2- butanol

Wikipedia, Entziklopedia askea
2- butanol
2-butanol Line-Structure.svg
Formula kimikoaC4H10O
SMILES kanonikoa2D eredua
InChl3D eredua
Motabutanol (en) Itzuli eta fatty alcohol (en) Itzuli
Ezaugarriak
Dentsitatea
0,81 g/cm³ (20 °C)
Disolbagarritasuna16 g/100 g (ura, 20 °C)
Fusio-puntua−115 °C
−115 °C
Irakite-puntua99 °C (760 Torr)
Lurrun-presioa12 mmHg (20 °C)
Masa molekularra74,073 Da
Arriskuak
NFPA 704
NFPA 704.svg
3
1
0
Lehergarritasunaren beheko muga1,7 vol%
Lehergarritasunaren goiko muga9,8 vol%
Denboran ponderatutako esposizio muga305 mg/m³ (10 h, baliorik ez)
450 mg/m³ (8 h, Ameriketako Estatu Batuak)
Denbora laburreko esposizio muga455 mg/m³ (baliorik ez)
Flash-puntua24 °C
IDLH6.060 mg/m³
Eragin dezake2-butanol exposure (en) Itzuli
Identifikatzaileak
InChlKeyBTANRVKWQNVYAZ-UHFFFAOYSA-N
CAS zenbakia78-92-2
ChemSpider6320
PubChem6568
Reaxys773649
Gmelin35687
ChEBI1686
ChEMBLCHEMBL45462
NBE zenbakia1120
RTECS zenbakiaEO1750000
ZVG27200
DSSTox zenbakiaEO1750000
EC zenbakia201-158-5
ECHA100.001.053
CosIng90097
Human Metabolome DatabaseHMDB0011469
UNII0TUL3ENK62

2-butanola edo sec-butanola (IUPAC: butan-2-ola) CH3CH(OH)CH2CH3 formulako alkohol lineala da. Hiru isomero ditu, isopropanola, tert-butanola eta 1-butanola. Likido kolorge eta sukoia da. Disolbatzaile organikoetan disolbagarria da.

2-Butanola kirala da eta bi estereoisomero ditu: (R)-(−)-2-butanola eta (S)-(+)-2-butanola. Normalean bi isomeroen nahaste errazemiko moduan ageri da.

R-Butan-2-ol-3D-balls.png
(R)-(−)-2-butanola
S-Butan-2-ol-3D-balls.png
(S)-(+)-2-butanola

Produkzioa[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Industrian 1-butenoaren edo 2 butenoaren hidroxilazioz prestatzen da azido sulfurikoa katalizatzaile moduan baliatuz[1].

But-2-ene-hydration-2D-skeletal.png

Laborategian Grignarden erreakzio baten bidez presta daiteke etilmagnesio bromuroa erreakzionaraziz azetaldehidoarekin dietil eter edo tetrahidrofurano lehorretan.

Erabilera[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2-Butanol produkzioaren zait bat disolbatzaile gisa usatzen bada ere, gehiena butanona prestatzeko baliatzen da. Butanona industria-disolbatzaile inportantea da.

2-Butanolaren ester lurrunkor batzuk usain gozoak dituzte eta perfumeak eta zapore-emaile artifizialak egiteko erabiltzen dira[1].

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  1. a b (Ingelesez) Hahn, Heinz-Dieter; Dämbkes, Georg; Rupprich, Norbert; Bahl, Hubert; Frey, Guido D.. (2013). «Butanols» Ullmann's Encyclopedia of Industrial Chemistry (American Cancer Society) doi:10.1002/14356007.a04_463.pub3. ISBN 978-3-527-30673-2. (Noiz kontsultatua: 2021-03-03).

Kanpo estekak[aldatu | aldatu iturburu kodea]