Euskal Unibertsitatea

Wikipedia, Entziklopedia askea
Jump to navigation Jump to search

Euskal Unibertsitatea historian zehar Euskal Herrian euskarazko unibertsitate bat izateko egon den aldarrikapena izan da. Euskal hitzak «nagusiki euskaraz arituko dena»[1] esan nahi du. Unibertsitate izenak, berriz, bi adiera ditu. Adibide bat jartzearren: Nafarroako Unibertsitatea esaten denean berez unibertsitate konkretu batez ari gara, eta Italiako Unibertsitatea esaten dugunean Italiako unibertsitate sistemaz ari gara. Hori dela eta, nahasmen handia dago bi kontzeptu horien artean. Karlos Santamaria euskal unibertsitatearen arteko pentsalariak honela adierazten zuen:[2]

« Bi eginkizun diferente dago uste dudanez, gure Unibertsitatearen alorrean. Batari Euskal Unibertsitatea dei lekioke; besteari, berriz, Euskal Herriko Unibertsitate izena emango nioke nik, bion arteko desberdintasuna ongi azaltzeko (...) Euskal Herrian dauden eta egongo diren unibertsitate eta sasi-unibertsitate multzoari Euskal Herriko Unibertsitatea izena emango diogu. Aldiz, uste honek utopia itxura badu ere, nire terminologiaz Euskal Unibertsitatea euskal kultura eta hizkuntzaren “alma mater” izan beharko litzatekeen euskarazko unibertsitatea da »

—Karlos Santamaria

Hainbat saio egin dira Euskal Unibertsitatearen kontzeptua aldarrikapen konkretua bihurtu ahal izateko. Esanguratsuena UEUren sorrera izan zen (Miarritze, 1973). Bertan plazaratu zen xedea Euskal Unibertsitatea sortzea izan zen. Bi hamarkada beranduago bestelako saioak egin ziren, tartean J.M. Barandiaran proiektua. Milurteko berriarekin batera UEUk hastapen helburuari eutsi eta bere II. Kongresuan (2003) Euskal Unibertsitatea sortzeko zeregina onartu zuen berriro. Kongresu horretatik sortutako Euskal Unibertsitatea Eginez mintegiak adostu zuen gaur egun erreferentziatzat hartzen diren "Euskal Unibertsitatearen oinarrizko ezaugarriak" izeneko bost ezaugarri:

  1. Euskaldunon unibertsitate eleanitza.
  2. Euskararen hizkuntza-komunitatea eratzeko eta garatzeko erakundea.
  3. Gizartearen parte-hartzearen sustatzailea, herriaren zerbitzura dagoena eta demokratikoa.
  4. Euskal Herriaren eraketa soziopolitikorako lagungarria.
  5. Europako unibertsitate-esparruan homologagarria.

Gaur egun EUST taldea (Euskal Unibertsitatearen Sustapen Taldea) da bost ezaugarri hauetan oinarrituriko Euskal Unibertsitatearen proiektua gauzatze lanetan. Horretarako UEU bera, Kontseilua eta Nazio Eztabaida Gunea elkartu eta aipatu taldea osatu zuten.

Unibertsitatearen egoitza nagusia Tolosan egongo zela iragarri zen 2008an[3].

2010/2011 ikasturtean Unibertsitatea martxan egongo dela iragarri zuten. Era berean EUSTek eta Euskal Herriak Bere Eskolak elkarlana burutu zuten unibertsitate eta herri ezberdinetan proiektu hau sozializatzeko.

Historia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Euskal Unibertsitatea sortze aldera, praktikan egindako lehenengo urratsa 1936an sortutako Euzko Irakastola Nagusia izan zen. Geroztik, beste hainbat urrats egin dira, amets hori gauzatzeko asmoz.

« Euskal unibertsitatea nahi dugu, euskaraz arituko den unibertsitatea, horretan temati gaude; 75 urte eta gero, oraindik amets bera dugu. »
Fernando Mijangos[1]


Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  1. a b Ainhoa Sarasola: «Amets baten lehen urratsa», Igandea gehigarria, Berria, 2011-12-04.
  2. Ezina Ekinez Egina - Euskal Herriak Bere Eskolak eginiko dokumentua
  3. berria.info (2008-6-29)]

Ikus, gainera[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo loturak[aldatu | aldatu iturburu kodea]