Glifosato

Wikipedia, Entziklopedia askea
Jump to navigation Jump to search
Glifosato
Identifikadoreak
CAS zenbakia 1071-83-6 YesY, 38641-94-0 (isopropylammmonium salt) N, 70393-85-0 (sesquisodium salt) N, 81591-81-3 (trimethylsulfonium salt) N
PubChem 3496
ChemSpider 3376 YesY
UNII 4632WW1X5A YesY
KEGG C01705 YesY
ChEBI CHEBI:27744 YesY
ChEMBL CHEMBL95764 YesY
RTECS zbka. MC1075000
Propietateak
Formula molekularra C3H8NO5P
Masa molarra 169.07 g mol−1
Itxura white crystalline powder
Dentsitatea 1.704 (20 °C)
Fusio puntua

184.5 °C, 458 K, 364 °F

Irakite-puntua

187 °C, 460 K, 369 °F

Disolbagarritasuna uretan 1.01 g/100 mL (20 °C)
log P −2.8
Azidotasuna (pKa) <2, 2.6, 5.6, 10.6
Arriskuak
GHS piktrogramak Eye Dam. 1Txantiloi:GHS09
GHS zeinu hitza DANGER
GHS arrisku esaldiak H318, H411
GHS oharrak P273, P280, P305+351+338, P310, P501
GHS piktrogramak Eye Dam. 1Txantiloi:GHS09
GHS zeinu hitza DANGER
GHS arrisku esaldiak H318, H411
GHS oharrak P273, P280, P305+351+338, P310, P501
Flash puntua Non-flammable
Kontrakoa esaten ez bada, emandako datuak baldintza normaletan (25 °C, 100 kPa) hartuak dira.
Erreferentziak

Glifosatoa (N-fosfonometil glizina, C3H8NO5P) herbizida sistemiko ez selektiboa da. Hosto, zurtoin eta sustraietan aplika daiteke, eta landarearentzat ezinbestekoak diren aminoazidoen sintesia eragozten du.[1] 1950eko hamarkadan sintetizatu zen lehengo aldiz Suitzan, baina 1970ekora arte ez zuen herbizida modura merkaturatu Monsanto etxeak, Roundup izen komertzialarekin. 2000n agortu zitzaion patentea Monsantori, eta geroztik konpainia askok erabiltzen dute konposatua beren herbiziden osagai nagusi modura[2]

Nekazaritzan erruz erabiltzen da glifosatoa, batez ere Monsantok Roundup Ready izeneko labore transgenikoak komertzializatu zituenetik. Labore horiek, artoa, soja eta kotoia batez ere, glifosatoa erresistitzeko diseinaturik daude, eta harekin batera saltzen dira, “nekazaritzarako pakete teknologiko” modura. Era horretan, landatutako eremuetan bota daiteke glifosatoa belar txarrak akabatzeko, laboreak kaltetu gabe.[2]

Azken urteetan eztabaida handia izan da glifosatoaren toxikotasunaz. Osasunaren Mundu Erakundearen menpeko IARC organismoak segur aski kantzerigenoen artean sailkatu zuen, baina Europako hainbat agentziak esan dute ez dagoela ebidentziarik hala denik pentsatzeko. Monsantok, berriz, urte askoan ezkutatu ditu substantziaren toxikotasuna frogatzen duten barne-agiriak.[3] 2017an, 1.300.000 sinadura aurkeztu ziren Europako Batzordean glifosatoa debekatzeko eskatuz, baina Europako Batzordeak 2022. urtearen amaierara arte luzatu zuen herbizidaren baimena.[3]

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo loturak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Glifosato Aldatu lotura Wikidatan