Artikulu hau "Kalitatezko 1.000 artikulu 12-16 urteko ikasleentzat" proiektuaren parte da
Artikulu hau Wikipedia guztiek izan beharreko artikuluen zerrendaren parte da

Latindar alfabetoa

Wikipedia, Entziklopedia askea
Jump to navigation Jump to search
Alfabetoaren erabilera munduan zehar.

Latindar alfabetoa gaur egun munduan gehien erabiltzen den alfabetoa da, 2500 milioi pertsona baino gehiagorekin. 26 letra ditu oinarrian, baina hizkuntza batzuk aldaera batzuk dauzkate. Euskal alfabetoa haren aldaera bat da, oinarrizko latindar alfabetoari ñ letra erantsita eta c letraren aldaeratzat ç ere onartuta. Antzinako Erromak uzitako ondare gisa, Mendebaldeko hizkuntzen alfabetoa da; hau da, euskarak ez ezik, latindar alfabetoa darabilte ingelesak, alemanak, frantsesak, gaztelaniak, italierak eta portugesak ere, adibidez; bai eta hizkuntza horien sorburu diren herrialdeek kolonizatutako lurraldeetako beste hizkuntza askok ere.

Erabiltzen duten hizkuntzen artean honako hauek daude:

Hauetaz gain, pinyin (txineraren transkripzio fonetikoa), romaji (japonieraren transkripzio fonetikoa) eta koreanoaren erromanizazioan ere erabiltzen da latindar alfabetoa.

Gaur egun, latindar alfabeto adierazpena erromatarrek erabiltzen zuten alfabetoaren eratorri orori erreferentzia egiteko erabiltzen da. Aldaera horiek letrak galdu zein gehitu ditzakete. Bestalde, letra asko aldatu egin dira mendeetan zehar; minuskulak, kasurako, Erdi Aroan garatu baitziren.

Alfabeto latindar klasikoak 23 letra zituen soilik.

Oinarrizko latindar alfabetoko letrak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Estandarizaziorako Nazioarteko Erakundeak araututako oinarrizko latindar alfabetoak 26 letra ditu:

Oinarrizko latindar alfabetoa
Larria Xehea Izena
A a A
B b Be
C c Ze
D d De
E e E
F f Efe
G g Ge
H h Hatxe
I i I
J j Jota
K k Ka
L l Ele
M m Eme
N n Ene
O o O
P p Pe
Q q Ku
R r Erre
S s Ese
T t Te
U u U
V v Uve
W w Uve bikoitz
X x Ixa
Y y I greko
Z z Zeta

Kanpo loturak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Latindar alfabetoa Aldatu lotura Wikidatan