Edukira joan

Châteaubriant

Châteaubriant
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Loirerria
DepartamenduaLoira Atlantikoa
Izen ofizialaChâteaubriant
Montagne-sur-Chère
Posta kodea44110
Geografia
Koordenatuak47°43′01″N 1°22′34″W / 47.7169°N 1.3761°W / 47.7169; -1.3761
Mapa
Azalera33,62 km²
Altitudea48 m, 107 m eta 77 m
MugakideakErbray, Louisfert, Rougé, Saint-Aubin-des-Châteaux eta Soudan
Demografia
Biztanleria12.260 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 6.477 (%52,9) (%47,1) 5.757 alt_right
Dentsitatea365 bizt/km²
Informazio gehigarria
Hiri senidetuakRadevormwald, Athlone eta Brabova (en) Itzuli
mairie-chateaubriant.fr

Châteaubriant (bretainieraz: Kastell-Briant, galoz Châtiaoberiant) bretainiako udalerria da. Administratiboki Frantziako Loira Atlantikoa departamenduan dago, Bro Naoned lurralde historikoan. Azken erroldaren arabera 12.260 biztanle zituen 33,6 km²-ko azaleran.

Nantes eta Rennes hirien artean kokaturik dago, bietatik 68-69 kilometrotara. Chère ibaiaren haranean kokaturik dago eta Armorikako mendiguneari dagozkion muinoek inguratzen dute.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Erbray, Louisfert, Rougé, Saint-Aubin-des-Châteaux eta Soudan.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
ChâteaubriantChâteaubriant
Població amb 2046 habitants (2000)Soudan (5,8 km)
Població amb 873 habitants (2000)Louisfert (6,4 km)
Població amb 2744 habitants (2000)Erbray (8,4 km)
Població amb 481 habitants (2000)Fercé (9,0 km)
Població amb 2280 habitants (2000)Rougé (9,0 km)
Població amb 692 habitants (2000)Ruffigné (9,7 km)
Població amb 681 habitants (2000)Villepot (9,8 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima ozeaniko aldatua du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Csb motakoa da: Mediterraneoko klima epela, uda epel eta lehorrarekin[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima ozeanikoa du, eta ekialdeko eta hegoaldeko Bretainia, Nantako lurraldea eta Vendéeko klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: prezipitazio urriak udan; eguzkialdi ona)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H2b zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 11,6 °C-koa da, 13,6 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 717 mm-koa da, urtarrilean 12,2 euri-egun eta uztailean 6,7 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Ombrée_d'Anjou udalerrian dago, 14,3 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 12,4 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 724,2 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 40,9 °C-koa da, 2022ko uztailaren 18an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -9,5 °C-koa da, 2012ko otsailaren 12an lortua[oh 1][5].

Aintzinatik populatua izan den eremua da, izan ere inguruan zutarriak eta Neolito garaiko aizkorak aurkitu izan baitira. Galiarren burdin meategi baten aztarnak ere aurkitu dira, Andecaviak, Redoneak eta Namneteak egon omen ziren inguru hauetan. Ondoren erromatarren esku egon zen lurraldea.

VI mendean bretoiak iritsi ziren. XI mendean Rennesko kondearen menpekoa zen Brientek gaztelua eraiki zuen Chère eta Rollard ibaiek bat egiten duten puntuan eta honek eman zion izena Châteaubriant herriari ("Briant-en gaztelua"). Gaztelu hau Bretainiako dukerriaren mugan kokaturik zegoenez babes funtzio argia zeukan. XII mendean hasi zen gazteluaren inguruan herria sortzen. Toki estrategikoan egonik erasoak ohikoak izaten ziren eta XIII mendean hiria harresitzen hasi ziren, XV mendean osatu ziren harresiok. Bost ate zituzten, gaur egun bakarra gelditzen bada ere. XVI mendeko erlijio gerratan Châteaubriant katolikoen gotorlekua izan zen.

Hiria XIX mendean modernizatu zen. Harresiak eraitsi ziren eta kale berriak eraiki ziren. Lantegiak eraiki ziren, fundizioa eta golde fabrika lehenbizi, eta 1877 eta 1878an trenak inguruko hiri handiekin lotu zuen.

Bigarren Mundu Gerran alemaniarrek okupatu eta kontzentrazio-esparru bat eraiki zuten 1940an. Bertan 45.000 gerra preso sartu zituzten, baina 1941etik aurrera hauen atera eta ijito, emagaldu, trafikante eta komunistak sartu zituzten. Hauen artean Guy Môquet zegoen, Frantziako erresistentziaren sinbolo bihurtu zen 17 urtetako mutila. 1944an aliatuek Châteaubriant bonbakatu zuten eta lantegiak suntsitzeaz gain gaztelua eta hiriaren erdigunea ere nabarmen kaltetu zuten. Berehala berreraiki zen eta 1960 hamarkadan industrialde modernoa egin zuten mendebaldean.

