Edukira joan

Razac-sur-l'Isle

Wikipedia, Entziklopedia askea
Razac-sur-l'Isle
Frantziako udalerria
Irudi gehiago
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Akitania Berria
Departamendua Dordoina
Izen ofizialaRazac-sur-l'Isle
Posta kodea24430
Geografia
Koordenatuak45°09′50″N 0°35′59″E / 45.1639°N 0.5997°E / 45.1639; 0.5997
Mapa
Azalera14,24 km²
Altitudea75 m, 69 m, 203 m eta 110 m
MugakideakMarsac-sur-l'Isle, Coulounieix-Chamiers, Coursac, Montrem eta Annesse-et-Beaulieu
Demografia
Biztanleria2.376 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 1.254 (%52,8) (%47,2) 1.120 alt_right
Dentsitatea167 bizt/km²
razacsurlisle.fr

Razac-sur-l'Isle (frantsesez eta ofizialki: Razac-sur-l'Isle) Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Dordoina departamenduan dago, Akitania Berria eskualdean. Azken erroldaren arabera 2.376 biztanle zituen 14,2 km²-ko azaleran.

Geografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Marsac-sur-l'Isle, Coulounieix-Chamiers, Coursac, Montrem eta Annesse-et-Beaulieu.

Mapa
Razac-sur-l'Isle eta ondokoen arteko muga administratiboak.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Razac-sur-l'IsleRazac-sur-l'Isle
Població amb 1199 habitants (2000)Montrem (3,4 km)
Població amb 1685 habitants (2000)Coursac (5,1 km)
Població amb 5329 habitants (2000)Saint-Astier (5,9 km)

Klima

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima ozeaniko aldatua du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfa motakoa da: klima epela, uda beroa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima ozeaniko aldatua du, eta Akitania eta Gaskoiniako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: prezipitazio ugariak udaberrian; uda beroa (19,5 °C); haize ahulak; ekaitzak maiz udan)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H2c zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 12,6 °C-koa da, 15,1 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 871 mm-koa da, urtarrilean 12,4 euri-egun eta uztailean 6,7 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Coulounieix-Chamiers udalerrian dago, 6,1 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 13,1 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 912,2 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 41,4 °C-koa da, 2026ko ekainaren 23an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -13,8 °C-koa da, 2012ko otsailaren 9an lortua[oh 1][5].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 12,8 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena uztaila da (20,8 °C) eta hotzena urtarrila (5,5 °C). Urteko prezipitazioa 919 mm-koa da; hilabeterik euritsuena abendua da (97 mm) eta lehorrena uztaila (56 mm).[6]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,28 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (11,9 °C) baino 1,5 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenak 2000tik aurrerakoak dira: 2011, 2020, 2022, 2023 eta 2025. Urterik beroena 2022 izan zen (14,2 °C) eta hotzena 1963 (10,9 °C).[6]

    Datu klimatikoak (Razac-sur-l'Isle)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) 5.5 6.1 9.3 11.7 15.4 18.9 20.8 20.6 16.9 13.4 8.7 6.1 12.8
Pilatutako prezipitazioa (mm) 84 68 67 86 80 77 56 62 69 78 94 97 919
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (11,9 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+0,9+0,1+1,5+1,2+1,5+1,5+0,7+1,30,0+0,6+0,8+0,9
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: 0 / 25 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (11,9 °C)
+3 °C−3 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Biztanleria

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[7]

BiztanleriaUrtea6009001200150018002100240027001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 1.120 gizon, 1.254 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.00
1.34
 
90-94
 
2.79
2.68
 
85-89
 
1.99
2.68
 
80-84
 
3.19
5.80
 
75-79
 
7.97
4.46
 
70-74
 
3.99
7.14
 
65-69
 
4.78
7.59
 
60-64
 
6.38
6.70
 
55-59
 
9.17
8.04
 
50-54
 
11.88
8.48
 
45-49
 
7.18
4.91
 
40-44
 
7.97
6.25
 
35-39
 
4.78
3.12
 
30-34
 
3.19
4.02
 
25-29
 
1.20
4.02
 
20-24
 
2.39
9.82
 
15-19
 
5.98
5.80
 
10-14
 
6.78
4.02
 
5-9
 
5.98
3.12
 
0-4
 
2.39
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[8].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Razac-sur-l'Isle udalerrian 2.316 biztanle zeuden eta 1.091 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 2,12 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena kide bakarreko elkarbizitza-unitateak ziren (% 33,0), Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).[10]

2.316biztanle
1.091elkarbizitza-unitate
2,12lagun elkarbizitza-unitateko
731familia
Udalerria
% 25
% 33
% 9
% 33
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 731 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (359). Guraso bakarreko 100 familietatik 80etan ama zen guraso bakarra. 384 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 195k seme-alaba bakarra zuten etxean, 118k bi, eta 33k hiru edo gehiago. Seme-alabadun 271 bikoteetatik 39tan (% 14,4) seme-alabaren bat bikotekide baten aurreko harreman batekoa zen.[10]

359
271
100
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean384
Seme-alaba bat195
Bi seme-alaba118
Hiru seme-alaba19
Lau edo gehiago14

15 urte edo gehiago zituzten 2.014 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 4,0 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 37,2. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 40-54 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 75,5). 80 urte edo gehiagoko 183 biztanleetatik 146 baino ez ziren elkarbizitza-unitateetan bizi; gainerako 37 kolektibitateren batean.[10]

