Edukira joan

Horcajo de Santiago

Wikipedia, Entziklopedia askea
Horcajo de Santiago
Espainiako udalerria
Irudi gehiago
Administrazioa
Estatu burujabe Espainia
Autonomia Gaztela-Mantxa
ProbintziaCuencako probintzia
AlkateaPedro Jesús Martínez Ortiz
Izen ofizialaHorcajo de Santiago
Posta kodea16410
INEk ezarritako kodea16106
HerriburuaHorcajo de Santiago
Geografia
Koordenatuak39°50′32″N 2°59′50″W / 39.8421°N 2.9971°W / 39.8421; -2.9971
Mapa
Azalera96 km²
Altitudea762 m
MugakideakTorrubia del Campo, Pozorrubio, Villamayor de Santiago, Cabezamesada, Santa Cruz de la Zarza, Fuente de Pedro Naharro eta El Acebrón
Demografia
Biztanleria3.894 (2025)
alt_left 1.946 (%49) (%51) 2.022 alt_right
Dentsitatea41 bizt/km²
MatrikulaCU
horcajodesantiago.es

Horcajo de Santiago Cuencako udalerria da, Mancha de Cuenca eskualdean dagoena.

Azken erroldaren arabera 3.894 biztanle zituen 96 km²-ko azaleran.

Geografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Torrubia del Campo, Pozorrubio, Villamayor de Santiago, Cabezamesada, Santa Cruz de la Zarza, Fuente de Pedro Naharro eta El Acebrón.

Mapa
Horcajo de Santiago eta ondokoen arteko muga administratiboak.

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Biztanleriaren tamainaUrtea340036003800400042004400200020052010201520202025Horcajo de SantiagoBiztanleriaren estatistikaOharra: grafiko hau Wikidatan jasotako datuetatik egin da, automatikoki. Daturen bat aldatu edo eguneratu behar izanez gero, egizu Wikidatan bertan.
Biztanleria-piramidea 2025
Guztira: 2.022 gizon, 1.946 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.05
 
100+
 
0.05
0.54
 
95-99
 
0.36
0.79
 
90-94
 
1.49
1.83
 
85-89
 
2.36
2.92
 
80-84
 
5.45
2.97
 
75-79
 
4.68
4.10
 
70-74
 
4.47
6.18
 
65-69
 
5.55
6.48
 
60-64
 
5.65
7.96
 
55-59
 
7.35
7.91
 
50-54
 
7.40
8.75
 
45-49
 
8.22
6.97
 
40-44
 
6.37
6.73
 
35-39
 
6.06
6.08
 
30-34
 
5.86
6.33
 
25-29
 
4.47
5.84
 
20-24
 
4.93
4.60
 
15-19
 
6.01
5.19
 
10-14
 
4.57
4.35
 
5-9
 
4.78
3.41
 
0-4
 
3.91
Iturria: Instituto Nacional de Estadística[1]

Jatorria

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Jaiolekuari dagokionez, 2025. urtean biztanleen % 45,2 udalerri berean jaioak ziren[2], probintziako batez bestekoaren (% 50,6) azpitik. Beste erkidego batzuetan jaiotakoak % 16,3 dira, eta espainiar estatutik kanpo jaiotakoak % 17 —probintzian % 16,3—.

Biztanleria jaiolekuaren arabera Cuencako mapa
Udal
Prob
Best
Esta
Udalerri berean · % 45,2Probintzia berean · % 18Erkidegoan · % 3,5Beste erkidegoa · % 16,3Estatutik kanpo · % 17
Jaiolekua bizilekuarekin alderatuta (2025). Iturria: INE.

Biztanleria atzerritarra

Espainiar estatutik kanpo jaiotako 675 biztanleren artean, gehienak Europan jaioak dira (% 47,4)[3]. Jaiotza herrialde nagusiak Errumania, Maroko, Peru dira.

