Edukira joan

Sigean

Wikipedia, Entziklopedia askea
Sigean
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Okzitania
Departamendua Aude
BarrutiNarbonneko barrutia
KantonamenduSigean kantonamendua
Izen ofizialaSigean
Posta kodea11130
Geografia
Koordenatuak43°01′41″N 2°58′40″E / 43.0281°N 2.9778°E / 43.0281; 2.9778
Mapa
Azalera35,35 km²
Altitudea1 m, 0 m, 126 m eta 20 m
MugakideakLa Palme, Port-la-Nouvelle, Peyriac-de-Mer, Portel-des-Corbières eta Roquefort-des-Corbières
Demografia
Biztanleria5.657 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 2.972 (%52,9) (%47,1) 2.645 alt_right
Dentsitatea160 bizt/km²
sigean.fr

Sigean (frantsesez eta ofizialki: Sigean) Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Aude departamenduan dago, Okzitania eskualdean. Azken erroldaren arabera 5.657 biztanle zituen 35,35 km²-ko azaleran.

Geografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: La Palme, Port-la-Nouvelle, Peyriac-de-Mer, Portel-des-Corbières eta Roquefort-des-Corbières.

Mapa
Sigean eta ondoko udalerrien arteko muga administratiboak.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
SigeanSigean
Població amb 1470 habitants (2000)La Palme (6,1 km)
Població amb 826 habitants (2000)Bages (10,6 km)
Població amb 588 habitants (2000)Caves (10,9 km)

Klima

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima mediterraneo garbia du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Csa motakoa da: Mediterraneoko klima epela, uda bero eta lehorrarekin[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima mediterraneo du, eta Proventza eta Lengadoka-Roselloneko klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: prezipitazio urriak udan; eguzkialdi oso ona (2600 ordu/urte); uda beroa (21,5 °C); haize gogorrak; laino gutxi)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H3 zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 15,2 °C-koa da, 0,7 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 586 mm-koa da, urtarrilean 5,4 euri-egun eta uztailean 2,4 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Durban-Corbières udalerrian dago, 13,5 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 15 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 701 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 43,3 °C-koa da, 2023ko abuztuaren 23an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -8,5 °C-koa da, 1998ko azaroaren 22an lortua[oh 1][5].

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Biztanleria

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[6]

BiztanleriaUrtea1000200030004000500060001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 2.645 gizon, 2.972 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.38
 
95+
 
0.34
0.76
 
90-94
 
1.45
1.29
 
85-89
 
2.25
3.33
 
80-84
 
2.96
6.09
 
75-79
 
5.52
7.94
 
70-74
 
6.90
9.41
 
65-69
 
7.84
7.79
 
60-64
 
9.02
8.24
 
55-59
 
8.92
7.30
 
50-54
 
6.70
6.01
 
45-49
 
5.89
6.12
 
40-44
 
6.16
3.78
 
35-39
 
4.07
3.97
 
30-34
 
3.20
4.54
 
25-29
 
3.70
2.65
 
20-24
 
3.57
6.20
 
15-19
 
5.96
4.65
 
10-14
 
7.10
5.29
 
5-9
 
3.63
4.27
 
0-4
 
4.85
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[7].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Sigean udalerrian 5.647 biztanle zeuden eta 2.778 elkarbizitza unitate[oh 2], hau da, 2,03 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena kide bakarreko elkarbizitza-unitateak ziren (% 37,3), Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).[9]

5.647biztanle
2.778elkarbizitza-unitate
2,03lagun elkarbizitza-unitateko
1.712familia
Udalerria
% 19
% 34
% 8
% 37
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 1.712 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (931). Guraso bakarreko 235 familietatik 185etan ama zen guraso bakarra. 986 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 385k seme-alaba bakarra zuten etxean, 255k bi, eta 85k hiru edo gehiago. Seme-alabadun 546 bikoteetatik 105tan (% 19,2) seme-alabaren bat bikotekide baten aurreko harreman batekoa zen.[9]

