Jonas Savimbi

Wikipedia, Entziklopedia askea
Jump to navigation Jump to search
Jonas Savimbi
Jonas Savimbi.jpg
Bizitza
Jaiotza Moxico Province Itzuli1934ko abuztuaren  3a
Herrialdea  Angola
Talde etnikoa Ovimbundua Itzuli
Heriotza Moxico Province Itzuli2002ko otsailaren  22a (67 urte)
Hobiratze lekua Luena Itzuli
Heriotza modua : guduan hila
Hezkuntza
Heziketa Lausanako Unibertsitatea
Hizkuntzak Umbundua Itzuli
portugesa
ingelesa
frantsesa
Jarduerak
Jarduerak politikaria eta guerrilla Itzuli
Zerbitzu militarra
Gradua jeneral
Parte hartutako gatazkak Angolako Independentzia Gerra
Angolako Gerra Zibila
Sinesmenak eta ideologia
Alderdi politikoa UNITA

Jonas Malheiro Savimbi (Munhango, Bié, 1934ko abuztuaren 3a - Luccuse, Moxiko, 2002ko otsailaren 22a) angolar politikaria izan zen. UNITA (Angolaren Erabateko Independentziaren aldeko Batasun Nazionala) gerrilla-taldeko burua. Portugalen kolonizazioaren aurka hasi zen borrokan, hogei urte zituela. 1966an, antolaketa politikoaren beharra ikusita, Angolaren Erabateko Independentziaren aldeko Batasun Nazionala sortu zuen, komunismoaren aurkakoa. 1975ean, Angolak askatasuna lortu zuenean, gerra gogorra hasi zen UNITAren eta gobernuaren artean. Angolaren Askapenaren Aldeko Herri Mugimenduak (MPLA), Sobietar Batasunaren eta Kubaren laguntzarekin, Angolako aginpidea lortu zuenean, Savimbik Hegoafrika, Estatu Batuen eta Zaireko gobernuaren laguntza eskatu zuen, komunismoaren mehatxuari aurre egin ahal izateko. Gerra luze baten ondoren, 1989an lehen su-eten ofiziala jarri zen indarrean. Dos Santos demokraziarako bidea urratzen hasi zen, eta UNITAri hauteskundeetan parte hartzeko baimena eman zion. Hauteskundeak, baina, ez ziren egin. Borrokak etenik gabe jarraitu zuen, eta negoziazio amaigabeetan urtebete joan ondoren, Savimbi eta Dos Santosek Bicesseko ituna izenpetu zuten, 1991ko maiatzaren 1ean, Estorilen. Hamasei urteetan milioi bat pertsona baino gehiago hil ziren gerran. Hilabete geroago, Jonas Savimbi eta Dos Santosek, Lisboan beste menia bat izenpetzeko elkartuta, 1992ko irailerako deitu zituzten lehen hauteskunde demokratikoak. Eragozpenak eragozpen, lehen hauteskundeak egin ziren: Savimbik botoen %40 eskuratu zituen eta Dos Santosek %49. Savimbik, baina, ez zituen emaitzak onartu. Azkenik, UNITAk hauteskundeen emaitzak onartu zituen, Bicesseko itunen baliagarritasuna onartu zuen, eta bi aldeek su-etena erabaki zuten, UNITAren desmilitarizazioa barne. 2002an Angolako gobernuko tropek hil zuten.

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]