Ondasun nabarmenak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[6]

BiztanleriaUrtea200040006000800010.00012.00014.00016.0001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 5.757 gizon, 6.477 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.24
 
95+
 
0.68
1.01
 
90-94
 
2.18
2.54
 
85-89
 
3.49
3.77
 
80-84
 
5.34
3.44
 
75-79
 
5.22
5.54
 
70-74
 
7.90
6.39
 
65-69
 
6.55
7.21
 
60-64
 
7.41
5.78
 
55-59
 
6.81
6.37
 
50-54
 
5.36
7.19
 
45-49
 
5.31
4.85
 
40-44
 
5.79
5.21
 
35-39
 
4.79
5.09
 
30-34
 
4.08
5.12
 
25-29
 
4.14
5.78
 
20-24
 
4.54
8.01
 
15-19
 
5.57
6.64
 
10-14
 
6.41
5.25
 
5-9
 
4.91
4.57
 
0-4
 
3.54
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[7].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Châteaubriant udalerrian 11.892 biztanle zeuden eta 6.014 elkarbizitza unitate[oh 2], hau da, 1,98 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena kide bakarreko elkarbizitza-unitateak ziren (% 45,5), Metropolitar Frantziako batez bestekoaren gainetik (% 39,2).[9]

11.892biztanle
6.014elkarbizitza-unitate
1,98lagun elkarbizitza-unitateko
3.229familia
Udalerria
% 18
% 27
% 8
% 46
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 3.229 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (1.654). Guraso bakarreko 494 familietatik 404etan ama zen guraso bakarra. 1.792 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 534k seme-alaba bakarra zuten etxean, 572k bi, eta 331k hiru edo gehiago. Seme-alabadun 1.081 bikoteetatik 104tan (% 9,6) seme-alabaren bat bikotekide baten aurreko harreman batekoa zen.[9]

1.654
1.081
494
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean1.792
Seme-alaba bat534
Bi seme-alaba572
Hiru seme-alaba251
Lau edo gehiago80

15 urte edo gehiago zituzten 10.268 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 15,2 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 46,5. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 40-54 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 64,7). 80 urte edo gehiagoko 1.113 biztanleetatik 959 baino ez ziren elkarbizitza-unitateetan bizi; gainerako 154 kolektibitateren batean.[9]

Bakarrik bizi da
15-24% 15
25-39% 23
40-54% 19
55-64% 30
65-79% 31
80 +% 46
Bikotean bizi da
15-24% 16
25-39% 61
40-54% 65
55-64% 63
65-79% 63
80 +% 39

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 42,2 ezkonduta zegoen, eta beste % 13,0 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 9,2 izatezko bikotean eta % 3,8 PACS bidez lotuta). % 27,2 ezkongabeak ziren, % 10,2 alargunak eta % 7,5 dibortziatuak.[9]

Ezkonduta% 42,2
Ezkongabea% 27,2
Alarguna% 10,2
Izatezko bikotean% 9,2
Dibortziatuta% 7,5
PACS bidez lotuta% 3,8

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 38,5), eskulangileak (% 18,6), enplegatuak (% 13,6), erdi-mailako lanbideak (% 12,1). Talde nagusia (erretiratuak, % 38,5) Loira Atlantikoa departamenduko batez bestekoaren (% 28,2) gainetik dago. 24 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 0,4).[9]

Udalerria
% 12
% 14
% 19
% 39
Loira Atlantikoa
% 16
% 17
% 14
% 13
% 28
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

2023 erroldaren arabera, udalerrian 6.787 etxebizitza zeuden. Horietatik 6.000 egoitza nagusi ziren, 144 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 643 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (4.529), eta apartamentuak gutxi ziren (2.226). Egoitza nagusietatik 3.420 beren jabearen bizilekuak ziren, 2.481 alokairuan zeuden, 768 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 99 doan lagata.[10]

6.787etxebizitza
6.000egoitza nagusi
4.529etxe
2.226apartamentu

Etxebizitza multzoa

6.000
643
Egoitza nagusia (6.000)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (144)Hutsik (643)

Etxe mota

4.529
2.226
Etxea (4.529)Apartamentua (2.226)

Jabetza egoera

3.420
2.481
768
Jabeak (3.420)Alokairuan (2.481)HLM (768)Doan lagata (99)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1971-1990 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (1.827).[10]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik579
1919-1945651
1946-19701.556
1971-19901.827
1991-2005589
2006-2020675

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (2.328). Gas sarea zen berogailu mota nagusia (2.688 etxebizitzatan). 3.825 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 3.240 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 1.750tan bi edo gehiago.[10]

Gela kopurua

1 gela237
2 gela808
3 gela1.213
4 gela1.413
5 gela edo gehiago2.328

Berogailu mota

2.688
2.208
795
Gas sarea (2.688)Fuel-olioa (276)Elektrizitatea (2.208)Gas botila (32)Bestelakoak (795)

Aparkalekua eta ibilgailuak

3.825aparkalekua
3.240ibilgailu 1
1.750ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 7.022 biztanleetatik 5.039 aktibo ziren (% 71,8), horietako 4.364 lanean (% 62,1) eta 675 langabezian (aktiboen % 13,4).

