Septina

Wikipedia, Entziklopedia askea
Jump to navigation Jump to search
Septinak Saccharomyces cerevisiae legamian berde fluoreszentez markatuta. Zelularen zitokinesian hartzen dute parte eraztun egituraz zelulak zatituz.

Septinak GTP lotura duten proteinak dira eta Zelula eukariotoetako (landare zelulak ezik) zitoeskeletoaren laugarren osagai kontsideratzen dira[1]. Septina desberdinek proteina konplexuak osaratzen dituzte eta gainerako zuntzekin elkartuz eraztun antzeko egiturak eratzen dituzte.

Egitura[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Septinek 30-65 kDa-eko pisu molekularra dute eta ez dute polorik agertzen. N-muturrean prolina aminoazido ugari dituzte eta GTPa lotzeko gune bat ere bai. Septinak elkarren artean N-muturraren bidez, C-muturraren bidez edota GTP bidez lotzen dira[2].

Motak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Septinak Ashbya gossypii onddoen hifatan berde fluoreszentez markatuta.

Legamian[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Saccharomyces cerevisiae legamian zazpi septina desberdin aurkitu dira. Hauetako bostek mitosiko zitozinesian hartzen dute parte[3] eta beste biek esporulazioan[1]. Septinek ardatz akromatikoari lotu eta eraztun bat eratzen dute zelula bitan banatu arte[3]. Horretarako zelula kortexean septinen eremu bat aurkitzen da eta zitokinesia iristen denean eraztun bikoitza eratzen du zelula bitan banatuz[4].

Hifadun onddoetan[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Hifadun onddoetan septinazko eraztunek hifaren hazkuntza zilindrikoa ahalbidetzen dute eta hifari polaritatea ematen diote[5]. Hau gertatzen da Candida albicans, Aspergillus nidulans edota Ashbya gossypii gisako onddoetan.

Animalia zeluletan[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Onddoetan ez bezala, animalia zeluletan ez dira septinazko eraztun jarraiak agertzen. Aktinazko mikrofiruekin eta mikrotubuluekin batera agertzen dira, normalean beste zuntz hauen ainguraleku gisa[6].

Gizakietan 13 genek kodetzen dituzte septinak, honek aniztasun handiko proteina familia ekoiztea dakar. Septina konplexuek hetero-hexameroak (3 x 2 = 6) edota hetero-oktameroak (4 x 2 = 8) osatzen dituzte. Zelulen hainbat prozesutan partehartze garrantzitsua dute:

Historia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Leland H. Hartwell estatubatuarraren taldeak aurkitu zituen 1970. urtean Saccharomyces cerevisiae legamia zelula zatiketa aztertzen ari zela[10]. 1976. urtean immunofluoreszentzia erabilita septinak eraztun mitotikoan lokalizatu ziren.

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  1. a b (Ingelesez) Weirich, Christine S.; Erzberger, Jan P.; Barral, Yves (2008-06) «The septin family of GTPases: architecture and dynamics» Nature Reviews Molecular Cell Biology (6): 478–489 doi:10.1038/nrm2407 ISSN 1471-0080 . Noiz kontsultatua: 2020-02-12.
  2. a b (Ingelesez) Mostowy, Serge; Cossart, Pascale (2012-03) «Septins: the fourth component of the cytoskeleton» Nature Reviews Molecular Cell Biology (3): 183–194 doi:10.1038/nrm3284 ISSN 1471-0080 . Noiz kontsultatua: 2020-02-12.
  3. a b (Ingelesez) Douglas, Lois M.; Alvarez, Francisco J.; McCreary, Cheryl; Konopka, James B. (2005-09-01) «Septin Function in Yeast Model Systems and Pathogenic Fungi» Eukaryotic Cell (9): 1503–1512 doi:10.1128/EC.4.9.1503-1512.2005 ISSN 1535-9778 PMID 16151244 . Noiz kontsultatua: 2020-02-12.
  4. (Ingelesez) Gladfelter, Amy S; Pringle, John R; Lew, Daniel J (2001-12-01) «The septin cortex at the yeast mother–bud neck» Current Opinion in Microbiology (6): 681–689 doi:10.1016/S1369-5274(01)00269-7 ISSN 1369-5274 . Noiz kontsultatua: 2020-02-12.
  5. (Ingelesez) Gladfelter, Amy S. (2006-03) «Control of filamentous fungal cell shape by septins and formins» Nature Reviews Microbiology (3): 223–229 doi:10.1038/nrmicro1345 ISSN 1740-1534 . Noiz kontsultatua: 2020-02-12.
  6. (Ingelesez) Kinoshita, Makoto (2006-02-01) «Diversity of septin scaffolds» Current Opinion in Cell Biology (1): 54–60 doi:10.1016/j.ceb.2005.12.005 ISSN 0955-0674 . Noiz kontsultatua: 2020-02-12.
  7. (Ingelesez) Mascarelli, Amanda «Septin proteins take bacterial prisoners» Nature News doi:10.1038/nature.2011.9540 . Noiz kontsultatua: 2020-02-12.
  8. (Ingelesez) Mostowy, Serge; Sancho-Shimizu, Vanessa; Hamon, Mélanie Anne; Simeone, Roxane; Brosch, Roland; Johansen, Terje; Cossart, Pascale (2011-07-29) «p62 and NDP52 Proteins Target Intracytosolic Shigella and Listeria to Different Autophagy Pathways» Journal of Biological Chemistry (30): 26987–26995 doi:10.1074/jbc.M111.223610 ISSN 0021-9258 PMID 21646350 . Noiz kontsultatua: 2020-02-12.
  9. (Ingelesez) Takahashi, Shusuke; Inatome, Ryoko; Yamamura, Hirohei; Yanagi, Shigeru (2003) «Isolation and expression of a novel mitochondrial septin that interacts with CRMP/CRAM in the developing neurones» Genes to Cells (2): 81–93 doi:10.1046/j.1365-2443.2003.00617.x ISSN 1365-2443 . Noiz kontsultatua: 2020-02-12.
  10. «Septin : Elwood Kuni Waldorm : 9786139113941» www.bookdepository.com . Noiz kontsultatua: 2020-02-12.

Kanpo estekak[aldatu | aldatu iturburu kodea]