Elikadura

Wikipedia(e)tik
Hona jo: nabigazioa, Bilatu

Elikadura bizidunen zelulek beren osagaiak eratzeko eta energia lortzeko betetzen dituzten prozesuen multzoa da.

Bi elikadura mota bereizi ohi dira:

  • Heterotrofoa: beste animalia batzuetatik elikatzea.
  • Autotrofoa: bere kabuz energia lortzea.

Elikaduren prozesua[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Landareena[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  • Xurgapena: Ura eta gatz mineralak sustraiengatik artzeari deritzo.
  • Garraioa: Artutako guztia gorputz guztira garraiatu egiten da.
  • Ebapotranspirazioa: Soberan dagoen ura botatzeari deritzo.
  • Gas-trukea: Honi oxigenoa eta karbono dioxidoa artxen dute eta oxigenoa botatzen dute.
  • Fotosintesia: Eguzkiaren energia erabiliz eta klorofilaren laguntzaz fotosintesia egiten da energia sortzeko.
  • Garraioa: Gero energia sortu ondoren gorputz guztira banatu egiten da metabolismoa egiteko.
  • Metabolismoa: Bizi funtzioak egiteari deritzo.
  • Hondakinak kanporatu: Beraien hondakinak ez dira gureak bezalakoak beraien kaka oxigenoa da.

Animaliena[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  • Digestioa eta gas-trukea: Batera egiten dira hau da oxigenoa erabiliz janaria erretzen da eta horrela energia lortzen da.
  • Garraioa: hartutako energia gorputz guztira garraiatzen da.
  • Metabolismoa: bere bizi funtzioak egiten ditu.
  • Iraizketa: azkenik, energia ez duten gauzak bota egiten dira.

Energia lortzeko momentua[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Landareena[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  • Zeluletan sartu diren karbohidratoak mitokondrioetara heltzen dira.
  • Ingurunetik jasotako oxigenoa ere mitokondrioetara heltzen da.
  • Oxigenoak karbohidratoen molekulak apurtzen ditu eta energia askatzen da.
  • Ura eta CO2 ere sortzen da.

Animaliena[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  • Hartutako ura, CO2 eta gatz mineralak kloroplastoetara heltzen dira.
  • Kloroplastoetan dagoen klorofilak eguzki-energia hartzen du.
  • Gero erabili ahal duten energia gorderik duten karbohidratoak sortzen dituzte.
  • Hondakintzat O2 sortzen da.