Edukira joan

Burbáguena

Wikipedia, Entziklopedia askea
Burbáguena
Aragoiko udalerria
Irudi gehiago
Administrazioa
Estatu burujabe Espainia
Autonomia Aragoi
ProbintziaTeruelgo probintzia
AlkateaJoaquin Peribañez Peiro (en) Itzuli
Izen ofizialaBurbáguena
Posta kodea44330
INEk ezarritako kodea44047
HerriburuaBurbáguena
Geografia
Koordenatuak41°01′03″N 1°20′19″W / 41.0176°N 1.3386°W / 41.0176; -1.3386
Mapa
Azalera39,015886 km²
Altitudea814 m
MugakideakBáguena, Ferreruela de Huerva, Calamocha, Tornos eta Castejón de Tornos
Demografia
Biztanleria396 (2025)
alt_left 169 (%42,6) (%57,4) 228 alt_right
Dentsitatea10 bizt/km²
MatrikulaTE
Hizkuntza ofizialagaztelania
burbaguena.es

Burbáguena Teruelgo udalerria da, Jiloca eskualdean dagoena.

Azken erroldaren arabera 396 biztanle zituen 39 km²-ko azaleran.

Geografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Báguena, Ferreruela de Huerva, Calamocha, Tornos eta Castejón de Tornos.

Mapa
Burbáguena eta ondokoen arteko muga administratiboak.

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Biztanleriaren tamainaUrtea180210240270300330360390420200020052010201520202025BurbáguenaBiztanleriaren estatistikaOharra: grafiko hau Wikidatan jasotako datuetatik egin da, automatikoki. Daturen bat aldatu edo eguneratu behar izanez gero, egizu Wikidatan bertan.
Biztanleria-piramidea 2025
Guztira: 228 gizon, 169 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
100+
 
0.59
1.75
 
95-99
 
4.73
2.63
 
90-94
 
5.92
5.70
 
85-89
 
5.92
4.82
 
80-84
 
7.10
2.63
 
75-79
 
4.73
2.19
 
70-74
 
4.73
4.39
 
65-69
 
3.55
8.33
 
60-64
 
3.55
4.82
 
55-59
 
2.96
3.07
 
50-54
 
1.78
4.39
 
45-49
 
4.73
7.89
 
40-44
 
4.14
7.46
 
35-39
 
9.47
6.58
 
30-34
 
6.51
7.89
 
25-29
 
6.51
10.53
 
20-24
 
3.55
2.19
 
15-19
 
3.55
3.51
 
10-14
 
3.55
7.02
 
5-9
 
7.10
2.19
 
0-4
 
5.33
Iturria: Instituto Nacional de Estadística[1]

Jatorria

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Jaiolekuari dagokionez, 2025. urtean biztanleen % 20,7 udalerri berean jaioak ziren[2], probintziako batez bestekoaren (% 44,9) azpitik. Beste erkidego batzuetan jaiotakoak % 7,3 dira, eta espainiar estatutik kanpo jaiotakoak % 44,8 —probintzian % 16,2—.

Biztanleria jaiolekuaren arabera Teruelgo mapa
Udal
Prob
Erki
Esta
Udalerri berean · % 20,7Probintzia berean · % 15,4Erkidegoan · % 11,8Beste erkidegoa · % 7,3Estatutik kanpo · % 44,8
Jaiolekua bizilekuarekin alderatuta (2025). Iturria: INE.

Biztanleria atzerritarra

Espainiar estatutik kanpo jaiotako 178 biztanleren artean, gehienak Amerikan jaioak dira (% 55,6)[3]. Jaiotza herrialde nagusiak Venezuela, Kolonbia, Ukraina dira.