Atzerrian jaiotakoak, eskualdeka
Amer
Euro
Afri
Amerika · % 36,3Europa · % 47,4Afrika · % 13,9Asia · % 2,4
Espainiar estatutik kanpo jaiotakoak, eskualdeka (2025). Iturria: INE.
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera
◄ gizonezkoakjaioterriaemakumezkoak ►
154
Errumania
124
44
Maroko
27
32
Peru
35
28
Venezuela
32
18
Kolonbia
28
5
Ekuador
9
5
Txina
6
3
Argentina
6
4
Brasil
4
2
Moldavia
6
5
Portugal
3
4
Uruguai
3
5
Txile
1
3
Alemania
2
3
Aljeria
2
1
Bulgaria
4
3
Dominikar Errepublika
2
2
Bolivia
2
2
Erresuma Batua
2
3
Frantzia
1
0
Honduras
4
1
Mexiko
3
2
Paraguai
2
1
Errusia
2
1
Mauritania
2
1
Nigeria
2
3
Pakistan
0
0
Filipinak
2
1
Ginea Ekuatoriala
1
1
Ameriketako Estatu Batuak
0
1
Belgika
0
1
Mali
0
0
Nikaragua
1
0
Polonia
1
1
Suitza
0
0
Ukraina
1
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera (2025). Iturria: INE.

Etxebizitza

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 2.760 etxebizitza zeuden: 1.498 (% 54,3) nagusiak eta 1.262 (% 45,7) ez-nagusiak.[4] Kontsumo elektrikoaren arabera, 425 (% 15,4) noizbehinkako erabilerakoak ziren eta 513 (% 18,6) hutsik zeuden.[5] INEren estatistika esperimentalaren arabera, 2026ko maiatzean 3 etxebizitza turistiko zeuden udalerrian, guztira 40 plazarekin (13,33 plaza etxebizitzako).[6]

2.760etxebizitza
1.498etxegune
513hutsik (% 18,6)
3etxebizitza turistiko (2026) Cuencako mapa

Etxebizitza multzoa Cuencako mapa

1.498
1.262
Etxebizitza nagusia (1.498)Ez-nagusia (bigarrena edo hutsa) (1.262)

Erabilera-intentsitatea (kontsumo elektrikoa) Cuencako mapa

1.822
425
513
Okupatuak (1.822)Noizbehinkakoak (425)Hutsik (513)

Guztira 1.498 etxegune zeuden, eta horietatik 450 (% 30,0) pertsona bakarrekoak ziren.[7]

Etxeguneak tamainaren arabera

Pertsona 1450
2 pertsona454
3 pertsona278
4 pertsona243
5 edo gehiago73

Hezkuntza-maila

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 15 urte edo gehiagoko 3.314 biztanle zeuden. Lortutako ikasketa-mailarik altuenari dagokionez, goi-mailako ikasketak zituztenak % 15,1 ziren; bigarren hezkuntzako bigarren etapa (batxilergoa edo erdi-mailako lanbide-heziketa) zutenak % 15,9; bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH edo antzekoa) zutenak % 45,5; eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 23,5.[8] Goi-mailako ikasketak zituztenen proportzioa % 13,7 zen 2021ean eta % 15,1 2024an; beraz, 1,4 puntu igo zen 3 urtean. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenena, berriz, % 26,9 izatetik % 23,5 izatera pasatu zen. Sexuaren arabera, goi-mailako ikasketak zituztenak emakumeen artean % 16,2 ziren, eta gizonen artean % 14,1; 2,0 puntuko aldea, emakumeen alde. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak, berriz, emakumeen % 26,2 eta gizonen % 21,0 ziren. Azken alde hori, neurri handi batean, adin-egituraren isla izan ohi da: adineko biztanleen artean emakumeak gehiago dira, eta belaunaldi horietan ohikoagoa zen ikasketak goiz uztea.