Bakarrik bizi da
15-24% 4
25-39% 12
40-54% 12
55-64% 21
65-79% 24
80 +% 37
Bikotean bizi da
15-24% 11
25-39% 72
40-54% 75
55-64% 69
65-79% 75
80 +% 41

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 44,6 ezkonduta zegoen, eta beste % 20,6 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 14,5 izatezko bikotean eta % 6,0 PACS bidez lotuta). % 20,9 ezkongabeak ziren, % 8,3 alargunak eta % 5,7 dibortziatuak.[10]

Ezkonduta% 44,6
Ezkongabea% 20,9
Izatezko bikotean% 14,5
Alarguna% 8,3
PACS bidez lotuta% 6,0
Dibortziatuta% 5,7

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 33,5), enplegatuak (% 19,3), erdi-mailako lanbideak (% 16,1), eskulangileak (% 12,8). Talde nagusia (erretiratuak, % 33,5) Dordoina departamenduko batez bestekoaren (% 40,6) azpitik dago. Ez zen nekazaririk erregistratu erreferentziazko pertsona gisa.[10]

Udalerria
% 16
% 19
% 13
% 34
Dordoina
% 12
% 15
% 13
% 41
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

Etxebizitza

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, udalerrian 1.196 etxebizitza zeuden. Horietatik 1.094 egoitza nagusi ziren, 36 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 65 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (1.145), eta apartamentuak gutxi ziren (48). Egoitza nagusietatik 858 beren jabearen bizilekuak ziren, 222 alokairuan zeuden, 42 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 14 doan lagata.[11]

1.196etxebizitza
1.094egoitza nagusi
1.145etxe
48apartamentu

Etxebizitza multzoa

1.094
Egoitza nagusia (1.094)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (36)Hutsik (65)

Etxe mota

1.145
Etxea (1.145)Apartamentua (48)

Jabetza egoera

858
222
Jabeak (858)Alokairuan (222)HLM (42)Doan lagata (14)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1971-1990 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (410).[11]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik99
1919-194573
1946-1970228
1971-1990410
1991-2005151
2006-2020122

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (490). Elektrizitatea zen berogailu mota nagusia (396 etxebizitzatan). 933 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 492 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 542tan bi edo gehiago.[11]

Gela kopurua

1 gela10
2 gela50
3 gela142
4 gela402
5 gela edo gehiago490

Berogailu mota

258
161
396
253
Gas sarea (258)Fuel-olioa (161)Elektrizitatea (396)Gas botila (27)Bestelakoak (253)

Aparkalekua eta ibilgailuak

933aparkalekua
492ibilgailu 1
542ibilgailu 2+

Ekonomia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 1.387 biztanleetatik 1.074 aktibo ziren (% 77,4), horietako 979 lanean (% 70,6) eta 95 langabezian (aktiboen % 8,8).

1.38715-64 urteko biztanle
% 77,4aktibo
% 70,6lanean
% 8,8langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 43,1
25-54 urte% 94,0
55-64 urte% 59,3
Gizonak% 79,8
Emakumeak% 75,1

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 12,7
BEPC, brebeta% 19,5
CAP-BEP% 9,1
Batxilergoa% 9,5
Goi-mailako +2% 5,9
Goi-mailako +3/4% 6,3
Goi-mailako +5% 4,8

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 8,8). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

313 ez-aktibotik 101 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 32,3), 106 erretiraturik zeuden (% 33,9) eta 106 bestelako ez-aktibo ziren (% 33,9).

Ez-aktiboak

% 32
% 34
% 34
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 4]

% 10
% 11
% 26
% 33
% 20
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 337 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 979 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 5]

337enplegu udalerrian
% 77,4soldatapeko
% 22,6ez-soldatapeko
NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 24.660 eurokoa zen, eta biztanleen % 11 pobrezian bizi zen (bizimoduaren medianaren % 60tik behera).

24.660 €diru-sarreren mediana▲ Dep.: 24.150 €
% 11,0pobrezia-tasa▼ Dep.: % 17,1

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 74 komertzioetatik, 4 erauzte enpresak ziren, 2 janari enpresak ziren, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 20 eraikuntza enpresak ziren, 11 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 9 garraio enpresak ziren, 4 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 2 finantziazio enpresak ziren, 4 higiezinen enpresak ziren, 4 zerbitzu enpresak ziren, 6 administrazio publikoko enpresak ziren eta 7 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.[12]

2009an zeuden norbanakoentzako 25 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 6 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 3 igeltseroak, 2 margolariak, 2 zurginak, 2 iturginak, 5 argiketariak, 3 ile apaindegiak eta 1 apaindegia.[13]

2009an zeuden 4 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen, 2 okindegiak eta 1 etxerako tresna denda zen.[14]

2000. urtean Razac-sur-l'Isle udalerrian 16 nekazaritza-ustiategi zeuden, 400 hektarea erabiltzen.[15]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra botika zen.

2009an haur-eskola 1 eta lehen-hezkuntzako eskola 1 zegoen.

Oharrak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ Estazioko erregistroak 2004ko urriaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 3,8 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  4. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  5. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Coulounieix », fiche climatologique. .
  6. 1 2 (Frantsesez) Données changement climatique - SIM quotidienne. Météo-France.
  7. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  8. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  9. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  10. 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  12. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  13. ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
  14. ↑ Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009
  15. ↑ Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Razac-sur-l%27Isle&oldid=11337397"(e)tik eskuratuta