Liffey ibaia

Wikipedia(e)tik
Hona jo: nabigazioa, Bilatu
Liffey
An Life (irlanderaz)
Dublin River Liffey3.jpg
Liffey ibaia Dublingo hiria zeharkatzen
Kokapena Irlandako Errepublika Irlandako Errepublika
Luzera 125 km
Arroa - km²
Emaria 13,8 m³/s
Iturburua Kippure mendia, Wicklowko konderria
Ibai ahoa Irlandako itsasoa Dublingo badian

Liffey ibaiak (irlanderaz: An Life) Irlandako hiriburua den Dublin hiria mendebaldetik ekialdera gurutzatzen du. Sally Gap (Wicklowko konderria) dagoen bere jaiolekutik 125 kilometro igarotzen ditu Dublingo badian itsasoratu arte, Irlandako Itsasoan.

Izena[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Ibaiak hasieran An Ruirthech izena zeukan ("ibiltari azkarra") eta Liphe ibaiak zeharkatzen zuen lautadaren izena zen. Denborak aurrera egin ahala ibaiak lautadaren izena hartu zuen.

Ibilbidea[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Liffey ibaia Sally Gap izeneko lekuan jaiotzen da, Kippure menditik hurbil, Wicklowko konderrian, eta Wicklow, Kildare eta Dublin zeharkatuz 125 kilometrotako ibilbidea egiten du, azkenik Dublingo badian Irlandako itsasoan itsasoratzen delarik.

Erabilerak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Historian zehar beti erabili izan da ibaia merkataritzarako, hasi vikingoen garaitik eta gaur egun arte. Orain gainera Ubide Handiak Shannon ibaiarekin lotzen duenez uharte guztia gurutza daiteke itsasontziz. Aipatzekoak dira St. James's Gate garagardotegitik Guinness garagardoa atera eta garraiatzeko Lady Patricia eta Miranda Guinness ontzi bereziak 90. hamarkadararte Liffey ibaiaren paisaiaren parte izan zirela.

Bestalde ibaiaren ibilbidearen %60an ur edangarria lortzen da. Askok uste dute Guinnes garagardoa egiteko ura ere bertatik ateratzen dela, baina ez da horrela, Wicklow mendietako ura erabiltzen baita.

Ibaia Poulaphouca, Golden Falls eta Leixlipetik igarotzean hiru zentral hidroelektriko zeharkatzen ditu.

Liffey ibaia gurutzatzen duten zubiak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Lehenengo harrizko zubia dominikarrek eraiki zuten 1428an eta XVIII menderarte iraun zuen. Lau arku zituen, bai eta kapera bat, okindegia eta ziurrenik taberna bat ere bai. Aurrez egon zen egurrezko beste bat bertan, Dubhghalls Bridge hain zuzen ere.

XVII mendean Dublinen merkatal garrantzia handitu zenez lau zubi berri altxatu ziren, gaur egun bat ere gelditzen ez delarik, gehienak uholdeek kaltetuak izan baitziren. 1764ko Mellows Bridge da dagoen zubirik zaharrena.

1816an burdinezko zubi bat altxatu zuten, Ha'penny Bridge.

Zubi aipagarrienak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Iruditegia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo loturak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Liffey ibaia Aldatu lotura Wikidatan