3.314biztanle 15 urte edo +, 2024
% 15,1goi-mailako ikasketak+1,4 puntu 2021etik mapa
% 23,5lehen hezkuntza edo gutxiago−3,4 puntu 2021etik mapa
% 8,4ikasten ari dira, 2024
% 23,5
% 45,5
% 15,9
% 15,1
Lehen hezkuntza edo gutxiago · % 23,5Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH) · % 45,5Bigarren hezkuntzako bigarren etapa · % 15,9Goi-mailako ikasketak · % 15,1
Lortutako ikasketa-mailarik altuena, 15 urte edo gehiagoko biztanleen artean (2024). Cuencako mapa

Xeheago, goi-mailako ikasketak zituztenen % 66,5 unibertsitate-tituludunak ziren (gradua, diplomatura, lizentziatura, masterra edo doktoretza), eta % 33,5 goi-mailako lanbide-heziketakoak. Guztira, 10 pertsonak zuten doktore-titulua. Bigarren etapakoen artean, batxilergoa zutenak % 49,8 ziren, eta erdi-mailako lanbide-heziketa zutenak % 50,2. Ikasketarik gabekoak, azkenik, 15 urte edo gehiagoko biztanleen % 5,0 ziren.[8]

Ikasketa-maila xehatua
Ikasketarik gabe
% 5,0
Lehen hezkuntza
% 18,5
DBH eta antzekoak
% 45,5
Batxilergoa
% 7,9
Erdi-mailako LH
% 8,0
Goi-mailako LH
% 5,1
Graduak (≤240 ECTS), diplomaturak
% 6,0
Graduak (>240 ECTS), lizentziaturak
% 2,3
Masterrak eta espezialitateak
% 1,4
Doktoretzak
% 0,3
Ehunekoak 15 urte edo gehiagoko biztanle guztien gainekoak dira; koloreak goiko barrako lau maila nagusiei dagozkie.
Sexuaren araberako banaketa
15 urte edo gehiagoko biztanleria ikasketa-mailaren eta sexuaren arabera, Horcajo de Santiago, 2024
Ikasketa-mailaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Goi-mailako ikasketak501% 15,1240% 14,1261% 16,2
Bigarren hezkuntzako bigarren etapa526% 15,9273% 16,1253% 15,7
Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH)1.507% 45,5829% 48,8678% 42,0
Lehen hezkuntza edo gutxiago780% 23,5357% 21,0423% 26,2
Guztira3.314% 100,01.699% 100,01.615% 100,0
Urtez urteko bilakaera
Ikasketa-mailaren bilakaera (%), Horcajo de Santiago, 2021–2024
UrteaGoi-mailakoakBatx. / erdi LHDBHLehen H. edo gutx.15 urte edo +
2021% 13,7% 14,4% 45,0% 26,93.128
2022% 14,1% 14,9% 45,5% 25,53.164
2023% 14,9% 15,5% 45,0% 24,63.252
2024% 15,1% 15,9% 45,5% 23,53.314

Ikasten ari direnak

2024an, 15 urte edo gehiagoko biztanleen % 8,4 ikasten ari zen (278 pertsona).[9] Ikasten ari zirenetatik, % 38,8 goi-mailako ikasketetan zebilen, % 29,9 batxilergoan, % 15,1 erdi-mailako lanbide-heziketan eta % 12,6 DBHn edo antzekoetan. Sexuaren arabera, ikasten ari ziren emakumeen % 41,0 goi-mailako ikasketetan zebilen, eta gizonen % 36,1; erdi-mailako lanbide-heziketan, aldiz, gizonen % 19,7 eta emakumeen % 11,5. Adinaren arabera, 15–19 urtekoen % 82,3 ikasten ari zen, 20–24 urtekoen % 32,4 eta 25–29 urtekoen % 4,8; 30 urtetik gorakoen artean, berriz, % 1,4 baino ez.[10] 20–24 urtekoen artean, emakumeen % 33,8 ari zen goi-mailako ikasketak egiten, eta gizonen % 17,7.

Ikasten ari direnak, adin-taldeka
15–19 urte
% 82,3
20–24 urte
% 32,4
25–29 urte
% 4,8
30–34 urte
% 8,0
35–39 urte
% 2,8
40–44 urte
% 0,4
45–49 urte
% 2,2
50–54 urte
% 0,7
55 urte edo +
% 0,1
Egiten ari diren ikasketa-maila
Maila zehaztu gabe
% 3,2
Goi-mailako ikasketak
% 38,8
Erdi-mailako LH
% 15,1
Batxilergoa
% 29,9
DBH eta antzekoak
% 12,6
Lehen hezkuntza edo beheragokoa
% 0,4
Ezkerrean, adin-talde bakoitzean ikasten ari direnen ehunekoa; eskuinean, ikasten ari direnen banaketa mailaren arabera (2024).

