Organo (musika)

Wikipedia, Entziklopedia askea
Artikulu hau musika tresnari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Organo».
Organo (musika)
Main pipe organ - Frauenkirche - Munich - Germany 2017.jpg
Deskribapena
Motaorgano, sets of open flutes with internal duct without fingerholes (en) Itzuli, sets of oboes with conical bore (en) Itzuli eta wind instrument with keyboard (en) Itzuli
Hornbostel-Sachs sailkapena421.222.11+422.122
HedaduraOrgan Range.svg
Donostiako katedraleko organoa, Organería Española Sociedad Anónima-(O.E.S.A.)-k egina

Organoa (grezieratik όργανον, organon, "organoa, tresna, lanabesa") tekla instrumentu bat da. Soinuak luzera ezberdinetako hodietatik (milimetro gutxi batzuetatik zenbait metrora arte neur dezaketenak) airea pasaraziz sortzen dira. Haizezko musika tresna bezala sailkatua dago teklatuzko musika tresnen kategorian, baita intsuflatutako haizezko azpikategorian ere, akordeoia eta armonioarekin batera.

Erregistro edo soinu ezberdinak ditu, hauen tinbrea, soinua sortzeko mekanismo, materiala, tamaina edo formaren araberakoa izango delarik. Eskuekin jotzeko teklatu bat edo gehiagorekin jotzen da, baita oinekin jotzeko beste batekin ere, pedalez osatua dagoena. Erregistro ezberdinak, jotzailearengandik gertu dauden botoi edo palanka batzuen bidez abiarazten dira.

Organoaren hodiak ilaratan antolatuak izaten dira, neurriaren arabera; haietatik haizea igaroarazten denean soinu egiten du; haizea baliabide mekanikoz edo elektrikoz eragiten da. Organoak teklak eta pedalak ditu, eskuez eta oinez jotzen direnak, eta haizearen zuloak ireki edo ixten dituzten balbulei teklen mugimendua transmititzen dien mekanismo bat ere badu. Esan bezala, hodiak sailetan edo errejistroetan antolatuak daude, eta horiei esker soinuaren tinbrea eta indarra alda daiteke.

Ikus, gainera[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo estekak[aldatu | aldatu iturburu kodea]