Edukira joan

Kastor (izarra)

Wikipedia, Entziklopedia askea
Kastor (izarra)
Behaketa
Distantzia Lurretik49,8 ly
Itxurazko magnitudea (V)1,58, 1,62, 1,51, 1,52, 1,53, 1,52, 1,52, 1,68, 1,51, 2,66 eta 1,64
Magnitude absolutua1,332
Mota espektralaA1.5 IV+
Metaltasuna0,1
Honen izena daramaCastor (en) Itzuli
KonstelazioaGemini
Abiadura erradiala5,4 km/s
Igoera zuzena113,64947164 °
Deklinazioa31,888282216 °
Ezaugarri fisikoak
Erradioa2,31 Eguzki erradio
Masa2,151 M☉
Argitasuna3.014 L☉
Izendapenak

Kastor edo Castor Gemini konstelazioko bigarren izarrik distiratsuena da, Poluxen ostean. Hala ere, Bayer katalogoan α Geminorum edo Alpha Geminorum gisa izendatzen da, maiz Alpha Gem edo α Gem gisa laburtua. Itxurazko magnitudea 1,58 da, eta beraz zeruko izarrik distiratsuenetako bat da. Begi hutsez izar bakar gisa ikusten bada ere, izar-sistema anizkoitz bat da, sei izarrekin guztira, elkarren artean biratzen duten hiru pare.

Izar-sistema[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Castor sistemaren eskema.

Hiru osagai bisual gisa ikus daiteke, baina hiruak dira bitar espektroskopikoak. 1718an James Pondek aurkitu zen sistema bitarra zela, baina baliteke Cassinik aurretik egitea, 1678an. Castor A eta Castor B arteko tartea 2″ zen 1970an, baina 6″ 2017an. Pareek 1,9 eta 3,0 magnitudeka dute hurrenez hurren. Castor Aa eta Ba biak dira kide askoz ahulago bat duten egun gutxiko orbiten jabe.

Castor C edo YY Geminorum izar aldakorra da, periodo erregularrak dituen kide batez lagunduta. Eklipseak egiten duen izar bitarra da, bi izarren kokapenaren eta distiren arabera asko aldatzen dena. Bien arteko orbita egun bat baino laburragoa da. Castor C, aldi berean, Castor ABren inguruan biraka ari dela uste da, baina milaka urtetako periodo oso luze batekin. Bietatik 73″ra dago[1][2].

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  1. (Ingelesez) Tokovinin, A. A.. (1997-07-01). «MSC - a catalogue of physical multiple stars» Astronomy and Astrophysics Supplement Series 124 (1): 75–84.  doi:10.1051/aas:1997181. ISSN 0365-0138. (Noiz kontsultatua: 2024-02-07).
  2. Heintz, W. D.. (1980-10-01). «Micrometer observations of double stars and new pairs. X.» The Astrophysical Journal Supplement Series 44: 111–136.  doi:10.1086/190686. ISSN 0067-0049. (Noiz kontsultatua: 2024-02-07).

Kanpo estekak[aldatu | aldatu iturburu kodea]