Jaiolekuaren arabera

2024an, 15 urte edo gehiagoko biztanleen % 84,7 estatuan jaio zen, eta % 15,3 atzerrian.[8] Ikasketa-egiturak alde nabarmenak ditu jatorriaren arabera. Estatuan jaiotako gizonen artean, goi-mailako ikasketak zituztenak % 15,4 ziren eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 17,7; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 7,5 eta % 38,6, hurrenez hurren. Estatuan jaiotako emakumeen artean, goi-mailako ikasketak zituztenak % 17,0 ziren eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 26,1; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 11,2 eta % 27,0, hurrenez hurren.

Gizonak
Estatua
Atzerria
% 15,4
Goi-mailakoak
% 7,5
% 15,6
Batx. / erdi LH
% 18,7
% 51,3
DBH
% 35,2
% 17,7
Lehen H. edo gutx.
% 38,6
Emakumeak
Estatua
Atzerria
% 17,0
Goi-mailakoak
% 11,2
% 14,6
Batx. / erdi LH
% 21,6
% 42,3
DBH
% 40,2
% 26,1
Lehen H. edo gutx.
% 27,0
Ehuneko bakoitza jatorri- eta sexu-taldearen barnekoa da (2024).

Ikasten ari zirenei dagokienez, 2024an estatuan jaiotako 15 urte edo gehiagokoen % 9,1 ari zen ikasten, eta atzerrian jaiotakoen % 4,3.[9] Ikasten ari zirenen artean, goi-mailako ikasketetan zebiltzanak % 40,2 ziren estatuan jaiotakoetan eta % 22,7 atzerrian jaiotakoetan. Konparazio hauek ez daude adinaren arabera doituta: talde bakoitzaren adin-egiturak (gazteen proportzioak, batez ere) eragin handia du emaitzan.

Ekonomia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Diru-sarrerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023. urtean, biztanle bakoitzeko batez besteko errenta garbia 11.717 euro-koa zen[11], eta etxegune bakoitzeko 27.730 euro-koa. Balio hori probintziako batez bestekoaren (12.725 euro) azpitik dago, eta Espainiako batez bestekoaren (15.036 euro) azpitik. Kontsumo-unitateko errentaren mediana (etxeguneen tamaina eta osaera kontuan hartzen dituen neurria) 15.750 euro zen. Errenta gordina 13.347 euro-koa izan zen pertsonako.

Diru-sarreren iturri nagusia soldata da, guztizkoaren % 60,2[12]. Gainerako iturriak: pentsioak (% 22,9), beste diru-sarrerak (% 7,2), langabezia-prestazioak (% 2,8), beste prestazioak (% 6,8).

60%
23%
Soldata · % 60,2Pentsioak · % 22,9Langabezia · % 2,8Beste prestazioak · % 6,8Beste sarrerak · % 7,2
Diru-sarreren banaketa iturriaren arabera.

Desberdintasuna

Errentaren banaketaren desberdintasuna neurtzeko Gini indizea erabiltzen da[13][oh 1]. Udalerrian indizea 26,1 da, probintziakoaren (30,1; Cuencako mapa) azpitik eta Espainiakoaren (32,1) azpitik. P80/P20 zatidurak, hau da errenta-banaketaren 80. eta 20. pertzentilen arteko zatidura, 2,3 da, probintziakoaren (2,5; Cuencako mapa) azpitik eta Espainiakoaren (2,8) azpitik.

Jarduera ekonomikoa

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, Horcajo de Santiago udalerrian biztanleria aktiboa (okupatuak eta langabeak) 1.738 pertsona ziren, hau da, 16 urte edo gehiagoko biztanleriaren % 53,0; gainerako % 47,0 inaktibo zeuden (erretiratuak % 46,2, beste inaktiboak % 42,8 eta ikasleak % 11,0).[14] Aktiboen artean, langabezia-tasa % 13,8 zen. Sexuaren arabera, gizonezkoen jarduera-tasa % 57,7 zen eta emakumezkoena % 48,2; langabezia-tasa, aldiz, % 8,3 eta % 20,8 zen, hurrenez hurren.[14]

Okupatuen kopurua 1.463 zen 2023ean, 2021eko 1.375etik gora.[15] Emakumeek okupatuen % 39,2 osatzen dute, eta gizonek % 60,8.

1.463okupatu, 2023+% 6,4 2021etik
% 39,2emakumeak okupatuen artean
% 53,0jarduera-tasa, 2024
% 13,8langabezia-tasa, 2024
16 urte edo gehiagoko biztanleria jarduerarekiko loturaren arabera (2024)
% 45,7
% 21,7
% 20,1
Okupatuak · % 45,7Langabeak · % 7,3Ikasleak · % 5,2Erretiratuak · % 21,7Beste inaktiboak · % 20,1
16 urte edo gehiagoko biztanleria jardueraren eta sexuaren arabera, Horcajo de Santiago, 2024
EgoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Okupatuak1.498% 45,7888% 52,9610% 38,2
Langabeak240% 7,380% 4,8160% 10,0
Inaktiboak1.539% 47,0711% 42,3828% 51,8
Guztira3.277% 100,01.679% 100,01.598% 100,0

Jarduera-sektoreak

Jarduera-sektoreei dagokienez, okupatuak honela banatzen dira: zerbitzuak (% 54,3), industria (% 21,2), eraikuntza (% 16,1) eta nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza (% 8,4).[15] Xeheago, jarduera-adarrik handiena manufaktura-industria da (% 20,8), ondoren eraikuntza (% 16,1) eta merkataritza (% 14,9) datoz.

Okupatuak jarduera-sektorearen arabera (2023) Cuencako mapa
% 8,4
% 21,2
% 16,1
% 54,3
Nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza · % 8,4Industria · % 21,2Eraikuntza · % 16,1Zerbitzuak · % 54,3
Jarduera-adar zehatzak
Manufaktura-industria
% 20,8
Eraikuntza
% 16,1
Merkataritza
% 14,9
Nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza
% 8,4
Administrazio publikoa
% 7,5
Osasuna eta gizarte-zerbitzuak
% 5,8
Ostalaritza
% 5,7
Garraioa eta biltegiratzea
% 5,5
Gainerako 13 jarduera-adarrak
Hezkuntza
% 3,9
Administrazio-jarduera lagungarriak
% 3,8
Jarduera profesionalak
% 2,7
Beste zerbitzu batzuk
% 1,3
Finantza- eta aseguru-jarduerak
% 1,2
Informazioa eta komunikazioak
% 1,0
Jarduera artistikoak eta aisialdikoak
% 0,5
Etxeetako jarduerak
% 0,4
Ur-hornidura eta hondakinak
% 0,2
Energia elektrikoa eta gasa
% 0,1
Higiezinen jarduerak
% 0,1
Erauzketa-industriak
% 0,1
Lurraldez kanpoko erakundeak
% 0,0

Okupazioa eta lan-egoera

Okupazio-mailari dagokionez, langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak dira talderik ugariena, okupatuen % 57,4; ondoren, oinarrizko okupazioak daude (% 21,8), eta zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak % 16,8.[16] Bi sexuetan langile kualifikatuak dira nagusi (gizonen % 60,1 eta emakumeen % 53,2).

% 16,8
% 57,4
% 21,8
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak · % 16,8Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak · % 57,4Oinarrizko okupazioak · % 21,8Ez dago jasota · % 4,0
Okupatuak okupazioaren eta sexuaren arabera, Horcajo de Santiago, 2023
OkupazioaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak246% 16,8134% 15,1112% 19,5
Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak840% 57,4535% 60,1305% 53,2
Oinarrizko okupazioak319% 21,8182% 20,4137% 23,9
Ez dago jasota58% 4,039% 4,419% 3,3
Guztira1.463% 100,0890% 100,0573% 100,0

Okupatuen % 82,5 besteren konturako langileak dira, eta % 17,5 norberaren konturakoak.[17]