931
546
235
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean986
Seme-alaba bat385
Bi seme-alaba255
Hiru seme-alaba55
Lau edo gehiago30

15 urte edo gehiago zituzten 4.808 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 3,3 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 48,2. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 25-39 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 71,4).[9]

Bakarrik bizi da
15-24% 3
25-39% 11
40-54% 17
55-64% 25
65-79% 27
80 +% 48
Bikotean bizi da
15-24% 15
25-39% 71
40-54% 69
55-64% 70
65-79% 70
80 +% 51

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 46,4 ezkonduta zegoen, eta beste % 16,9 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 10,6 izatezko bikotean eta % 6,3 PACS bidez lotuta). % 21,4 ezkongabeak ziren, % 7,6 alargunak eta % 7,8 dibortziatuak.[9]

Ezkonduta% 46,4
Ezkongabea% 21,4
Izatezko bikotean% 10,6
Dibortziatuta% 7,8
Alarguna% 7,6
PACS bidez lotuta% 6,3

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 42,3), enplegatuak (% 17,9), eskulangileak (% 13,7), erdi-mailako lanbideak (% 10,4). Talde nagusia (erretiratuak, % 42,3) Aude departamenduko batez bestekoaren (% 37,3) gainetik dago. 30 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 1,1).[9]

Udalerria
% 10
% 18
% 14
% 42
Aude
% 14
% 16
% 12
% 37
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

Etxebizitza

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, udalerrian 3.731 etxebizitza zeuden. Horietatik 2.773 egoitza nagusi ziren, 622 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 336 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (2.836), eta apartamentuak gutxi ziren (559). Egoitza nagusietatik 1.913 beren jabearen bizilekuak ziren, 777 alokairuan zeuden, 149 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 83 doan lagata.[10]

3.731etxebizitza
2.773egoitza nagusi
2.836etxe
559apartamentu

Etxebizitza multzoa

2.773
622
336
Egoitza nagusia (2.773)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (622)Hutsik (336)

Etxe mota

2.836
559
Etxea (2.836)Apartamentua (559)

Jabetza egoera

1.913
777
Jabeak (1.913)Alokairuan (777)HLM (149)Doan lagata (83)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1991-2005 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (765).[10]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik340
1919-1945172
1946-1970259
1971-1990567
1991-2005765
2006-2020568

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (969). Elektrizitatea zen berogailu mota nagusia (2.032 etxebizitzatan). 1.815 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 1.434 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 1.091tan bi edo gehiago.[10]

Gela kopurua

1 gela34
2 gela186
3 gela637
4 gela947
5 gela edo gehiago969

Berogailu mota

303
2.032
343
Gas sarea (303)Fuel-olioa (65)Elektrizitatea (2.032)Gas botila (30)Bestelakoak (343)

Aparkalekua eta ibilgailuak

1.815aparkalekua
1.434ibilgailu 1
1.091ibilgailu 2+

Ekonomia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 3.107 biztanleetatik 2.311 aktibo ziren (% 74,4), horietako 1.980 lanean (% 63,7) eta 331 langabezian (aktiboen % 14,3).

3.10715-64 urteko biztanle
% 74,4aktibo
% 63,7lanean
% 14,3langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 49,5
25-54 urte% 90,2
55-64 urte% 55,0
Gizonak% 77,2
Emakumeak% 71,7

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 22,6
BEPC, brebeta% 21,6
CAP-BEP% 16,4
Batxilergoa% 14,3
Goi-mailako +2% 7,8
Goi-mailako +3/4% 10,4
Goi-mailako +5% 9,6

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 14,3). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

796 ez-aktibotik 213 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 26,8), 251 erretiraturik zeuden (% 31,5) eta 332 bestelako ez-aktibo ziren (% 41,7).

