Edukira joan

Ester

Artikulu hau "Kalitatezko 2.000 artikulu 12-16 urteko ikasleentzat" proiektuaren parte da
Wikipedia, Entziklopedia askea

Esterren egitura orokorra

Esterra azido karboxiliko batek alkohol edo fenol batekin erreakzionatzean, prozesuan ura galduz, eratzen duen konposatu kimikoa da[1].

Adibidez:

Ester-mota asko daude. Kate motza duten azido eta alkoholetatik eratutako esterrak, normalean, usain gozoko likido lurrunkorrak dira. Ezagunak dira etil azetatoa, disolbatzaile gisa eta espasmoaren kontra erabilia; amil azetatoa, zelulosa-bernizen disolbatzaile gisa erabilia; binil azetatoa, butil azetatoa, zelulosa nitratoa eta lurrun natural edo artifizialen prestaketan erabiltzen diren beste asko[2]. Esterrak dira, orobat, fruituei beren usaina ematen dietenak: muxikari etil butiratoak, sagarrari propil butiratoak, etab. Kate luzeko azidoak glizerolarekin erreakzionatzean, lipidoak lortzen dira. Argizariak ere esterrak dira.

Esterifikazioa esterrak sortzen dituen erreakzio kimikoa da.

Ester hitza 1848an Leopold Gmelin alemaniar kimikariak sortu zuen[3], ziurrenik Essigäther hitzaren laburpenetik, "eter azetiko".

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. (Ingelesez) Chemistry, International Union of Pure and Applied. «IUPAC Gold Book - esters» goldbook.iupac.org (Noiz kontsultatua: 2018-12-13).
  2. (Ingelesez) Wright, Cameron; Group, Waterloo Public Interest Research. (1986). A worker's guide to solvent hazards. The Group (Noiz kontsultatua: 2018-12-13).
  3. (Alemanez) Gmelin, Leopold. (1848). Handbuch der Chemie. K. Winter (Noiz kontsultatua: 2022-06-16).

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]