Elikadura

Elikadura bizidunen zelulek beraien osagaiak eratzeko eta energia lortzeko betetzen dituzten prozesuen multzoa da.

Bi motatako elikadura bereizi ohi dira:

• Heterotrofoa: beste animalia batzuetatik elikatzea.

• Autotrofoa: bere kabuz energia lortzea..

Elikaduren prozesua

Landareena

• Xurgapena: Ura eta gatz mineralak sustraiengatik artzeari deritzo.

• Garraioa: Artutako guztia gorputz guztira garraiatu egiten da.

• Ebapotranspirazioa: Soberan dagoen ura botatzeari deritzo.

• Gas-trukea: Honi oxigenoa eta karbono dioxidoa artxen dute eta oxigenoa botatzen dute.

• Fotosintesia: Eguzkiaren energia erabiliz eta klorofilaren laguntzaz fotosintesia egiten da energia sortzeko.

• Garraioa: Gero energia sortu ondoren gorputz guztira banatu egiten da metabolismoa egiteko.

• Metabolismoa: Bizi funtzioak egiteari deritzo.

• Hondakinak kanporatu: Beraien hondakinak ez dira gureak bezalakoak beraien kaka oxigenoa da.

Animaliena

• Digestioa eta gas- trukea: Batera egiten dira hau da oxigenoa erabiliz janaria erretzen da eta horrela energia lortzen da.

• Garraioa: hartutako energia gorputz guztira garraiatzen da.

• Metabolismoa: bere bizi funtzioak egiten ditu.

• Iraizketa: azkenik, energia ez duten gauzak bota egiten dira.

Energia lortzeko momentua

Landareena

• Zeluletan sartu diren karbohidratoak mitokondrioetara heltzen dira.

• Ingurunetik jasotako oxigenoa ere mitokondrioetara heltzen da.

• Oxigenoak karbohidratoen molekulak apurtzen ditu eta energia askatzen da.

• Ura eta CO2 ere sortzen da.

Animaliena

• Hartutako ura, CO2 eta gatz mineralak kloroplastoetara heltzen dira.

• Kloroplastoetan dagoen klorofilak eguzki-energia hartzen du.

• Gero erabili ahal duten energia gorderik duten karbohidratoak sortzen dituzte.

• Hondakin moduan O2 sortzen da.