Atzerrian jaiotakoak, eskualdeka
Amer
Euro
Afri
Amerika · % 55,6Europa · % 19,1Afrika · % 20,8Asia · % 4,5
Espainiar estatutik kanpo jaiotakoak, eskualdeka (2025). Iturria: INE.
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera
◄ gizonezkoakjaioterriaemakumezkoak ►
29
Venezuela
19
21
Kolonbia
14
6
Ukraina
9
12
Senegal
0
8
Maroko
0
4
Peru
3
1
Errumania
2
1
Errusia
2
2
Mali
0
0
Alemania
1
0
Aljeria
1
1
Bolivia
0
0
Dominikar Errepublika
1
1
Frantzia
0
1
Gambia
0
1
Ghana
0
1
Mauritania
0
0
Nikaragua
1
0
Polonia
1
1
Portugal
0
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera (2025). Iturria: INE.

Etxebizitza

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 418 etxebizitza zeuden: 88 (% 21,1) nagusiak eta 330 (% 78,9) ez-nagusiak.[4]

418etxebizitza
88etxegune

Etxebizitza multzoa Teruelgo mapa

88
330
Etxebizitza nagusia (88)Ez-nagusia (bigarrena edo hutsa) (330)

Guztira 88 etxegune zeuden, eta horietatik 42 (% 47,7) pertsona bakarrekoak ziren.[5]

Etxeguneak tamainaren arabera

Pertsona 142
2 pertsona21
3 pertsona13
4 pertsona9
5 edo gehiago3

Hezkuntza-maila

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 15 urte edo gehiagoko 311 biztanle zeuden. Lortutako ikasketa-mailarik altuenari dagokionez, goi-mailako ikasketak zituztenak % 17,4 ziren; bigarren hezkuntzako bigarren etapa (batxilergoa edo erdi-mailako lanbide-heziketa) zutenak % 11,9; bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH edo antzekoa) zutenak % 43,7; eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 27,0.[6] Goi-mailako ikasketak zituztenen proportzioa % 22,3 zen 2021ean eta % 17,4 2024an; beraz, 5,0 puntu jaitsi zen 3 urtean. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenena, berriz, % 31,0 izatetik % 27,0 izatera pasatu zen. Sexuaren arabera, goi-mailako ikasketak zituztenak emakumeen artean % 16,0 ziren, eta gizonen artean % 18,6; 2,6 puntuko aldea, gizonen alde. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak, berriz, emakumeen % 32,6 eta gizonen % 22,2 ziren. Azken alde hori, neurri handi batean, adin-egituraren isla izan ohi da: adineko biztanleen artean emakumeak gehiago dira, eta belaunaldi horietan ohikoagoa zen ikasketak goiz uztea.

311biztanle 15 urte edo +, 2024
% 17,4goi-mailako ikasketak−5,0 puntu 2021etik mapa
% 27,0lehen hezkuntza edo gutxiago−4,0 puntu 2021etik mapa
% 27,0
% 43,7
% 11,9
% 17,4
Lehen hezkuntza edo gutxiago · % 27,0Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH) · % 43,7Bigarren hezkuntzako bigarren etapa · % 11,9Goi-mailako ikasketak · % 17,4
Lortutako ikasketa-mailarik altuena, 15 urte edo gehiagoko biztanleen artean (2024). Teruelgo mapa
Sexuaren araberako banaketa
15 urte edo gehiagoko biztanleria ikasketa-mailaren eta sexuaren arabera, Burbáguena, 2024
Ikasketa-mailaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Goi-mailako ikasketak54% 17,431% 18,623% 16,0
Bigarren hezkuntzako bigarren etapa37% 11,926% 15,611% 7,6
Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH)136% 43,773% 43,763% 43,8
Lehen hezkuntza edo gutxiago84% 27,037% 22,247% 32,6
Guztira311% 100,0167% 100,0144% 100,0
Urtez urteko bilakaera
Ikasketa-mailaren bilakaera (%), Burbáguena, 2021–2024
UrteaGoi-mailakoakBatx. / erdi LHDBHLehen H. edo gutx.15 urte edo +
2021% 22,3% 14,2% 32,5% 31,0197
2022% 18,0% 12,0% 39,2% 30,8250
2023% 15,2% 11,8% 46,6% 26,4322
2024% 17,4% 11,9% 43,7% 27,0311
500 biztanletik beherako udalerrietan, INEk ikasketa-maila lau multzo nagusitan baino ez du argitaratzen, eta ez du jaiolekuaren araberako daturik ez ikasten ari direnei buruzkorik ematen.