% 15,1
% 66,6
% 15,9
Norberaren kontura, langileak dituena · % 2,4Norberaren kontura, langilerik gabe · % 15,1Besteren kontura, finkoa/mugagabea · % 66,6Besteren kontura, aldi baterakoa · % 15,9
Okupatuak lan-egoeraren eta sexuaren arabera, Horcajo de Santiago, 2023
Lan-egoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Norberaren kontura256% 17,5136% 15,3120% 20,9
Besteren kontura1.207% 82,5754% 84,7453% 79,1
Guztira1.463% 100,0890% 100,0573% 100,0

Jaiolekuaren arabera

Jarduera

16 urte edo gehiagokoen % 86,2 estatuan jaio zen, eta % 13,8 atzerrian.[14] Jarduera-egoerak alde nabarmenak ditu jatorriaren arabera. Estatuan jaiotako gizonen artean, % 53,0 okupatuak dira, % 32,5 erretiratuak, % 5,3 ikasleak, % 5,0 bestelako inaktiboak eta % 4,2 langabeak; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 59,7 okupatuak dira, % 23,2 bestelako inaktiboak, % 8,2 erretiratuak eta % 7,3 langabeak. Emakumeen kasuan, estatuan jaiotakoen artean % 35,8 okupatuak dira, % 32,3 bestelako inaktiboak, % 14,5 erretiratuak, % 11,5 langabeak eta % 6,0 ikasleak; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 41,2 okupatuak dira, % 37,0 bestelako inaktiboak, % 10,4 langabeak, % 6,6 erretiratuak eta % 4,7 ikasleak.

Gizonak
Estatua
Atzerria
% 53,0
Okupatuak
% 59,7
% 4,2
Langabeak
% 7,3
% 5,3
Ikasleak
% 1,7
% 32,5
Erretiratuak
% 8,2
% 5,0
Beste inakt.
% 23,2
Emakumeak
Estatua
Atzerria
% 35,8
Okupatuak
% 41,2
% 11,5
Langabeak
% 10,4
% 6,0
Ikasleak
% 4,7
% 14,5
Erretiratuak
% 6,6
% 32,3
Beste inakt.
% 37,0
Ehuneko bakoitza jatorri-taldearen barnekoa da.

Okupazioa

Okupatuen % 84,6 estatuan jaio zen, eta % 15,4 atzerrian.[16] Okupazio-egituran badira aldeak jatorriaren arabera. Estatuan jaiotako gizonen artean, % 59,8 langile kualifikatu edo maila baxuko ofizial dira, % 18,8 oinarrizko okupazioetakoak eta % 16,8 zuzendari edo goi eta erdi mailako teknikari; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 61,9 langile kualifikatu edo maila baxuko ofizial dira, % 29,5 oinarrizko okupazioetakoak eta % 5,8 zuzendari edo goi eta erdi mailako teknikari. Emakumeen kasuan, estatuan jaiotakoen artean % 52,3 langile kualifikatu edo maila baxuko ofizial dira, % 22,6 oinarrizko okupazioetakoak eta % 21,4 zuzendari edo goi eta erdi mailako teknikari; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 58,6 langile kualifikatu edo maila baxuko ofizial dira, % 31,0 oinarrizko okupazioetakoak eta % 9,2 zuzendari edo goi eta erdi mailako teknikari.

Gizonak
Estatua
Atzerria
% 16,8
Goi eta erdi maila
% 5,8
% 59,8
Langile kualifikatuak
% 61,9
% 18,8
Oinarrizko okup.
% 29,5
% 4,7
Ez dago jasota
% 2,9
Emakumeak
Estatua
Atzerria
% 21,4
Goi eta erdi maila
% 9,2
% 52,3
Langile kualifikatuak
% 58,6
% 22,6
Oinarrizko okup.
% 31,0
% 3,7
Ez dago jasota
% 1,1
Ehuneko bakoitza jatorri-taldearen barnekoa da.

Jarduera-sektoreak

Jarduera-egituran badira aldeak jatorriaren arabera.[18] Estatuan jaiotako gizonen artean, % 43,7 zerbitzuetan ari dira, % 24,9 eraikuntzan, % 24,0 industrian eta % 7,5 nekazaritzan; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 43,9 zerbitzuetan ari dira, % 21,6 eraikuntzan, % 20,9 nekazaritzan eta % 13,7 industrian. Emakumeen kasuan, estatuan jaiotakoen artean % 71,0 zerbitzuetan ari dira, % 19,1 industrian, % 6,2 nekazaritzan eta % 3,5 eraikuntzan; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 69,0 zerbitzuetan ari dira, % 20,7 industrian eta % 9,2 nekazaritzan.

