Edukira joan

Moratalla

Wikipedia, Entziklopedia askea
Moratalla
Espainiako udalerria
Irudi gehiago
Administrazioa
Estatu burujabe Espainia
Autonomia Murtziako Eskualdea
AlkateaAntonio García Rodríguez
Izen ofizialaMoratalla
Posta kodea30440
INEk ezarritako kodea30028
HerriburuaMoratalla
Geografia
Koordenatuak38°11′11″N 1°53′26″W / 38.186388888889°N 1.8905555555556°W / 38.186388888889; -1.8905555555556
Mapa
Azalera954,82 km²
Altitudea681 m
MugakideakCaravaca de la Cruz, Puebla de Don Fadrique, Nerpio, Letur, Socovos, Hellín, Calasparra eta Cehegín
Demografia
Biztanleria7.518 (2025)
alt_left 3.707 (%49,3) (%50,7) 3.808 alt_right
Dentsitatea8 bizt/km²
MatrikulaMU
ayuntamientomoratalla.net

Moratalla Murtziako Erkidegoko udalerria da. Granada eta Albaceteko probintziekin muga egiten du. Azken erroldaren arabera 7.518 biztanle zituen 954,8 km²-ko azaleran.

Geografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Caravaca de la Cruz, Puebla de Don Fadrique, Nerpio, Letur, Socovos, Hellín, Calasparra eta Cehegín.

Mapa
Moratalla eta ondokoen arteko muga administratiboak.

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Biztanleriaren tamainaUrtea7400760078008000820084008600200020052010201520202025MoratallaBiztanleriaren estatistikaOharra: grafiko hau Wikidatan jasotako datuetatik egin da, automatikoki. Daturen bat aldatu edo eguneratu behar izanez gero, egizu Wikidatan bertan.
Biztanleria-piramidea 2025
Guztira: 3.808 gizon, 3.707 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.03
 
100+
 
0.03
0.37
 
95-99
 
0.65
0.79
 
90-94
 
1.78
2.21
 
85-89
 
3.13
3.05
 
80-84
 
4.29
4.36
 
75-79
 
5.75
5.57
 
70-74
 
5.23
7.06
 
65-69
 
8.61
7.96
 
60-64
 
7.69
7.77
 
55-59
 
8.15
7.98
 
50-54
 
7.12
7.69
 
45-49
 
6.99
7.22
 
40-44
 
6.29
6.20
 
35-39
 
5.69
4.73
 
30-34
 
4.80
5.09
 
25-29
 
4.24
5.25
 
20-24
 
4.80
4.81
 
15-19
 
4.05
4.54
 
10-14
 
4.07
4.46
 
5-9
 
4.10
2.86
 
0-4
 
2.56
Iturria: Instituto Nacional de Estadística[1]

Jatorria

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Jaiolekuari dagokionez, 2025. urtean biztanleen % 80,1 udalerri berean jaioak ziren[2], probintziako batez bestekoaren (% 56,9) gainetik. Beste erkidego batzuetan jaiotakoak % 7,1 dira, eta espainiar estatutik kanpo jaiotakoak % 6,5 —probintzian % 20,4—.

Biztanleria jaiolekuaren arabera Murtziako mapa
Udal
Udalerri berean · % 80,1Probintzia berean · % 6,3Beste erkidegoa · % 7,1Estatutik kanpo · % 6,5
Jaiolekua bizilekuarekin alderatuta (2025). Iturria: INE.

Biztanleria atzerritarra

Espainiar estatutik kanpo jaiotako 490 biztanleren artean, gehienak Afrikan jaioak dira (% 41,2)[3]. Jaiotza herrialde nagusiak Maroko, Frantzia, Aljeria dira.