Ekonomia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Diru-sarrerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023. urtean, biztanle bakoitzeko batez besteko errenta garbia 13.869 euro-koa zen[7], eta etxegune bakoitzeko 31.167 euro-koa. Balio hori probintziako batez bestekoaren (14.573 euro) azpitik dago, eta Espainiako batez bestekoaren (15.036 euro) azpitik. Kontsumo-unitateko errentaren mediana (etxeguneen tamaina eta osaera kontuan hartzen dituen neurria) 16.450 euro zen. Errenta gordina 16.763 euro-koa izan zen pertsonako.

Diru-sarreren iturri nagusia soldata da, guztizkoaren % 41,8[8]. Gainerako iturriak: pentsioak (% 33,5), beste diru-sarrerak (% 18,2), langabezia-prestazioak (% 1,3), beste prestazioak (% 5,3).

42%
34%
18%
Soldata · % 41,8Pentsioak · % 33,5Langabezia · % 1,3Beste prestazioak · % 5,3Beste sarrerak · % 18,2
Diru-sarreren banaketa iturriaren arabera.

Desberdintasuna

Errentaren banaketaren desberdintasuna neurtzeko Gini indizea erabiltzen da[9][oh 1]. Udalerrian indizea 29,5 da, probintziakoaren (28,4; Teruelgo mapa) gainetik eta Espainiakoaren (32,1) azpitik. P80/P20 zatidurak, hau da errenta-banaketaren 80. eta 20. pertzentilen arteko zatidura, 2,4 da, probintziakoaren (2,5; Teruelgo mapa) azpitik eta Espainiakoaren (2,8) azpitik.

Jarduera ekonomikoa

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, Burbáguena udalerrian biztanleria aktiboa (okupatuak eta langabeak) 83 pertsona ziren, hau da, 16 urte edo gehiagoko biztanleriaren % 27,1; gainerako % 72,9 inaktibo zeuden.[10] Aktiboen artean, langabezia-tasa % 10,8 zen. Sexuaren arabera, gizonezkoen jarduera-tasa % 28,9 zen eta emakumezkoena % 25,0; langabezia-tasa, aldiz, % 10,4 eta % 11,4 zen, hurrenez hurren.[10]

Okupatuen kopurua 83 zen 2023ean, 2021eko 65etik gora.[11] Emakumeek okupatuen % 42,2 osatzen dute, eta gizonek % 57,8.

83okupatu, 2023+% 27,7 2021etik
% 42,2emakumeak okupatuen artean
% 27,1jarduera-tasa, 2024
% 10,8langabezia-tasa, 2024
16 urte edo gehiagoko biztanleria jarduerarekiko loturaren arabera (2024)
% 24,2
% 72,9
Okupatuak · % 24,2Langabeak · % 2,9Inaktiboak · % 72,9
16 urte edo gehiagoko biztanleria jardueraren eta sexuaren arabera, Burbáguena, 2024
EgoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Okupatuak74% 24,243% 25,931% 22,1
Langabeak9% 2,95% 3,04% 2,9
Inaktiboak223% 72,9118% 71,1105% 75,0
Guztira306% 100,0166% 100,0140% 100,0

Jarduera-sektoreak

Jarduera-sektoreei dagokienez, okupatuak honela banatzen dira: zerbitzuak (% 63,9), industria (% 18,1), eraikuntza (% 9,6) eta nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza (% 8,4).[11]

Okupatuak jarduera-sektorearen arabera (2023) Teruelgo mapa
% 8,4
% 18,1
% 9,6
% 63,9
Nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza · % 8,4Industria · % 18,1Eraikuntza · % 9,6Zerbitzuak · % 63,9

Okupazioa eta lan-egoera

Okupazio-mailari dagokionez, langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak dira talderik ugariena, okupatuen % 54,2; ondoren, zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak daude (% 25,3), eta oinarrizko okupazioak % 16,9.[12] Bi sexuetan langile kualifikatuak dira nagusi (gizonen % 54,2 eta emakumeen % 54,3).

