artikulu hau Madrilgo Erkidegoko geografiari buruzko zirriborroa da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz.
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Garganta_de_los_Montes&oldid=11795960"(e)tik eskuratuta