Atzerrian jaiotakoak, eskualdeka
Amer
Euro
Afri
Amerika · % 19Europa · % 37,1Afrika · % 41,2Asia · % 2,4Ozeania · % 0,2
Espainiar estatutik kanpo jaiotakoak, eskualdeka (2025). Iturria: INE.
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera
◄ gizonezkoakjaioterriaemakumezkoak ►
92
Maroko
62
31
Frantzia
43
24
Aljeria
17
17
Erresuma Batua
21
3
Errumania
12
5
Kolonbia
10
6
Bulgaria
7
8
Bolivia
4
5
Ekuador
7
5
Paraguai
7
10
Alemania
1
6
Argentina
5
8
Pakistan
1
5
Uruguai
2
1
Brasil
4
0
Dominikar Errepublika
5
3
Herbehereak
2
1
Suitza
4
0
Honduras
4
1
Kuba
3
2
Belgika
1
2
Italia
1
0
Kanada
3
1
Lituania
2
1
Mauritania
2
1
Suedia
1
1
Txina
1
1
Ghana
0
1
Peru
0
0
Polonia
1
1
Portugal
0
1
Senegal
0
0
Venezuela
1
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera (2025). Iturria: INE.

Etxebizitza

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 6.992 etxebizitza zeuden: 3.014 (% 43,1) nagusiak eta 3.978 (% 56,9) ez-nagusiak.[4] Kontsumo elektrikoaren arabera, 809 (% 11,6) noizbehinkako erabilerakoak ziren eta 2.008 (% 28,7) hutsik zeuden.[5] INEren estatistika esperimentalaren arabera, 2026ko maiatzean 70 etxebizitza turistiko zeuden udalerrian, guztira 578 plazarekin (8,26 plaza etxebizitzako).[6]

6.992etxebizitza
3.014etxegune
2.008hutsik (% 28,7)
70etxebizitza turistiko (2026) Murtziako mapa

Etxebizitza multzoa Murtziako mapa

3.014
3.978
Etxebizitza nagusia (3.014)Ez-nagusia (bigarrena edo hutsa) (3.978)

Erabilera-intentsitatea (kontsumo elektrikoa) Murtziako mapa

4.175
809
2.008
Okupatuak (4.175)Noizbehinkakoak (809)Hutsik (2.008)

Guztira 3.014 etxegune zeuden, eta horietatik 806 (% 26,7) pertsona bakarrekoak ziren.[7]

Etxeguneak tamainaren arabera

Pertsona 1806
2 pertsona846
3 pertsona626
4 pertsona511
5 edo gehiago225

Hezkuntza-maila

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 15 urte edo gehiagoko 6.691 biztanle zeuden. Lortutako ikasketa-mailarik altuenari dagokionez, goi-mailako ikasketak zituztenak % 23,8 ziren; bigarren hezkuntzako bigarren etapa (batxilergoa edo erdi-mailako lanbide-heziketa) zutenak % 17,2; bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH edo antzekoa) zutenak % 36,8; eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 22,2.[8] Goi-mailako ikasketak zituztenen proportzioa % 21,7 zen 2021ean eta % 23,8 2024an; beraz, 2,1 puntu igo zen 3 urtean. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenena, berriz, % 25,7 izatetik % 22,2 izatera pasatu zen. Sexuaren arabera, goi-mailako ikasketak zituztenak emakumeen artean % 27,0 ziren, eta gizonen artean % 20,7; 6,3 puntuko aldea, emakumeen alde. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak, berriz, emakumeen % 24,1 eta gizonen % 20,3 ziren. Azken alde hori, neurri handi batean, adin-egituraren isla izan ohi da: adineko biztanleen artean emakumeak gehiago dira, eta belaunaldi horietan ohikoagoa zen ikasketak goiz uztea.

6.691biztanle 15 urte edo +, 2024
% 23,8goi-mailako ikasketak+2,1 puntu 2021etik mapa
% 22,2lehen hezkuntza edo gutxiago−3,5 puntu 2021etik mapa
% 9,1ikasten ari dira, 2024
% 22,2
% 36,8
% 17,2
% 23,8
Lehen hezkuntza edo gutxiago · % 22,2Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH) · % 36,8Bigarren hezkuntzako bigarren etapa · % 17,2Goi-mailako ikasketak · % 23,8
Lortutako ikasketa-mailarik altuena, 15 urte edo gehiagoko biztanleen artean (2024). Murtziako mapa

Xeheago, goi-mailako ikasketak zituztenen % 65,6 unibertsitate-tituludunak ziren (gradua, diplomatura, lizentziatura, masterra edo doktoretza), eta % 34,4 goi-mailako lanbide-heziketakoak. Guztira, 65 pertsonak zuten doktore-titulua. Bigarren etapakoen artean, batxilergoa zutenak % 52,3 ziren, eta erdi-mailako lanbide-heziketa zutenak % 47,7. Ikasketarik gabekoak, azkenik, 15 urte edo gehiagoko biztanleen % 11,5 ziren.[8]

Ikasketa-maila xehatua
Ikasketarik gabe
% 11,5
Lehen hezkuntza
% 10,7
DBH eta antzekoak
% 36,8
Batxilergoa
% 9,0
Erdi-mailako LH
% 8,2
Goi-mailako LH
% 8,2
Graduak (≤240 ECTS), diplomaturak
% 7,6
Graduak (>240 ECTS), lizentziaturak
% 3,6
Masterrak eta espezialitateak
% 3,5
Doktoretzak
% 1,0
Ehunekoak 15 urte edo gehiagoko biztanle guztien gainekoak dira; koloreak goiko barrako lau maila nagusiei dagozkie.
Sexuaren araberako banaketa
15 urte edo gehiagoko biztanleria ikasketa-mailaren eta sexuaren arabera, Moratalla, 2024
Ikasketa-mailaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Goi-mailako ikasketak1.592% 23,8695% 20,7897% 27,0
Bigarren hezkuntzako bigarren etapa1.150% 17,2636% 18,9514% 15,5
Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH)2.464% 36,81.351% 40,11.113% 33,5
Lehen hezkuntza edo gutxiago1.485% 22,2683% 20,3802% 24,1
Guztira6.691% 100,03.365% 100,03.326% 100,0
Urtez urteko bilakaera
Ikasketa-mailaren bilakaera (%), Moratalla, 2021–2024
UrteaGoi-mailakoakBatx. / erdi LHDBHLehen H. edo gutx.15 urte edo +
2021% 21,7% 16,5% 36,2% 25,76.882
2022% 22,2% 16,6% 36,7% 24,56.840
2023% 23,2% 16,6% 36,9% 23,36.716
2024% 23,8% 17,2% 36,8% 22,26.691

Ikasten ari direnak

2024an, 15 urte edo gehiagoko biztanleen % 9,1 ikasten ari zen (606 pertsona).[9] Ikasten ari zirenetatik, % 56,3 goi-mailako ikasketetan zebilen, % 24,3 batxilergoan, % 13,4 erdi-mailako lanbide-heziketan eta % 4,3 DBHn edo antzekoetan. Sexuaren arabera, ikasten ari ziren emakumeen % 63,1 goi-mailako ikasketetan zebilen, eta gizonen % 49,2; erdi-mailako lanbide-heziketan, aldiz, gizonen % 18,2 eta emakumeen % 8,7. Adinaren arabera, 15–19 urtekoen % 86,5 ikasten ari zen, 20–24 urtekoen % 47,5 eta 25–29 urtekoen % 12,3; 30 urtetik gorakoen artean, berriz, % 1,6 baino ez.[10] 20–24 urtekoen artean, emakumeen % 57,1 ari zen goi-mailako ikasketak egiten, eta gizonen % 31,0.

Ikasten ari direnak, adin-taldeka
15–19 urte
% 86,5
20–24 urte
% 47,5
25–29 urte
% 12,3
30–34 urte
% 5,3
35–39 urte
% 5,2
40–44 urte
% 4,2
45–49 urte
% 2,3
50–54 urte
% 1,2
55 urte edo +
% 0,2
Egiten ari diren ikasketa-maila
Maila zehaztu gabe
% 1,5
Goi-mailako ikasketak
% 56,3
Erdi-mailako LH
% 13,4
Batxilergoa
% 24,3
DBH eta antzekoak
% 4,3
Lehen hezkuntza edo beheragokoa
% 0,3
Ezkerrean, adin-talde bakoitzean ikasten ari direnen ehunekoa; eskuinean, ikasten ari direnen banaketa mailaren arabera (2024).

Jaiolekuaren arabera

2024an, 15 urte edo gehiagoko biztanleen % 93,4 estatuan jaio zen, eta % 6,6 atzerrian.[8] Ikasketa-egituran badira aldeak jatorriaren arabera. Estatuan jaiotako gizonen artean, goi-mailako ikasketak zituztenak % 20,9 ziren eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 19,5; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 17,2 eta % 32,1, hurrenez hurren. Estatuan jaiotako emakumeen artean, goi-mailako ikasketak zituztenak % 26,8 ziren eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 23,9; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 29,1 eta % 26,9, hurrenez hurren.

Gizonak
Estatua
Atzerria
% 20,9
Goi-mailakoak
% 17,2
% 18,4
Batx. / erdi LH
% 25,8
% 41,2
DBH
% 24,9
% 19,5
Lehen H. edo gutx.
% 32,1
Emakumeak
Estatua
Atzerria
% 26,8
Goi-mailakoak
% 29,1
% 14,8
Batx. / erdi LH
% 25,1
% 34,5
DBH
% 18,8
% 23,9
Lehen H. edo gutx.
% 26,9
Ehuneko bakoitza jatorri- eta sexu-taldearen barnekoa da (2024).

Ikasten ari zirenei dagokienez, 2024an estatuan jaiotako 15 urte edo gehiagokoen % 9,6 ari zen ikasten, eta atzerrian jaiotakoen % 1,4.[9] Ikasten ari zirenen artean, goi-mailako ikasketetan zebiltzanak % 56,3 ziren estatuan jaiotakoetan eta % 50,0 atzerrian jaiotakoetan. Konparazio hauek ez daude adinaren arabera doituta: talde bakoitzaren adin-egiturak (gazteen proportzioak, batez ere) eragin handia du emaitzan.

Udalerria Ipar Mendebaldeko eskualdean dago, Murtziako Erkidegoaren ipar-mendebaldean, eta erkidegoko hiriburutik 83 kilometrora.

Ekonomia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Diru-sarrerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023. urtean, biztanle bakoitzeko batez besteko errenta garbia 11.360 euro-koa zen[11], eta etxegune bakoitzeko 26.888 euro-koa, probintziako 2. baxuena. Balio hori probintziako batez bestekoaren (12.446 euro) azpitik dago, eta Espainiako batez bestekoaren (15.036 euro) azpitik. Kontsumo-unitateko errentaren mediana (etxeguneen tamaina eta osaera kontuan hartzen dituen neurria) 15.050 euro zen. Errenta gordina 12.884 euro-koa izan zen pertsonako.

Diru-sarreren iturri nagusia soldata da, guztizkoaren % 53,2[12]. Gainerako iturriak: pentsioak (% 27), beste diru-sarrerak (% 9,1), langabezia-prestazioak (% 3,9), beste prestazioak (% 6,8).

53%
27%
9%
Soldata · % 53,2Pentsioak · % 27Langabezia · % 3,9Beste prestazioak · % 6,8Beste sarrerak · % 9,1
Diru-sarreren banaketa iturriaren arabera.

Desberdintasuna

Errentaren banaketaren desberdintasuna neurtzeko Gini indizea erabiltzen da[13][oh 1]. Udalerrian indizea 26,3 da, probintziakoaren (31,1; Murtziako mapa) azpitik eta Espainiakoaren (32,1) azpitik. P80/P20 zatidurak, hau da errenta-banaketaren 80. eta 20. pertzentilen arteko zatidura, 2,1 da, probintziakoaren (2,5; Murtziako mapa) azpitik eta Espainiakoaren (2,8) azpitik.

Jarduera ekonomikoa

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, Moratalla udalerrian biztanleria aktiboa (okupatuak eta langabeak) 3.339 pertsona ziren, hau da, 16 urte edo gehiagoko biztanleriaren % 50,3; gainerako % 49,7 inaktibo zeuden (erretiratuak % 51,6, beste inaktiboak % 36,6 eta ikasleak % 11,8).[14] Aktiboen artean, langabezia-tasa % 16,1 zen. Sexuaren arabera, gizonezkoen jarduera-tasa % 52,7 zen eta emakumezkoena % 47,9; langabezia-tasa, aldiz, % 11,5 eta % 21,2 zen, hurrenez hurren.[14]

Okupatuen kopurua 2.862 zen 2023ean, 2021eko 2.727etik gora.[15] Emakumeek okupatuen % 45,1 osatzen dute, eta gizonek % 54,9.