% 25,3
% 54,2
% 16,9
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak · % 25,3Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak · % 54,2Oinarrizko okupazioak · % 16,9Ez dago jasota · % 3,6
Okupatuak okupazioaren eta sexuaren arabera, Burbáguena, 2023
OkupazioaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak21% 25,310% 20,811% 31,4
Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak45% 54,226% 54,219% 54,3
Oinarrizko okupazioak14% 16,910% 20,84% 11,4
Ez dago jasota3% 3,62% 4,21% 2,9
Guztira83% 100,048% 100,035% 100,0

Okupatuen % 72,3 besteren konturako langileak dira, eta % 27,7 norberaren konturakoak.[13]

% 27,7
% 72,3
Norberaren kontura · % 27,7Besteren kontura eta beste egoera bat · % 72,3
Okupatuak lan-egoeraren eta sexuaren arabera, Burbáguena, 2023
Lan-egoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Norberaren kontura23% 27,713% 27,110% 28,6
Besteren kontura60% 72,335% 72,925% 71,4
Guztira83% 100,048% 100,035% 100,0

Lehen sektorea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Nekazaritza

2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerrian 34 nekazaritza-ustiategi zeuden, eta guztira 1.005 hektarea nekazaritzako azalera erabilgarri (NAE) lantzen zuten[14][oh 2]. Udalerriaren azalera 39 km² denez, NAE lurraldearen % 25,8 da[15]. Lur-erabileraren arabera, NAEren % 87,2 lur goldagarria (877 ha, 26 ustiategitan), % 7,9 arbolak (79,9 ha, 24 ustiategitan), % 4,8 larre iraunkorrak (48 ha, 2 ustiategitan), norberaren kontsumorako baratzeak (0,42 ha, 13 ustiategitan) eta berotegiak edo babes garai irisgarriak (0,05 ha, ustiategi batean)[oh 3].

Nekazaritzako azalera erabilgarria (NAE)
NAE udalerriaren azaleran
26%
74%
NAE · 1.005 ha (% 25,8)Gainerako azalera · 2.896 ha (% 74,2)
NAE, lur-erabileraren arabera
87%
Lur goldagarria · 877 ha (% 87,2)Larre iraunkorrak · 48 ha (% 4,8)Arbolak · 79,9 ha (% 7,9)Baratzeak · 0,42 ha (< % 0,1)Berotegiak · 0,05 ha (< % 0,1)
Iturria: INE, Nekazaritza Errolda 2020; udalerriaren azalera: Wikidata.

Ibilgailu-parkea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Trafikoko Zuzendaritza Nagusiaren (DGT) 2025eko datuen arabera, udalerrian 94 gidari zeuden erroldatuta: 67 gizon (% 71,3) eta 27 emakume (% 28,7)[16]. Biztanleen % 23,7 gidatzeko gai zen.

Ibilgailu-parkea 200 ibilgailuk osatzen zuten: 113 turismo, 26 furgoneta, 20 kamioi, 18 ziklomotor eta 15 motozikleta[16]. Motorizazio-tasa 1.000 biztanleko 285 turismokoa zen (probintziako baxuena), probintziako batez bestekoaren (595) azpitik.