Gizonak
Estatua
Atzerria
% 7,5
Nekazaritza
% 20,9
% 24,0
Industria
% 13,7
% 24,9
Eraikuntza
% 21,6
% 43,7
Zerbitzuak
% 43,9
Emakumeak
Estatua
Atzerria
% 6,2
Nekazaritza
% 9,2
% 19,1
Industria
% 20,7
% 3,5
Eraikuntza
% 1,1
% 71,0
Zerbitzuak
% 69,0
Ehuneko bakoitza jatorri-taldearen barnekoa da.

Lehen sektorea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Nekazaritza

2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerrian 249 nekazaritza-ustiategi zeuden, eta guztira 9.098 hektarea nekazaritzako azalera erabilgarri (NAE) lantzen zuten[19][oh 2]. Udalerriaren azalera 96 km² denez, NAE lurraldearen % 94,8 da[20]. Lur-erabileraren arabera, NAEren % 78,8 lur goldagarria (7.173 ha, 194 ustiategitan), % 18,8 arbolak (1.709 ha, 197 ustiategitan) eta % 2,4 larre iraunkorrak (215 ha, 7 ustiategitan)[oh 3].

Nekazaritzako azalera erabilgarria (NAE)
NAE udalerriaren azaleran
95%
NAE · 9.098 ha (% 94,8)Gainerako azalera · 502 ha (% 5,2)
NAE, lur-erabileraren arabera
79%
19%
Lur goldagarria · 7.173 ha (% 78,8)Larre iraunkorrak · 215 ha (% 2,4)Arbolak · 1.709 ha (% 18,8)
Iturria: INE, Nekazaritza Errolda 2020; udalerriaren azalera: Wikidata.

Abeltzaintza

2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerriko abeltzaintza-ustiategietan 1.992 ardi eta ahuntz zeuden[21][oh 4].

Ibilgailu-parkea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Trafikoko Zuzendaritza Nagusiaren (DGT) 2025eko datuen arabera, udalerrian 2.302 gidari zeuden erroldatuta: 1.445 gizon (% 62,8) eta 857 emakume (% 37,2)[22]. Biztanleen % 58 gidatzeko gai zen.

Ibilgailu-parkea 3.400 ibilgailuk osatzen zuten: 2.356 turismo, 250 kamioi, 224 ziklomotor, 202 furgoneta eta 191 motozikleta[22]. Motorizazio-tasa 1.000 biztanleko 594 turismokoa zen, probintziako batez bestekoaren (605) parean.

Turismoen batez besteko adina 14,2 urtekoa zen; turismoen % 6k 4 urte baino gutxiago zituen, eta % 13,6k 25 urte baino gehiago[22]. Erregaiari dagokionez, ibilgailuen % 65,2 diesel zen eta % 34,2 gasolinazko; 8 ibilgailu elektrifikatu zeuden (% 0,2; probintzian % 0,4). Ingurumen-bereizgarriari dagokionez, ibilgailuen % 3,9k zuen 0 edo ECO etiketa, eta % 37,5k ez zuen etiketarik[oh 5].

Ibilgailu-parkea (2025)
Ingurumen-etiketa
27%
31%
38%
0 etiketa · 25 (% 0,7)ECO · 105 (% 3,1)C etiketa · 921 (% 27,5)B etiketa · 1.043 (% 31,1)Etiketarik gabe · 1.258 (% 37,5)
Turismoak, adinaren arabera
15%
21%
44%
14%
< 4 urte · 141 (% 6)4–8 urte · 353 (% 15)8–15 urte · 506 (% 21,5)15–25 urte · 1.036 (% 44)≥ 25 urte · 320 (% 13,6)
Iturria: DGT, «Datos municipales general» (2025).