2.862okupatu, 2023+% 5,0 2021etik
% 45,1emakumeak okupatuen artean
% 50,3jarduera-tasa, 2024
% 16,1langabezia-tasa, 2024
16 urte edo gehiagoko biztanleria jarduerarekiko loturaren arabera (2024)
% 42,2
% 8,1
% 25,7
% 18,2
Okupatuak · % 42,2Langabeak · % 8,1Ikasleak · % 5,9Erretiratuak · % 25,7Beste inaktiboak · % 18,2
16 urte edo gehiagoko biztanleria jardueraren eta sexuaren arabera, Moratalla, 2024
EgoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Okupatuak2.801% 42,21.555% 46,61.246% 37,7
Langabeak538% 8,1202% 6,1336% 10,2
Inaktiboak3.299% 49,71.579% 47,31.720% 52,1
Guztira6.638% 100,03.336% 100,03.302% 100,0

Jarduera-sektoreak

Jarduera-sektoreei dagokienez, okupatuak honela banatzen dira: zerbitzuak (% 61,1), industria (% 20,8), nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza (% 10,8) eta eraikuntza (% 7,2).[15] Xeheago, jarduera-adarrik handiena manufaktura-industria da (% 19,7), ondoren administrazio publikoa (% 11,6) eta merkataritza (% 10,9) datoz.

Okupatuak jarduera-sektorearen arabera (2023) Murtziako mapa
% 10,8
% 20,8
% 61,1
Nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza · % 10,8Industria · % 20,8Eraikuntza · % 7,2Zerbitzuak · % 61,1
Jarduera-adar zehatzak
Manufaktura-industria
% 19,7
Administrazio publikoa
% 11,6
Merkataritza
% 10,9
Nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza
% 10,8
Osasuna eta gizarte-zerbitzuak
% 8,5
Ostalaritza
% 8,0
Hezkuntza
% 7,5
Eraikuntza
% 7,2
Gainerako 13 jarduera-adarrak
Administrazio-jarduera lagungarriak
% 3,0
Garraioa eta biltegiratzea
% 3,0
Jarduera profesionalak
% 2,4
Beste zerbitzu batzuk
% 2,2
Informazioa eta komunikazioak
% 1,6
Jarduera artistikoak eta aisialdikoak
% 1,1
Finantza- eta aseguru-jarduerak
% 0,8
Ur-hornidura eta hondakinak
% 0,8
Etxeetako jarduerak
% 0,5
Erauzketa-industriak
% 0,3
Higiezinen jarduerak
% 0,1
Energia elektrikoa eta gasa
% 0,0
Lurraldez kanpoko erakundeak
% 0,0

Okupazioa eta lan-egoera

Okupazio-mailari dagokionez, langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak dira talderik ugariena, okupatuen % 58,7; ondoren, zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak daude (% 23,6), eta oinarrizko okupazioak % 13,1.[16] Bi sexuetan langile kualifikatuak dira nagusi (gizonen % 65,6 eta emakumeen % 50,2).

% 23,6
% 58,7
% 13,1
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak · % 23,6Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak · % 58,7Oinarrizko okupazioak · % 13,1Ez dago jasota · % 4,6
Okupatuak okupazioaren eta sexuaren arabera, Moratalla, 2023
OkupazioaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak675% 23,6300% 19,1375% 29,1
Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak1.679% 58,71.031% 65,6648% 50,2
Oinarrizko okupazioak376% 13,1167% 10,6209% 16,2
Ez dago jasota132% 4,674% 4,758% 4,5
Guztira2.862% 100,01.572% 100,01.290% 100,0

Okupatuen % 78,0 besteren konturako langileak dira, eta % 22,0 norberaren konturakoak.[17]

% 17,9
% 57,4
% 20,5
Norberaren kontura, langileak dituena · % 4,2Norberaren kontura, langilerik gabe · % 17,9Besteren kontura, finkoa/mugagabea · % 57,4Besteren kontura, aldi baterakoa · % 20,5
Okupatuak lan-egoeraren eta sexuaren arabera, Moratalla, 2023
Lan-egoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Norberaren kontura631% 22,0390% 24,8241% 18,7
Besteren kontura2.231% 78,01.182% 75,21.049% 81,3
Guztira2.862% 100,01.572% 100,01.290% 100,0