Turismoen batez besteko adina 14,5 urtekoa zen; turismoen % 2,7k 4 urte baino gutxiago zituen, eta % 28,3k 25 urte baino gehiago[16]. Erregaiari dagokionez, ibilgailuen % 50,8 diesel zen eta % 49,2 gasolinazko. Ingurumen-bereizgarriari dagokionez, ibilgailuen % 1,5k zuen 0 edo ECO etiketa, eta % 49,2k ez zuen etiketarik[oh 4].

Ibilgailu-parkea (2025)
Ingurumen-etiketa
21%
28%
49%
ECO · 3 (% 1,5)C etiketa · 41 (% 20,8)B etiketa · 56 (% 28,4)Etiketarik gabe · 97 (% 49,2)
Turismoak, adinaren arabera
11%
25%
34%
28%
< 4 urte · 3 (% 2,7)4–8 urte · 12 (% 10,6)8–15 urte · 28 (% 24,8)15–25 urte · 38 (% 33,6)≥ 25 urte · 32 (% 28,3)
Iturria: DGT, «Datos municipales general» (2025).

Oharrak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ 0 balioak berdintasun osoa adierazten du eta 100 balioak desberdintasun handiena; zenbat eta baxuagoa, orduan eta banaketa berdinagoa.
  2. ↑ INEk ustiategi baten lur guztiak ustiategia kokatuta dagoen udalerriari egozten dizkio, nahiz eta lur horietako batzuk beste udalerri batzuetan egon. Horregatik, udalerri batzuetan NAE udalerriaren azalera baino handiagoa izan daiteke.
  3. ↑ Ustiategi batek lur-erabilera bat baino gehiago izan ditzake; horregatik, erabilera bakoitzeko ustiategi-kopuruen batura ustiategi guztien kopurua baino handiagoa izan daiteke.
  4. ↑ DGTren ingurumen-etiketak ibilgailuen isurien araberakoak dira: 0 (elektrikoak eta autonomia handiko entxufagarriak), ECO (hibridoak eta gasezkoak), C (Euro 4tik aurrerako gasolina-ibilgailuak eta Euro 6ko dieselak), B (Euro 3ko gasolina-ibilgailuak eta Euro 4-5eko dieselak); zaharrenek ez dute etiketarik.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ (Gaztelaniaz) «Población por sexo, edad (grupos quinquenales) y nacionalidad (española/extranjera)(68535)» INE (kontsulta data: 2026-07-31).
  2. ↑ INE, «Población por relación entre lugar de nacimiento y de residencia» (Padroia), Jatorria Teruel.tab.
  3. ↑ INE, «Población por país de nacimiento» (Padroia), Jaioterria Teruel.tab.
  4. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitzak udalerrika eta motaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  5. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxeguneak udalerrika eta tamainaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  6. ↑ (Gaztelaniaz) «Población de 15 y más años por sexo y nivel de estudios (agregado) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  7. ↑ INE, «Indicadores de renta media y mediana» (ADRH), ADRH errenta Teruel.tab.
  8. ↑ INE, «Distribución por fuente de ingresos» (ADRH), ADRH fuente Teruel.tab.
  9. ↑ INE, «Índice de Gini y distribución de la renta P80/P20» (ADRH), ADRH gini erreferentziak.tab.
  10. 1 2 (Gaztelaniaz) «Población de 16 y más años por sexo y relación con la actividad (agrupado) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  11. 1 2 (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y rama de actividad (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  12. ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y ocupación (agregada) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  13. ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y situación profesional (agregada) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  14. ↑ INE, «Explotaciones por tipo de cultivo», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE nekazaritza-azalera Teruel.tab (Wikimedia Commons).
  15. ↑ Udalerriaren azalera: Wikidata, Q337857.
  16. 1 2 3 DGT, «Datos municipales general» (2025). Datuak: DGT ibilgailuak Teruel.tab (Wikimedia Commons).

Ikus, gainera

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Geografia
Aragoi
 Artikulu hau Aragoiko geografiari buruzko zirriborroa da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz.
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Burbáguena&oldid=11794420"(e)tik eskuratuta