Patata jaleak

Wikipedia, Entziklopedia askea
Jump to navigation Jump to search
Patata jaleak
Van-willem-vincent-gogh-die-kartoffelesser-03850.jpg
Jatorria
Sortzailea Vincent van Gogh
Sorrera-urtea 1885
Jatorrizko izenburua De Aardappeleters
Jatorrizko herrialdea Herbehereak
Amaiera lekua Nuenen Itzuli
Ezaugarriak
Materiala(k) olio-pintura eta mihisea
Zabalera 114 zentimetro
Altuera 82 zentimetro
Genero artistikoa genero-artea
Egile-eskubideak jabetza publiko
Deskribapena
Iconclass 41C43
Kokapena
Lekua Van Gogh Museoa
Bilduma Van Gogh Museoa
Inbentarioa s0005V1962

Patata jaleak (nederlanderaz: De Aardappeleters) Vincent van Gogh margolariak 1885eko apirilean egindako olio-pintura da, Nuenen herrian zegoela. Egun Amsterdamgo Van Gogh museoan dago.

Martxoan eta apirilaren hasieran margolanaren zirriborroak egin zituen, konposizioa eta espresioa berritu nahian. Apirilaren 13tik maiatzaren hasiera arte aritu zen margolanarekin. Horren ondoren, zenbait aldaketa txiki egin zituen urte horretan bertan. Artistak adierazi zuen nekazariak benetan zeuden bezala islatu nahi zituela. Propio modelo zatarrak eta itsusiak hartu zituen, naturalagoak izango zirelakoan.

Margolanaren iruzkina[aldatu | aldatu iturburu kodea]

1885ean margotutako mihise gaineko olio honetan nekazal familia bat ageri da gela txiro batean bilduta, afaltzen.

Ezkerraldean dagoen emakume gaztea platerean dauden patata egosi berriak zatitzen ari da, gero guztien artean banatzeko. Eskumaldean dagoen andre zaharra berriz, edariaz arduratzen da. Obra honen aurreko beste bi bertsioetan emakumeak eusten duen katilua planoarekiko paralelo bazegoen ere, azkenengo bertsio honetan planoarekiko perpendikular margoztu zuen Van Gogh-ek, nolabaiteko sakontasuna emanez.

Kolore ilunak eta itzal urdinak nagusi dira, Millet-eri omenaldia eginez. Erdian dagoen petroleo-lanparak argitzen du gela, eta hauxe da obrak duen argitasun foku bakarra. Argi leuna da, eta koadroan ageri diren persona guztiak era berean argitzen ditu.

Konposizio zirkularra du, mahai inguruan dauden persona guztiek zirkulu bat osatzen baitute. Bizkarra ematen duen haurra berriz, konposizioa apurtzen du: familiako gazteenak ezkerraldean, zaharrak eskuinaldean. Obra honen bidez, artista holandarrak pobrezia eta miseria agerian uzten ditu, eta, aldi berean, jana izatearen zein familia osoa mahai inguruan biltzearen esker ona adierazten ditu. Pobrezia nekazal afari batean irudikatzen du, zoriarengatik aldendu ezin den gizakiaren irudi gisa. Bere hitzetan, “Lan guztien artean, patatak jaten ari diren nekazarien koadroa, Nuenen-en margotutakoa, orain arte egin dudan hoberena dela deritzot”. Horregatik, jendaurrean erakutsia izatea merezi zuen obra bakarra zela zeritzon, eta Theo izango zen atez ate obra saltzen saiatuko zena.

Obra honetan, artistak eginiko lana pertsonaren beraren islada da. Van Gogh nekazal gunean bizi zen, eta pobrezia nekazal familia baten afarian irudikatua artistaren bizitzaren islada zen, hamen baitzegoen bere benetako ingurua eta izatea, herrian.Pertsona ezin zitekeen pintorearengandik bereizi, obra honetan aurkitzen baitzen berak benetan zuen patuak mugaturiko bizitzaren kontzepzioa.

Kanpo estekak[aldatu | aldatu iturburu kodea]