Itsasaldeko gaskoi

Wikipedia, Entziklopedia askea
Jump to navigation Jump to search

Itsasaldeko gaskoia gaskoiaren azpidialektoa da, Landetako mendebaldeko eskualdean, Baiona inguruan (non gascon de Baiona —«Baionako gaskoia»— izena duen), Girondako hego-mendebaldean (Arcachongo badian) hitz egiten dena.[1] Gaskoiz, gascon maritime esaten diote; edo, tokiko hizkeran, parlar negre edo parlar negue (ahoskera: parˈla ˈnøɣrə, parˈla ˈnøɣə), hau da, «mintzaira beltza», ekialderago eta iparralderago mintzatzen den parlar clar («mintzaira argia») delako gaskoi aldaerari kontrajarria. Itsasaldeko gaskoia egiten den eremua, zehazki, ondorengo hau da: Marensin, Maremne, Seignanx, Peirahoradako barrutia, Landa Handia, Eyre ibaiaren ibarra eta Shalòssa eskualdearen zati bat.[2]

Parlar negre eta parlar clar azpidialektoen arteko ezberdintasun nagusia bokalen ahoskera da, lehenengoan gehiago biribiltzen dituztelako. Adibidez, gaskoi orokorreko /e/ bokala itsasaldeko gaskoian /ø/ bilakatzen dute, ahoskatzean.[3] Hala ere, idazterakoan bietan e (edo é) erabiltzen dute.[4]

Azpidialekto bien artean apenas dagoen desberdintasunik, eta bietako edozein hiztunek erraz-erraz uler dezake beste hizkera. Hau da, biek diasistema bat osatzen dute.

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  1.   Rectoran, Pierre (1996), Le gascon maritime de Bayonne et du Bas-Adour, Jean Curutchet, ISBN 2-904348-60-3 .
  2.   Moureau, Pierre (1997), Dictionnaire gascon-français, français-gascon: suivant les parlers maritimes, Princi Negre, ISBN 2-905007-37-0 .
  3.   Lartigue, Philippe (2004ko ekaina), «Le vocalisme du gascon maritime», D.E.A. de Sciences du Langage (Tolosa: Tolosa II-Le Mirailgo Unibertsitatea) .
  4.   «Que parlam: guide de conversation français-gascon (gascon maritime ou "de Bayonne")», Jakin (Baiona), 1996, ISBN 2-911731-02-6 .

Ikus, gainera[aldatu | aldatu iturburu kodea]


Hizkuntzalaritza Artikulu hau hizkuntzalaritzari buruzko zirriborroa da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz.