Palomaresko istripu nuklearra

Palomaresko istripu nuklearra
Mota	hegazkin-istripua ; mid-air collision (en) ; Broken Arrow (en) ; Erradiazio-kutsadura
Honen parte da	Spain–United States relations (en)
Data	1966ko urtarrilaren 17a
Kokaleku	Mediterraneoa
Estatu burujabe	Espainia
Koordenatuak	37°14′57″N 1°47′49″W / 37.2492°N 1.7969°W
Abiapuntu	Goldsboro
Helmuga	Goldsboro
Kudeatzailea	Strategic Air Command (en)
Kausa	hegazkin-istripu
Pertsona hilak	7
Bizirik irten direnen kopurua	4

Palomaresko istripu nuklearra edo Palomaresko gertakaria 1966ko urtarrilaren 17an gertatu zen, Ameriketako Estatu Batuetako Aireko Armadaren B-52G hegazkin bonbaketari batek eta KC-135 hegazkin zisterna batek Mediterraneo gainean elkarrekin talka egin zutenean. Haien erregaiak eztanda egin zuelarik, KC-135 hegazkina guztiz suntsitu zen, eta eskifaiako lau kideak hil ziren. B-52G hegazkina, berriz, bitan zatitu zen, eta eskifaiako zazpi lagunetatik lau hil ziren.^[1]

B-52Gak zeramatzan Mk28 motako lau hidrogenozko bonbetatik^[2] hiru lurrean agertu ziren Palomaresen, Cuevas del Almanzora udalerriko arrantzale-herrixka batean. Bonba horietako biren lehergai ez-nuklearrek inpaktuaren ondorioz eztanda egin zuten, eta bi kilometro koadroko eremua plutonioz kutsatu. Laugarrena Mediterraneoan erori eta, bi hilabete erdiko bilaketaren ostean, estatubatuar armadak osorik berreskuratu zuen.^[3]

Garai horretan Manuel Fraga Espainiako Informazio eta Turismo ministroa zen: urak kutsatuta ez zeudela erakusteko asmotan, Angier Biddle Duke AEBetako enbaxadorearekin batera Palomaresen bainatu zelako itxura egin zuen.^[4] Egiaz, Almeriako beste hondartza batean bainatu ziren, Palomaresek erradiazio maila arriskutsua baitzuen; eta halaxe da gaur egun ere, istripuaz geroztik Palomaresko hondartza hondakin erradioaktiboen legez kanpoko biltegia baita, kutsatutako 50.000 metro kubo lurrekin.^[5]

Erreferentziak

↑ Hayes, Ron. (2007-1-17). «H-bomb incident crippled pilot's career» Palm Beach Post.
↑ Maydew, Randall C.. (1997). America's Lost H-Bomb: Palomares, Spain, 1966. Sunflower University Press ISBN 978-0-89745-214-4..
↑ Long, Tony. (2008-1-17). «Jan. 17, 1966: H-Bombs Rain Down on a Spanish Fishing Village» WIRED.
↑ EiTB. (2012-1-16). Manuel Fraga zendu da. .
↑ (Gaztelaniaz) Sánchez-Ocaña, María José Pintor. (2018-10-28). «Fraga no se bañó en Palomares y la playa de Almería sigue radiactiva - Diario16» Diario16 (kontsulta data: 2018-10-28).

Kanpo estekak

Datuak: Q113382
Multimedia: 1966 Palomares B-52 crash / Q113382

Artikulu hau Andaluziako historiari buruzko zirriborroa da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz.

[hayes-1] Hayes, Ron. (2007-1-17). «H-bomb incident crippled pilot's career» Palm Beach Post.

[2] Maydew, Randall C.. (1997). America's Lost H-Bomb: Palomares, Spain, 1966. Sunflower University Press ISBN 978-0-89745-214-4..

[long-3] Long, Tony. (2008-1-17). «Jan. 17, 1966: H-Bombs Rain Down on a Spanish Fishing Village» WIRED.

[4] EiTB. (2012-1-16). Manuel Fraga zendu da. .

[5] (Gaztelaniaz) Sánchez-Ocaña, María José Pintor. (2018-10-28). «Fraga no se bañó en Palomares y la playa de Almería sigue radiactiva - Diario16» Diario16 (kontsulta data: 2018-10-28).

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]