Hortentsia hostohandi

Wikipedia, Entziklopedia askea
Jump to navigation Jump to search
Hortentsia hostohandi
Hydrangea May 2012-1.jpg
Sailkapen zientifikoa
ErreinuaPlantae
OrdenaCornales
FamiliaHydrangeaceae
GeneroaHydrangea
Espeziea Hydrangea macrophylla
Ser.

Hortentsia hostohandia edo soilik hortentsia (Hydrangea macrophylla) Hydrangea generoko zuhaixka hostoerorkorra da, apaingarritzat oso erabilia lore anizkoitz eta oso handiak baititu. Jatorriz Japoniakoa, mundu osoko klima epeletan landatu ohi da, Euskal Herrian barne.

Izena[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Nahiz eta jatorria Japonian izan, Europara 1760 aldera Philibert Commerson naturalistak Maskareina uharteetatik eraman zuen, seguraski bertara holandar nabigatzaileek eramana. Hasieran, Peautia coelestina izena eman zion, bere lagun Nicole-Reine Lepaute astronomoaren omenez[1][2]. Baina laister konturatu zen Peautia izena hartua zegoela jada, eta Hortensia izendatu zuen, Lepaute andreak lagunekin erabiltzen zuen izena Hortense baitzen. Horregatik, frantsesez landare honi hortensia deritzo eta euskaraz hortentsia.

Ezaugarriak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Lore baten xehetasuna, koloredun sepaloak bost petaloren inguruan.

Macrophylla terminoaren esanahia hostohandia da[3]. Hostoak 15 cm izatera irits daitezke, eta arkakoak, bakunak, eliptikoak eta ertz zerradunak dira.

Hortentsiaren infloreszentzia korinbo bat da, lore guztiak plano edo erdi-esfera batean kokatuak. Bi lore mota ezberdintzen dira: erdiko lore ugalkor ez-apaingarriak eta ertzetako lore apaingarri "antzuak".

Inausketa[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Loreak aurreko urtetako adarren begietatik irekitzen dira udaberrian. Baina inausten ez bada, urtez urte lore txikiagoak ematen ditu. Horrela, landareak gaztetzeko baina loreak urtero izateko, lau adarretik bat inausi behar da zutoin bakoitzaren oinarritik[4].

Iruditegia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  1. Nicole-Reine Lepaute et l'hortensia Institut français de l'éducation=.
  2. (Frantsesez) Cointat, Michel (2002) Histoires de fleurs : Les plus jolies fleurs du jardin Éditions L'Harmattan ISBN 9782747521499.
  3. Harrison, Lorraine (2012) RHS Latin for gardeners Mitchell Beazley 224. or. ISBN 9781845337315.
  4. Jakoba Errekondo (2014) Hortentsia santua.