Jaiolekuaren arabera

Jarduera

16 urte edo gehiagokoen % 93,5 estatuan jaio zen, eta % 6,5 atzerrian.[14] Jarduera-egoerak alde nabarmenak ditu jatorriaren arabera. Estatuan jaiotako gizonen artean, % 47,3 okupatuak dira, % 31,6 erretiratuak, % 9,1 bestelako inaktiboak, % 6,1 ikasleak eta % 5,8 langabeak; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 43,3 okupatuak dira, % 39,0 bestelako inaktiboak, % 9,0 erretiratuak eta % 7,6 langabeak. Emakumeen kasuan, estatuan jaiotakoen artean % 39,6 okupatuak dira, % 23,4 bestelako inaktiboak, % 20,8 erretiratuak, % 9,6 langabeak eta % 6,5 ikasleak; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 38,8 bestelako inaktiboak dira, % 30,6 okupatuak, % 19,6 langabeak eta % 9,6 erretiratuak.

Gizonak
Estatua
Atzerria
% 47,3
Okupatuak
% 43,3
% 5,8
Langabeak
% 7,6
% 6,1
Ikasleak
% 1,0
% 31,6
Erretiratuak
% 9,0
% 9,1
Beste inakt.
% 39,0
Emakumeak
Estatua
Atzerria
% 39,6
Okupatuak
% 30,6
% 9,6
Langabeak
% 19,6
% 6,5
Ikasleak
% 1,4
% 20,8
Erretiratuak
% 9,6
% 23,4
Beste inakt.
% 38,8
Ehuneko bakoitza jatorri-taldearen barnekoa da.

Okupazioa

Okupatuen % 94,5 estatuan jaio zen, eta % 5,5 atzerrian.[16] Okupazio-egituran badira aldeak jatorriaren arabera. Estatuan jaiotako gizonen artean, % 65,8 langile kualifikatu edo maila baxuko ofizial dira, % 19,6 zuzendari edo goi eta erdi mailako teknikari eta % 9,9 oinarrizko okupazioetakoak; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 61,5 langile kualifikatu edo maila baxuko ofizial dira, % 22,0 oinarrizko okupazioetakoak eta % 11,0 zuzendari edo goi eta erdi mailako teknikari. Emakumeen kasuan, estatuan jaiotakoen artean % 50,6 langile kualifikatu edo maila baxuko ofizial dira, % 29,4 zuzendari edo goi eta erdi mailako teknikari eta % 15,4 oinarrizko okupazioetakoak; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 43,3 langile kualifikatu edo maila baxuko ofizial dira, % 31,3 oinarrizko okupazioetakoak eta % 22,4 zuzendari edo goi eta erdi mailako teknikari.

Gizonak
Estatua
Atzerria
% 19,6
Goi eta erdi maila
% 11,0
% 65,8
Langile kualifikatuak
% 61,5
% 9,9
Oinarrizko okup.
% 22,0
% 4,7
Ez dago jasota
% 5,5
Emakumeak
Estatua
Atzerria
% 29,4
Goi eta erdi maila
% 22,4
% 50,6
Langile kualifikatuak
% 43,3
% 15,4
Oinarrizko okup.
% 31,3
% 4,6
Ez dago jasota
% 3,0
Ehuneko bakoitza jatorri-taldearen barnekoa da.

Jarduera-sektoreak

Jarduera-egituran badira aldeak jatorriaren arabera.[18] Estatuan jaiotako gizonen artean, % 48,5 zerbitzuetan ari dira, % 24,4 industrian, % 14,5 nekazaritzan eta % 12,6 eraikuntzan; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 41,8 zerbitzuetan ari dira, % 27,5 industrian, % 25,3 nekazaritzan eta % 5,5 eraikuntzan. Emakumeen kasuan, estatuan jaiotakoen artean % 76,5 zerbitzuetan ari dira, % 16,8 industrian eta % 5,2 nekazaritzan; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 83,6 zerbitzuetan ari dira, % 10,4 nekazaritzan eta % 6,0 industrian.

Gizonak
Estatua
Atzerria
% 14,5
Nekazaritza
% 25,3
% 24,4
Industria
% 27,5
% 12,6
Eraikuntza
% 5,5
% 48,5
Zerbitzuak
% 41,8
Emakumeak
Estatua
Atzerria
% 5,2
Nekazaritza
% 10,4
% 16,8
Industria
% 6,0
% 1,3
Eraikuntza
% 0,0
% 76,5
Zerbitzuak
% 83,6
Ehuneko bakoitza jatorri-taldearen barnekoa da.

