Pedro Gregorio Etxeandia Ximenez

Wikipedia, Entziklopedia askea
Jump to navigation Jump to search
Pedro Gregorio Etxeandia Ximenez
Bizitza
Izen osoa Pedro Gregorio Echeandía y Jiménez
Jaiotza Iruñea, 1746
Herrialdea  Nafarroa Garaia, Euskal Herria
Heriotza Zaragoza, 1817 (70/71 urte)
Hezkuntza
Hizkuntzak gaztelania
Jarduerak
Jarduerak botanikaria

Pedro Gregorio Etxeandia Ximenez (Iruñea, 1746 - Zaragoza, 1817) Nafar ikerlaria izan zen. Zaragoza inguruko landarediaren katalogo bat egin zuen, Flora Cæsaraugustana.

Biografia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Hasieran, Pedro Etxeandiaren bizitza igaro zen Iruñean. Bertan hainbat Teologia ikasturte egin zituen, Farmaziako ikasketara eta praktikara dedikatu, eta San Kosme eta San Damian ikastetxera sartu aurretik. Geroago, Zaragozara joan zen, Botikarien Ikastetxean onartua izanez, eta 1772. urtean San Pablo kaleko hirian zeuden bederatzi farmazietako bat eman zioten.

1786an, Pedro Etxeandia R.S.E.A.P.-ko (Real Sociedad Económica aragonesa de amigos del país) bazkide izendatu zuten. 1796an bere burua eskeini zuen botanika irakasteko Ekonomia Elkartean eta Zaragozako Lorategi Botanikoa eratzeko landaketa egokiak hasi zituen. Aragoiko zein Valentziako, Sevillako, Madrileko, Bartzelonako, Pariseko eta Amerikako landare materialekin.

1796an (azaroaren 30a) katedradun izendatu zuten.

Irakaskuntzako hogei urtetan, Napoleonen inbasioaren etenaldi labur batekin, ikasle askok entzun zizkioten ikasgaiak, horien artean Mariano Lagasca.

Pedro Etxeandiak patataren laborantza Aragoin sartzea lortu zuen. Entsegu agronomikoen sail garrantzitsu bat burutu zuen espezie erabilgarri batzuekin. Horren ondoren, sesamo, kakahuetemeloiangurri eta gari-laboreen errendimenduak hobetu zituen. Lo-belarra ere landu zuen opioa lortzeko eta inportazioa saihesteko. ProustLavoisierBaume edo Lineo (horren jarraitzaile gogotsua izan zen) bezalako atzerriko zientzialari ospetsuen teoriak hedatu zituen.

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]