Artikulu hau "Kalitatezko 1.000 artikulu 12-16 urteko ikasleentzat" proiektuaren parte da

Eon

Wikipedia, Entziklopedia askea
Eon (geologia)» orritik birbideratua)
Jump to navigation Jump to search
Eonen eskala geologikoa, Hadearra gorriz, Arkearra arrosaz, Proterozoikoa horiz eta gainerako koloreak Fanerozoikoa irudikatzen

Geologian, eona Lurraren historian garairik luzeenak zatitzeko erabiltzen den adiera da. Unitate geokronologiko bat ere bada. Garai geologikoen taulan erabiltzen da, denbora tarte luzeenak adierazteko. Eona 1957an unitate gisa onartzeko proposatu zuten hainbat zientzialariek, mila milioi urte balioko zuen unitate gisa, baina proposamena ez zen onartua izan. Gaur egun, eon bat beste batengatik banatzeko, bizidunen artean oinarrizko aldaketa bat gertatu behar da.

Onartutako Eonak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Estratigrafiako Nazioarteko Komisioak ondorengo eonak ditu onartuta:

Fanerozoikoa[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Sakontzeko, irakurri: «Fanerozoiko»

Bizidun makroskopiko gehien bizi izan ziren eta diren garaia: algak, onddoak, animaliak eta landareak. Faneozoikoa duela 543 milioi urte hasi zen eta gaur egun arte irauten du.

Kanbriarraurrea[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Sakontzeko, irakurri: «Aurrekanbriar»

Ondorengo hiru eonak, Kanbriarraurrea deritzon supereonean kokatuak daude. Lurraren sorreran hasi eta duela 542 milioi urte arte iraun zuen, hau da, fanerozoikoa hasi arte.

Proterozoikoa[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Sakontzeko, irakurri: «Proterozoiko»

Duela 2500 milioi urtetik, duela 542 milioi urtera iraun zuen. Bertan, bizia garatu eta lehen izaki zelulanitzak sortu ziren.

Arkearra[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Sakontzeko, irakurri: «Arkearra»

Duela 4000 milioi urte hasi eta Proterozoikoaren hasieraraino iraun zuen. Lehenengo bizi aztarnak garai honetakoak dira, zehazki, duela 3800 milioi urtekoak.

Hadearra[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Sakontzeko, irakurri: «Hadearra»

Lurraren sorreratik (duela 4600 milioi urte) Arkearraren hasieraraino iraun zuen.

Ikus, gainera[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo Loturak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  • [1] Kanbriarraurreari buruzko informazioa
  • [2] Lurraren historiari buruzko informazio gehiago