Lehen sektorea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Nekazaritza

2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerrian 875 nekazaritza-ustiategi zeuden, eta guztira 19.680 hektarea nekazaritzako azalera erabilgarri (NAE) lantzen zuten[19][oh 2]. Udalerriaren azalera 954,8 km² denez, NAE lurraldearen % 20,6 da[20]. Lur-erabileraren arabera, NAEren % 55,4 lur goldagarria (10.909 ha, 462 ustiategitan), % 40,5 arbolak (7.961 ha, 732 ustiategitan), % 4,1 larre iraunkorrak (801 ha, 39 ustiategitan), berotegiak edo babes garai irisgarriak (6,4 ha, 6 ustiategitan) eta norberaren kontsumorako baratzeak (2,7 ha, 94 ustiategitan)[oh 3].

Nekazaritzako azalera erabilgarria (NAE)
NAE udalerriaren azaleran
21%
79%
NAE · 19.680 ha (% 20,6)Gainerako azalera · 75.802 ha (% 79,4)
NAE, lur-erabileraren arabera
55%
40%
Lur goldagarria · 10.909 ha (% 55,4)Larre iraunkorrak · 801 ha (% 4,1)Arbolak · 7.961 ha (% 40,5)Baratzeak · 2,7 ha (< % 0,1)Berotegiak · 6,4 ha (< % 0,1)
Iturria: INE, Nekazaritza Errolda 2020; udalerriaren azalera: Wikidata.

Abeltzaintza

2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerriko abeltzaintza-ustiategietan 743 behi eta 15.616 ardi eta ahuntz zeuden[21][oh 4].

Ibilgailu-parkea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Trafikoko Zuzendaritza Nagusiaren (DGT) 2025eko datuen arabera, udalerrian 5.045 gidari zeuden erroldatuta: 2.975 gizon (% 59) eta 2.070 emakume (% 41)[22]. Biztanleen % 67,1 gidatzeko gai zen.

Ibilgailu-parkea 8.727 ibilgailuk osatzen zuten: 4.611 turismo, 1.293 ziklomotor, 1.177 motozikleta, 814 furgoneta eta 586 kamioi[22]. Motorizazio-tasa 1.000 biztanleko 614 turismokoa zen, probintziako batez bestekoaren (536) gainetik.

Turismoen batez besteko adina 14,8 urtekoa zen; turismoen % 5,8k 4 urte baino gutxiago zituen, eta % 18,6k 25 urte baino gehiago[22]. Erregaiari dagokionez, ibilgailuen % 53,7 diesel zen eta % 46 gasolinazko; 15 ibilgailu elektrifikatu zeuden (% 0,2; probintzian % 0,7). Ingurumen-bereizgarriari dagokionez, ibilgailuen % 2,2k zuen 0 edo ECO etiketa, eta % 44,6k ez zuen etiketarik[oh 5].

Ibilgailu-parkea (2025)
Ingurumen-etiketa
24%
29%
45%
0 etiketa · 33 (% 0,4)ECO · 161 (% 1,9)C etiketa · 2.084 (% 24,1)B etiketa · 2.516 (% 29,1)Etiketarik gabe · 3.854 (% 44,6)
Turismoak, adinaren arabera
11%
21%
45%
19%
< 4 urte · 266 (% 5,8)4–8 urte · 485 (% 10,5)8–15 urte · 950 (% 20,6)15–25 urte · 2.054 (% 44,5)≥ 25 urte · 856 (% 18,6)
Iturria: DGT, «Datos municipales general» (2025).

Auzoak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Moratallako alde zaharraren ikuspegia.

Udalerriaren azalera handia dela eta, Moratalla erdigunetik, auzoetara 30-40 kilometro arteko distantzia dago. Udalerria osatzen duten auzoak, honakoak dira: Benizar, Calar de la Santa, Campo de Béjar, Campo de San Juan, Cañada de la Cruz, El Sabinar, Inazares, La Rogativa, Mazuza eta Otos.

Herriaren erdigunetik urrutien dauden auzoak, Cañada de la Cruz (57 km), Inazares (55 km), La Rogativa (45 km), eta Mazuza (40 km) dira.

