Salaminako gudua
| Salaminako gudua | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Mediar Gerrak | |||||||
 Salamina uharteko satelitezko argazkia |
|||||||
|
|||||||
| Gudulariak | |||||||
| Greziar estatu-hiriak | Akemenestar Inperioa | ||||||
| Buruzagiak | |||||||
| Euribiades, Temistokles |
Xerxes I.a, Artemisia I.a Cariakoa, Ariamenes (†) |
||||||
| Indarrak | |||||||
| 366–378 itsasontzi | ~1.200 itsasontzi (Herodoto) 600-800 itsasontzi (beste historialariak) |
||||||
| Galerak | |||||||
| 40 itsasontzi | 200 itsasontzi | ||||||
- Artikulu hau k. a. 480ko guduari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus Salamina.
Salaminako[1] gudua (antzinako grezieraz: Ναυμαχία τῆς Σαλαμῖνος, Naumachia tēs Salaminos) k. a. 480ko irailaren 29an gertatu zen itsas gudu bat izan zen, greziar eta persiarren arteko Bigarren Mediar Gerraren barnen. Saroniko golkoan gertatu zen, zehazki golkoaren hondoan, non Salamina uharteak Eleusiserako badiarako sarbidea uzten duten bi kanal uzten dituen. Greziar flota ekialdeko kanalean kokatu zen, bere hegoaldeko sarbidean bi pasabide txiki uzten dituen Psitalea uharte txikiak oztopatzen duena.
Aurrekari historikoak[aldatu]
K. a. 490ean atenastarrek persiar armada garaitzea lortu zuten Maratongo guduan. Guduaren ondoren, persiar flota eta armada Asia Txikira erretiratu ziren. Atenas Heladeko potentzia nagusi bihurtu zen.
Dario I.a Pertsiako erregea K. a. 486an hil zen, Greziaren aurkako bigarren kanpaina bat prestatzen ari zenean. Tronuan bere oinordekoa bere seme Xerxes izan zen. Honek, atzeratutako Greziaren inbasioaren planarekin jarraitu zuen, honetan lau urte emanez. Prestaketa honetan Salonikar penintsulan kanal bat eraikiarazi zuen bere ontziak pasa zitezen, Traziatik eginiko ibilbidean zehar janaria bildu zuen bere tropentzat eta itsasontzizko bi zubi eraiki zituen Sardesen armadak Dardaneloen itsasartea zeharka zezan.
Garai horretan Atenasen gizon bikain bat bizi zen, Temistokles, iragarpen ahalmen handia zuena, Maratongo garaipenaren ondoren garaipen hau Persiaren aurkako gerraren hasiera baino ez zela iragarri baitzuen, eta ez amaiera, gehienek uste zuten bezala. Persiaren aurkako gerra batean, Atenas salbatuko zuen gauza bakarra itsasoa domeinatu ahal izateko moduko flota boteretsu bat izatea baino ez zela adierazi zuen.
Garai horretan bertan, K. a. 483an, Atenasetik hegoaldera zegoen Laurionen zilar meatoki aberats bat aurkitu zen. Atenastarrek, hasiera batean, mineralaren aberastasuna Atenaseko hiritarren artean banatzea nahi zuten, baina Temistoklesek Biltzarra aberastasun hau behar zuten flota boteretsu horretan gastatzeko konbentzitu zuen. Irabaziekin berrehun hiruarrauneko eraiki ziren.
