Prolina
Prolina (Pro) konposatu organiko heteroziklikoa da, C5H9NO2 formula duena, aminoazidoen klasekoa. Prolinak kirialitatea agertzen du eta bi enantiomero ditu: L-prolina eta D-prolina. L-Prolina aminoazido proteinogeno ez esentziala da eta proteinen sintesian parte hartzeaz gain, kolagenoaren funtsezko osagaia da eta giltzadura eta tendoien funtzionamendu egokirako garrantzitsua da. Bihotzeko muskuluak mantentzen eta indartzen ere laguntzen du. D-Prolina gizakiaren, saguaren eta beste bizidun batzuen metabolitoa da. Prolina solido kristalinoa da. Disolbagarria da uretan eta etanoletan, baina disolbaezina dietil eterretan[1][2][3].
| Prolina | |
|---|---|
 | |
| Formula kimikoa | C5H9NO2 |
| SMILES kanonikoa | 2D eredua |
| MolView | 3D eredua |
| Konposizioa | karbono |
| Mota | secondary amino acid (en)  eta pyrrolidine alkaloid (en) |
| Ezaugarriak | |
| Azidotasuna (pKa) | 1,99 |
| Fusio-puntua | 221 ℃ |
| Masa molekularra | 115,063 Da |
| Identifikatzaileak | |
| InChlKey | ONIBWKKTOPOVIA-UHFFFAOYSA-N |
| CAS zenbakia | 609-36-9 |
| ChemSpider | 594 |
| PubChem | 614 eta 25246272 |
| Reaxys | 80809 |
| Gmelin | 26271 |
| ChEBI | 26927 |
| ChEMBL | CHEMBL72275 |
| RTECS zenbakia | TW3584000 |
| DSSTox zenbakia | TW3584000 |
| EC zenbakia | 210-189-3 |
| ECHA | 100.009.264 |
| MeSH | D011392 |
| Human Metabolome Database | HMDB0251528 |
| UNII | DCS9E77JPQ |
| KEGG | C16435 |
L-Prolina CCU, CCC, CCA, eta CCG kodoien bidez adierazten da.
 |
 |
|---|---|
| L-prolina | D-prolina |
Sintesia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Prolina sintetiza daiteke dietil malonatoa akrilonitriloarekin erreakzionaraziz. Nahaste errazemikoa lortzen da[4].
L-Prolina proteinen hidrolisiaren bidez lor daiteke[5].
Erabilera
[aldatu | aldatu iturburu kodea]L-Prolina hainbat erabilera ditu industrian, bereziki dieta-osagarri, kosmetiko eta aromatizatzaile moduan. Botika gisa ere usatzen da[6].
Erreferentziak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- ↑ Prolina. Zientzia eta teknologia hiztegi entziklopedikoa. Elhuyar fundazioa.
- ↑ (Ingelesez) PubChem. «L-Proline» pubchem.ncbi.nlm.nih.gov (kontsulta data: 2025-12-22).
- ↑ (Ingelesez) PubChem. «D-Proline» pubchem.ncbi.nlm.nih.gov (kontsulta data: 2025-12-22).
- ↑ Vogel. Vogel, Practical Organic Chemistry 5th edition. .
- ↑ Larranaga, M.D., Lewis, R.J. Sr. & Lewis, R.A. (2016). Hawley's Condensed Chemical Dictionary 16th Edition. John Wiley & Sons, Inc, 1135 or..
- ↑ «L-Proline - Hazardous Agents | Haz-Map» haz-map.com (kontsulta data: 2025-12-22).
| Autoritate kontrola |
|
|---|
