2060 Kiron
2060 Kiron .svg){kind=small} | |
|---|---|
 | |
| Behaketa | |
| Magnitude absolutua | 5,57 |
| Gorputz-gurasoa | Eguzkia |
| Aurkitzailea | Charles T. Kowal |
| Aurkikuntza-data | 1977ko urriaren 18a |
| Aurkikuntza-lekua | Palomar behatokia |
| Planeta txikien taldea | Zentauro |
| Honen izena darama | Kiron |
| Orain duen posizioa ikusi | |
| Orbitaren ezaugarriak | |
| Apoapsis | 18,878596736334 AU |
| Periapsis | 8,5326049985536 AU |
| Ardatzerdi handia | 13,705600867444 AU |
| Eszentrikotasuna | 0,37743663476863 |
| Orbita-periodoa | 50,78 urte |
| Batezbesteko anomalia | 204,96284688484 ° |
| Makurdura orbitala | 6,9188824313255 ° |
| Goranzko nodoaren luzera | 209,3049590782 ° |
| Periapsiaren argumentua | 339,25691029576 ° |
| Ezaugarri fisikoak | |
| Diametroa | 196 km |
| Dentsitatea | 2 g/cm³ |
| Albedoa | 0,15 |
| Mota espektrala | B-type asteroid (en)  eta C-motako asteroide |
| Behin-behineko izendapenak | 1977 UB 95P |
| Nabigazioa | |
| « 2059 Baboquivari • 2061 Anza » | |
2060 Kiron eraztunak dituen Eguzki-sistemako gorputz txiki bat da, kanpoko Eguzki-sisteman kokatua, Saturno eta Urano artean, Eguzkiaren inguruan orbitatzen duena. 1977an aurkitu zuen Charles Kowalek[1], eta orain zentauro izenez ezagutzen diren objektuen klase berri batean identifikatutako lehen kidea izan zen. Objektu horiek asteroideen gerrikoaren eta Kuiperren gerrikoaren artean orbitatzen dute. Kironek greziar mitologiako Kiron zentauroarengandik jasotzen du bere izena[2].
Hasieran, asteroide deitu zioten, eta 2060 Kiron izendapenarekin soilik sailkatu zen planeta txiki gisa; 1989an, ordea, kometen ohiko portaera zuela jakin zen[3][4]. Gaur egun, planeta txikitzat zein kometatzat sailkatzen da, eta, beraz, 95P/Kirón kometa-izendapena ere ematen zaio. Berrikiago, 2010eko hamarkadan zehar eta 2020koaren hasieran egindako zenbait ezkutatzek erakutsi zuten Kironek eraztunak dituela, eta horrek eraztunak dituzten lau planeta txiki ezagunetako bat bihurtzen du (beste hirurak 10199 Kariklo, Haumea eta Quaoar dira), baita eraztunak dituen kometa ezagun bakarra ere[5].
Erreferentziak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- ↑ (Ingelesez) Kowal, C. T.; Liller, W.; Marsden, B. G.. (1979). «The Discovery and Orbit of (2060) Chiron» Dynamics of the Solar System 81: 245. ISSN 1743-9221. (kontsulta data: 2025-10-21).
- ↑ (Ingelesez) «(2060) Chiron» Dictionary of Minor Planet Names (Springer, Berlin, Heidelberg): 167–167. 2003 doi:. ISBN 978-3-540-29925-7. (kontsulta data: 2025-10-21).
- ↑ (Ingelesez) Meech, K. J.; Belton, M. J. S.. (1989-04). «(2060) Chiron» International Astronomical Union Circular 4770: 1. ISSN 0081-0304. (kontsulta data: 2025-10-21).
- ↑ Hartmann, William K.; Tholen, David J.; Meech, Karen J.; Cruikshank, Dale P.. (1990-01-01). «2060 Chiron: Colorimetry and cometary behavior» Icarus 83 (1): 1–15. doi:. ISSN 0019-1035. (kontsulta data: 2025-10-21).
- ↑ (Ingelesez) Ortiz, J. L.; Duffard, R.; Pinilla-Alonso, N.; Alvarez-Candal, A.; Santos-Sanz, P.; Morales, N.; Fernández-Valenzuela, E.; Licandro, J. et al.. (2015-04-01). «Possible ring material around centaur (2060) Chiron» Astronomy & Astrophysics 576: A18. doi:. ISSN 0004-6361. (kontsulta data: 2025-10-21).
Kanpo estekak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Datuak: Q15611
Multimedia: 2060 Chiron / Q15611
| Aurrekoa 2059 Baboquivari |
Asteroidea 1977ko urriak 18 |
Ondorengoa 2061 Anza |
| Aurrekoa 94P/Russell |
Aldikako kometa 1977ko urriak 18 |
Ondorengoa 96P/Machholz |