Ez-aktiboak

% 27
% 32
% 42
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 3]

% 11
% 23
% 37
% 21
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 1.597 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 1.980 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 4]

1.597enplegu udalerrian
% 77,3soldatapeko
% 22,7ez-soldatapeko
NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 23.520 eurokoa zen, eta biztanleen % 18 pobrezian bizi zen (bizimoduaren medianaren % 60tik behera).

23.520 €diru-sarreren mediana▲ Dep.: 23.060 €
% 18,0pobrezia-tasa▼ Dep.: % 21,2

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 301 komertzioetatik, 4 erauzte enpresak ziren, 4 janari enpresak ziren, 1 material elektrikoaren fabrikazioko enpresa zen, 13 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 57 eraikuntza enpresak ziren, 51 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 12 garraio enpresak ziren, 25 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 2 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 12 finantziazio enpresak ziren, 17 higiezinen enpresak ziren, 31 zerbitzu enpresak ziren, 44 administrazio publikoko enpresak ziren eta 28 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.[11]

Urmaela

2009an zeuden norbanakoentzako 105 zerbitzu publikoetatik, 1 Ogasun Publikoaren administrazio bulegoa zen, 1 jendarmeria, 1 posta bulegoa, 5 banku bulegoak, 2 funerariak, 6 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 1 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekua, 1 autoeskola, 12 igeltseroak, 5 margolariak, 7 zurginak, 9 iturginak, 11 argiketariak, 2 eraikuntza enpresak, 11 ile apaindegiak, 1 albaitaria, 16 jatetxeak, 9 higiezinen agentziak, 2 tintoreriak eta 2 apaindegiak.[12]

2009an zeuden 23 establezimendu komertzialetatik, 3 supermerkatuak, 1 brikolaje denda handia zen, 3 120 m2 baino gutxiagoko dendak, 4 okindegiak, 1 harategi zen, 1 arraindegi zen, 1 liburu denda zen, 1 arropa denda zen, 1 zapata-denda zen, 1 altzari denda zen, 2 kirol-dendak, 2 drogeria eta 2 lore-dendak ziren.[13]

2000. urtean Sigean udalerrian 116 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.026 hektarea erabiltzen.[14]

Sigeaneko afrikar erreserba lorategi botanikoak eta abereentzako egiturak ditu, natura ereserba bat izango balitz bezela ererserba. turismoa erakartzen du eta bertako enpresen artean diru-sarrea handeinak lortzen dutenetako bat da.

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an iraupen erdiko (jarraipen eta errehabilitazio) tratamenduetarako ospitale 1 , 2 botika eta anbulantzia 1 bat zegoen.

2009an 2 haur-eskola eta lehen-hezkuntzako eskola 1 zegoen. Sigean udalerrian Bigarren Hezkuntzako ikastetxe bat zegoen 601 ikaslekin.

Kultura-ondarea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Ipar-ekialdeko idazkera iberikoa duen berunezko xafla, Pech Mahon aurkitua.

Udalerri honetan, Pech Maho, erromatarren aurreko oppiduma dago. Berre ibaiaren eskuinaldean, Leongo golkoko gaur egungo kostatik hamar kilometro mendebaldera eta Narbonatik hogei bat kilometro hegoaldera.

Pech Maho antzinako merkataritza-gune gotortua izan zen. Mediterraneoko nabigatzaileen topalekua zen, eta sortu zutenak, elisikak, liguren eta iberiarren artean kokatuta zeuden. Aztarnategiak hainbat idazkun eman ditut, iberieraz, etruskoaz eta grezieraz.

Oharrak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ Estazioko erregistroak 1989ko otsailaren 1an eta 2025ko urriaren 2an artekoak dira.
  2. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  3. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  4. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Durban-Corbières », fiche climatologique. .
  6. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  7. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  8. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: Txantiloi:Gaurko data).
  9. 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  10. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  12. ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
  13. ↑ Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009
  14. ↑ Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Sigean&oldid=11333665"(e)tik eskuratuta