Oharrak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ 0 balioak berdintasun osoa adierazten du eta 100 balioak desberdintasun handiena; zenbat eta baxuagoa, orduan eta banaketa berdinagoa.
  2. ↑ INEk ustiategi baten lur guztiak ustiategia kokatuta dagoen udalerriari egozten dizkio, nahiz eta lur horietako batzuk beste udalerri batzuetan egon. Horregatik, udalerri batzuetan NAE udalerriaren azalera baino handiagoa izan daiteke.
  3. ↑ Ustiategi batek lur-erabilera bat baino gehiago izan ditzake; horregatik, erabilera bakoitzeko ustiategi-kopuruen batura ustiategi guztien kopurua baino handiagoa izan daiteke.
  4. ↑ Beste abere mota batzuen datuak ez dira argitaratu, sekretu estatistikoa dela eta (ustiategi gutxi dagoenean, INEk ez ditu datuak zabaltzen, ustiategiak identifika ez daitezen).
  5. ↑ DGTren ingurumen-etiketak ibilgailuen isurien araberakoak dira: 0 (elektrikoak eta autonomia handiko entxufagarriak), ECO (hibridoak eta gasezkoak), C (Euro 4tik aurrerako gasolina-ibilgailuak eta Euro 6ko dieselak), B (Euro 3ko gasolina-ibilgailuak eta Euro 4-5eko dieselak); zaharrenek ez dute etiketarik.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ (Gaztelaniaz) «Población por sexo, edad (grupos quinquenales) y nacionalidad (española/extranjera)(68535)» INE (kontsulta data: 2026-07-31).
  2. ↑ INE, «Población por relación entre lugar de nacimiento y de residencia» (Padroia), Jatorria Murtzia.tab.
  3. ↑ INE, «Población por país de nacimiento» (Padroia), Jaioterria Murtzia.tab.
  4. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitzak udalerrika eta motaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  5. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitzak erabilera-intentsitatearen arabera (kontsumo elektrikoa)» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  6. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitza turistikoak, plazak eta plazak etxebizitza turistiko bakoitzeko. Udalerriak» Etxebizitza turistikoen kopuruaren neurketa (estatistika esperimentala) (Espainiako Estatistika Institutua).
  7. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxeguneak udalerrika eta tamainaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  8. 1 2 3 (Gaztelaniaz) «Población de 15 y más años por sexo, lugar de nacimiento (España/extranjero) y nivel de estudios (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  9. 1 2 (Gaztelaniaz) «Población de 15 y más años por sexo, lugar de nacimiento (España/extranjero) y nivel de estudios en curso (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  10. ↑ (Gaztelaniaz) «Población de 15 y más años por sexo, edad (grupos quinquenales) y nivel de estudios en curso (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  11. ↑ INE, «Indicadores de renta media y mediana» (ADRH), ADRH errenta Murtzia.tab.
  12. ↑ INE, «Distribución por fuente de ingresos» (ADRH), ADRH fuente Murtzia.tab.
  13. ↑ INE, «Índice de Gini y distribución de la renta P80/P20» (ADRH), ADRH gini erreferentziak.tab.
  14. 1 2 3 (Gaztelaniaz) «Población de 16 y más años por sexo, lugar de nacimiento (España/extranjero) y relación con la actividad (agrupado) (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  15. 1 2 (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y actividad económica (1 letra) (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  16. 1 2 (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo, lugar de nacimiento (España/extranjero) y ocupación (agregada) (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  17. ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y situación profesional (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  18. ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo, lugar de nacimiento (España/extranjero) y rama de actividad (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  19. ↑ INE, «Explotaciones por tipo de cultivo», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE nekazaritza-azalera Murtzia.tab (Wikimedia Commons).
  20. ↑ Udalerriaren azalera: Wikidata, Q987450.
  21. ↑ INE, «Explotaciones ganaderas por tipo de ganado», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE abeltzaintza Murtzia.tab (Wikimedia Commons).
  22. 1 2 3 DGT, «Datos municipales general» (2025). Datuak: DGT ibilgailuak Murtzia.tab (Wikimedia Commons).

Ikus, gainera

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Geografia
Murtziako Eskualdea
 Artikulu hau Murtziako Eskualdeko geografiari buruzko zirriborroa da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz.
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Moratalla&oldid=11787700"(e)tik eskuratuta