Gállego Garaia

Wikipedia(e)tik
Hona jo: nabigazioa, Bilatu
Eskualdearen kokapena Aragoiren barruan.

Gállego Garaia[1] (gaztelaniaz Alto Gállego, aragoieraz Alto Galligo) Huescako iparraldean dagoen eskualde mugakidea da, Aragoiko Pirinioetan (Espainia) eta Frantziaren ondoan kokatutakoa.

Haren barruan Tenako ibarra, Tierra de Biescas eta Sarrablo izeneko lurralde historikoak daude.

Ia 1.360 km2-ko azalera dauka eta 2006an 13.457 biztanle zituen (9.89 biz/km2). Sabiñanigo du hiriburu eta herri nagusia.

Geografia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Mugakideak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Eskualde mugakide hauexek ditu: Iparraldean Pirinio Garaiak eta Pirinio Atlantikoak departamendu frantziarrak, mendebaldean Jacetania, ekialdean Sobrarbe eta Somontano de Barbastro eta hegoaldean Hoya de Huesca.

Ingurune naturala[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Gallego ibaiak eskualdea zeharkatzen du eta izena ematen dio.

Erdialdeko Pirinioak ditu iparraldean, Balaitus (3.144 m) eta Gran Facha (3.005 m) tontorrik altuenak izanda.

Halaber, Panticosa eta Formigalgo eski-pistak bertan daude.

Udalerriak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kultura[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Aragoiera[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Aragoieraren erdialdeko aldaera da eskualdeko jatorrizko hizkera, azken hamarkadetan gaztelera hizkuntza nagusia bada ere. Sobrepuertoko ingurunean garapen hobea dauka hizkuntza propioak, baita Pandicosa aldean ere (panticuto aldaera).

Ondare arkitektonikoa[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Arte erromanikoaren hainbat adibide ditugu eskualdean, besteak beste Sant Per de Larrede, Sant Martín d'Oliván, Sant Chuan de Busa, Santa Olaria d'Orós Baixo, Nuestra Sinyora de l'Asumpción de Pandicosa eta Sant Andreu de Satué-ko elizak.

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  1.   Exonimoen zerrenda, Euskaltzandia, http://www.euskaltzaindia.net/dok/eaeb/eoda/exonimoak.pdf. Noiz kontsultatua: 2011-2-13 .

Kanpo loturak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Gállego Garaia Aldatu lotura Wikidatan