Irrintzi (oihua)

Wikipedia, Entziklopedia askea
Jump to navigation Jump to search
Artikulu hau euskal oihuari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Irrintzi».

Irrintzia Euskal Herriko oihu berezia da, ozena, zolia (goi erregistrokoa) eta luzea. Batez ere alaitasuna adierazi nahi du, eta ospakizunetan egin ohi da.[1] Irrintzi egiten duen pertsonari irrintzilari deritzo.

Historia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Gaur egun ez dago argi irrintziaren jatorria zein den, baina, dakiguna da, euskal artzainek betidanik erabili dutela irrintzia, euskal bailaretan ohiu hauek zabaldu dituztela eta gehienetan ohiu hauek alaitasuna adierazteko erabiliak izan eta erabiltzen direla. Hala ere, baudaude ohiu honen jatorria azaltzeko sortu diren hipotesi batzuk, adibidez, Joan Piarres Duvoisin euskal idazleak esan zuen jatorria antzinaroko kultura judutarretan duela. Oihu honen antza duten beste batzuk badaude munduan, adibidez, arabiarrek antzeko bat erabiltzen dute.[2]

Erabilera[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Irrintziak hainbat erabilera izan ditu euskaldunen artean, gehienbat, jaietan eta guduetan erabili izan dira.

Jaietan[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Edozein herriko jaietara hurbilduta entzun dezakegu ohiu hau, hainbat herrietan lehiaketak egiten dira, irrintzi onena eta luzeena zein den jakiteko. Irrintzia musikari loturik egoten da askotan, euskal musika abestean, askotan ohiukatzen dira irrintziak. ''Irrintzi'' izena duten musika taldeak eta dantza taldeak[3] ere badira Euskal Herrian.

Guduetan[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Irrintziak betidanik euskal armadak borrokara bultzatzeko erabiliak izan dira, hau da, gerra ohiu baten antzera erabili izan da. Horren adibide dugu, Eusko gudariak abestiaren letran duen papera, ''irrintzi bat entzun da, mendi tontorrean, goazen gudari danok, ikurrinan atzean'' zatia hartzen du aipatutako abestian, ikus daitekeen bezala, kasu honetan, Espainiar gerra zibileko gudariak borrokatzera bultzatzen ditu.

Bestalde, 1918ko azaroaren 11ean lehen mundu gerraren amaiera ekarriko zuen bake ituna sinatu zenean, Baionan gerraren kontra egiten ari ziren manifestazioan hainbat irrintzi entzun ziren ekintza hau ospatu eta txalotzeko.[2]

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  1. (Gaztelaniaz) «Relincho», Auñamendi Eusko Entziklopedia.
  2. a b Iturria
  3. Irrintzi dantza taldearen inguruko informazioa

Ikus, gainera[aldatu | aldatu iturburu kodea]


Euskal Herria Artikulu hau Euskal Herriko kulturari buruzko zirriborroa da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz.