Henri Léon Lebesgue

Wikipedia, Entziklopedia askea
Jump to navigation Jump to search
Henri Léon Lebesgue
Lebesgue 2.jpeg
Bizitza
Jaiotza Beauvais1875eko ekainaren 28a
Herrialdea  Frantzia
Heriotza Paris1941eko uztailaren 26a (66 urte)
Hobiratze lekua Q73663612 Itzuli
Hezkuntza
Heziketa École normale supérieure
Lycée Louis-le-Grand Itzuli
Tesia '
Tesi zuzendaria Émile Borel
Doktorego ikaslea(k) Paul Montel
Zygmunt Janiszewski Itzuli
Georges De Rham
Hizkuntzak frantsesa
Ikaslea(k) Arnaud Denjoy Itzuli
Jarduerak
Jarduerak matematikaria eta katedraduna
Enplegatzailea(k) University of Rennes Itzuli  (1902 -  1906)
University of Poitiers Itzuli  (1906 -  1910)
Parisko Unibertsitatea  (1910 -  1919)
Collège de France  (1921 -  1941)
Lan nabarmenak Lebesgue integration Itzuli
Lebesgue–Stieltjes integration Itzuli
Lebesgue measure Itzuli
Lebesgue differentiation theorem Itzuli
Riemann–Lebesgue lemma Itzuli
Lebesgue number Itzuli
Lebesgue constant Itzuli
Lebesgue point Itzuli
Lebesgue outer measure Itzuli
Lebesgue sigma-algebra Itzuli
Lebesgue covering dimension Itzuli
Blaschke–Lebesgue theorem Itzuli
Lebesgue's lemma Itzuli
Lebesgue's universal covering problem Itzuli
Lebesgue's decomposition theorem Itzuli
Q18480038 Itzuli
Walsh–Lebesgue theorem Itzuli
Fatou–Lebesgue theorem Itzuli
Lebesgue's density theorem Itzuli
Jasotako sariak
Kidetza Royal Society
Frantziako Zientzien Akademia
Sobietar Batasuneko Zientzien Akademia
Zientzien Errusiar Akademia

Henri Léon Lebesgue (Beauvais, 1875eko ekainaren 28a - Paris, 1941eko uztailaren 26a) matematikari frantsesa.

Biografia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Beauvaisen jaio zen, Oise, Picardie, Frantzia. Frantziako ENS goi eskolan ikasi zuen eta 1899 - 1902 tartean Nancyko lizeoan eskolak eman zituen. 1910ean, Sorbonako Unibertsitatean katedra bat jaso zuen.

Matematikari egindako ekarpenak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Leçons sur l'integration et la recherche des fonctions primitives, 1904

Lebesgue ezaguna da, batez ere, integralari eta neurriaren teoriari egindako ekarpenei esker. Émile Borel eta Camille Jordan matematikarien lanetatik abiatuta, 1901ean, Lebesguek ekarpen handiak egin zizkion neurriaren teoriari. Hurrengo urtean, bere mintzaldian Intégrale, longueur, aire (Integral, luzera, azalera) Nancyko Unibertsitatean aurkeztua, Lebesgueren integrala definitu zuen. Integralaren definizio horrek Riemannen integralaren nozioa orokortzen du, kurba baten azpiko azaleraren kontzeptua funtzio etenetara ere zabalduz. Hori da analisi modernoaren lorpenetariko bat Fourieren analisiaren hedapena handitzen duelako.

Topologia, potentzialaren teoria eta Fourieren analisia adarretan ere ekarpenak egin zituen.

Lanak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  • Leçons sur l'intégration et la recherche des fonctions primitives (2. ed. 1928), ed. Gauthier-Villars, Paris
  • Leçons sur les séries trigonométriques (1906), ed. Gauthier-Villars, Paris
  • Sur la mesure des grandeurs (1915), ed. A. Kundig, Genève
  • Les Coniques (1942, hil ondoko), ed. Gauthier-Villars, Paris
  • Gauthier-Villars Leçons sur les constructions géométriques (1950, hil ondoko), Paris
  • Les Lendemains de l'intégrale. Lettres à Émile Borel (2004, hil ondoko), ed Vuibert, Paris.

Jatorrizko artikuluak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Henri Léon Lebesgue Aldatu lotura Wikidatan