7.02215-64 urteko biztanle
% 71,8aktibo
% 62,1lanean
% 13,4langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 50,1
25-54 urte% 87,9
55-64 urte% 50,9
Gizonak% 74,5
Emakumeak% 69,1

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 24,8
BEPC, brebeta% 16,6
CAP-BEP% 16,0
Batxilergoa% 13,8
Goi-mailako +2% 7,0
Goi-mailako +3/4% 4,6
Goi-mailako +5% 5,4

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 13,4). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

1.983 ez-aktibotik 613 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 30,9), 593 erretiraturik zeuden (% 29,9) eta 778 bestelako ez-aktibo ziren (% 39,2).

Ez-aktiboak

% 31
% 30
% 39
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 3]

% 11
% 23
% 28
% 31
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 9.933 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 4.364 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 4]

9.933enplegu udalerrian
% 91,1soldatapeko
% 8,9ez-soldatapeko
NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 23.000 eurokoa zen, eta biztanleen % 19 pobrezian bizi zen (bizimoduaren medianaren % 60tik behera).

23.000 €diru-sarreren mediana▼ Dep.: 27.150 €
% 19,0pobrezia-tasa▲ Dep.: % 11,5

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 849 komertzioetatik, 8 erauzte enpresak ziren, 12 janari enpresak ziren, 3 material elektrikoaren fabrikazioko enpresak ziren, 2 garraiorako elementuen fabrikazioko enpresak ziren, 50 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 97 eraikuntza enpresak ziren, 215 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 13 garraio enpresak ziren, 57 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 16 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 57 finantziazio enpresak ziren, 45 higiezinen enpresak ziren, 99 zerbitzu enpresak ziren, 119 administrazio publikoko enpresak ziren eta 56 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.[11]

2009an zeuden norbanakoentzako 215 zerbitzu publikoetatik, 1 Ogasun Publikoaren administrazio bulegoa zen, 1 lan bilaketa bulegoa, 1 jendarmeria, 1 posta bulegoa, 10 banku bulegoak, 3 funerariak, 14 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 3 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekuak, 1 ibilgailuen alokairu bulegoa, 5 autoeskolak, 32 igeltseroak, 15 margolariak, 7 zurginak, 13 iturginak, 5 argiketariak, 10 eraikuntza enpresak, 22 ile apaindegiak, 6 albaitariak, 8 aldi baterako lan enpresak, 30 jatetxeak, 19 higiezinen agentziak, 3 tintoreriak eta 5 apaindegiak.[12]

2009an zeuden 104 establezimendu komertzialetatik, 3 hipermerkatuak, 3 supermerkatuak, 6 brikolaje denda handika, 3 120 m2 baino gutxiagoko dendak, 10 okindegiak, 5 harategiak, 2 arraindegiak, 7 liburu dendak, 33 arropa dendak, 6 etxerako tresna dendak, 7 zapata-dendak, 5 elektrotresna dendak, 2 altzari dendak, 3 kirol-dendak, 3 lurrin-dendak, 2 bitxi-dendak eta 4 lore-dendak ziren.[13]

2000. urtean Châteaubriant udalerrian 46 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.817 hektarea erabiltzen.[14]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an 2 tratamendu laburretarako ospitale, iraupen erdiko (jarraipen eta errehabilitazio) tratamenduetarako ospitale 1 bat, 2 tratamendu luzeetarako ospitale, 3 psikiatriko, urgentzia zentro 1 bat, amatasun-klinika 1 bat, 2 osasun-zentro, 5 botika eta 2 anbulantzia zegoen.

2009an 4 haur-eskola eta 6 lehen-hezkuntzako eskola zegoen. Châteaubriant udalerrian 3 Bigarren Hezkuntzako ikastetxe, 2 hezkuntza orokorreko lizeo eta 3 lizeo teknologiko.Bigarren Hezkuntzako ikastetxeetan 1.721 ikasle zeuden, Hezkuntza orokorreko lizeoetan ez zegoen 863 eta lizeo teknologikoetan 639.

Châteaubriant udalerriak goi-mailako hezkuntza ez unibertsitarioko osasun-formakuntzako zentro bat zuen.

  1. ↑ Estazioko erregistroak 2008ko abenduaren 1an eta 2025ko urriaren 2an artekoak dira.
  2. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  3. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  4. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Pouancé_sapc », fiche climatologique. .
  6. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  7. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  8. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  9. 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  10. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  12. ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
  13. ↑ Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009
  14. ↑ Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]