Inselberg
Inselberg edo irla muinoa eremu lau batean isolaturik ageri den muinoa da, higatutako goi-lautada batetik geratzen dena.[1] Alemanezko Inselberg hitzan, Insel, uharte esan nahi du, eta berg mendia.[2]
,_Uluru-Kata_Tjuta_National_Park,_Uluru_--_2019_--_3688.jpg)
«Inselberg» terminoa ez da zehatza; aitzitik, termino orokorra da, zerikusia duten elementu geografiko ugariei erreferentzia egiteko erabiltzen dena. Terminoa Bornhardt esploratzaile alemaniarrak erabili zuen lehen aldiz, Ekialdeko Afrikan ikusi zituen mendi-hegal aldapatsuetako hondar-muinoei erreferentzia egiteko; «Bornhardts» ere esaten zaie. Jatorrizko forman, «inselberg» hitzak «uharte-mendia» esan nahi zuen. Inselberg bat mendilerro bat edo lautaden gainetik irla bat bezala altxatzen den muino isolatu bat izan daiteke. Izena formaren arabera aldatzen den arren, guztiek domo forma eta hegal aldapatsuak dituzte, eta hortik dator «inselberg» terminoa.
Inselbergak sabana-eskualdeetan ohikoagoak badira ere, mundu osoan ere badaude, klima-baldintza desberdinetan eratuta, eskualde hezeetatik erdi-idorretaraino. Eskualde hezeetan, Brasilgo Azukre-ogi mendia da adibide bat. AEBko Georgia estatuaren hegoaldean ere badaude. Eskualde erdi-idor eta idorretan, hegoaldeko Afrika osoan daude, bereziki Zimbabwen, Hegoafrikan eta Namibian, baita Australian ere.[3]
Erreferentziak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- ↑ «Muino» Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa. euskadi.net (kontsulta data: 2018-9-3).
- ↑ (Ingelesez) «Inselberg | Definition, Formation, Examples, & Facts | Britannica» www.britannica.com (kontsulta data: 2025-10-28).
- ↑ (Ingelesez) Musarurwa, Charles; Mandaza Seke, Lawrence. (1993 iraila). «Theories of Inselberg formation: can their differences be explained by equifinality?» Geographical Education Magazine 16-2.
Ikus, halaber
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Kanpo estekak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]| Autoritate kontrola |
|
|---|
Datuak: Q1139493
Multimedia: Inselbergs / Q1139493