Oharrak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ 0 balioak berdintasun osoa adierazten du eta 100 balioak desberdintasun handiena; zenbat eta baxuagoa, orduan eta banaketa berdinagoa.
  2. ↑ INEk ustiategi baten lur guztiak ustiategia kokatuta dagoen udalerriari egozten dizkio, nahiz eta lur horietako batzuk beste udalerri batzuetan egon. Horregatik, udalerri batzuetan NAE udalerriaren azalera baino handiagoa izan daiteke.
  3. ↑ Ustiategi batek lur-erabilera bat baino gehiago izan ditzake; horregatik, erabilera bakoitzeko ustiategi-kopuruen batura ustiategi guztien kopurua baino handiagoa izan daiteke.
  4. ↑ Beste abere mota batzuen datuak ez dira argitaratu, sekretu estatistikoa dela eta (ustiategi gutxi dagoenean, INEk ez ditu datuak zabaltzen, ustiategiak identifika ez daitezen).
  5. ↑ DGTren ingurumen-etiketak ibilgailuen isurien araberakoak dira: 0 (elektrikoak eta autonomia handiko entxufagarriak), ECO (hibridoak eta gasezkoak), C (Euro 4tik aurrerako gasolina-ibilgailuak eta Euro 6ko dieselak), B (Euro 3ko gasolina-ibilgailuak eta Euro 4-5eko dieselak); zaharrenek ez dute etiketarik.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ (Gaztelaniaz) «Población por sexo, edad (grupos quinquenales) y nacionalidad (española/extranjera)(68535)» INE (kontsulta data: 2026-07-31).
  2. ↑ INE, «Población por relación entre lugar de nacimiento y de residencia» (Padroia), Jatorria Cuenca.tab.
  3. ↑ INE, «Población por país de nacimiento» (Padroia), Jaioterria Cuenca.tab.
  4. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitzak udalerrika eta motaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  5. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitzak erabilera-intentsitatearen arabera (kontsumo elektrikoa)» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  6. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitza turistikoak, plazak eta plazak etxebizitza turistiko bakoitzeko. Udalerriak» Etxebizitza turistikoen kopuruaren neurketa (estatistika esperimentala) (Espainiako Estatistika Institutua).
  7. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxeguneak udalerrika eta tamainaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  8. 1 2 3 (Gaztelaniaz) «Población de 15 y más años por sexo, lugar de nacimiento (España/extranjero) y nivel de estudios (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  9. 1 2 (Gaztelaniaz) «Población de 15 y más años por sexo, lugar de nacimiento (España/extranjero) y nivel de estudios en curso (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  10. ↑ (Gaztelaniaz) «Población de 15 y más años por sexo, edad (grupos quinquenales) y nivel de estudios en curso (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  11. ↑ INE, «Indicadores de renta media y mediana» (ADRH), ADRH errenta Cuenca.tab.
  12. ↑ INE, «Distribución por fuente de ingresos» (ADRH), ADRH fuente Cuenca.tab.
  13. ↑ INE, «Índice de Gini y distribución de la renta P80/P20» (ADRH), ADRH gini erreferentziak.tab.
  14. 1 2 3 (Gaztelaniaz) «Población de 16 y más años por sexo, lugar de nacimiento (España/extranjero) y relación con la actividad (agrupado) (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  15. 1 2 (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y actividad económica (1 letra) (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  16. 1 2 (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo, lugar de nacimiento (España/extranjero) y ocupación (agregada) (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  17. ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y situación profesional (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  18. ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo, lugar de nacimiento (España/extranjero) y rama de actividad (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  19. ↑ INE, «Explotaciones por tipo de cultivo», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE nekazaritza-azalera Cuenca.tab (Wikimedia Commons).
  20. ↑ Udalerriaren azalera: Wikidata, Q1900655.
  21. ↑ INE, «Explotaciones ganaderas por tipo de ganado», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE abeltzaintza Cuenca.tab (Wikimedia Commons).
  22. 1 2 3 DGT, «Datos municipales general» (2025). Datuak: DGT ibilgailuak Cuenca.tab (Wikimedia Commons).

Ikus, gainera

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Geografia
Gaztela-Mantxa
 Artikulu hau Gaztela-Mantxako geografiari buruzko zirriborroa da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz.
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Horcajo_de_Santiago&oldid=11798091"(e)tik eskuratuta